82 години од ослободувањето на Скопје: Жестоки борби, над 420 загинати борци и спасени мостови и хидроцентралата „Матка“

На 13 ноември 1944 година, по неколкудневни жестоки борби, единиците на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија го ослободиле Скопје од фашистичката окупација. Денеска, 82 години подоцна, градот им оддава почит на борците и на сите жртви кои придонеле за неговата слобода.

По повод празникот, делегации ќе положат цвеќе пред споменикот на ослободителите на Скопје на Партизанските гробишта во Бутел, на гробот на генералот Михајло Апостолски во Алејата на заслужните граѓани, како и пред споменикот на ослободителите на Скопје пред зградата на Владата. Вечерва, во Македонската опера и балет, ќе се одржи свеченото доделување на наградата „13 Ноември“.

— реклама —

Ослободувањето на градот го извеле борците од 42. и 50. народноослободителна дивизија, заедно со 16. македонска бригада. Претходно, единиците воделе тешки борби кај Велес и Штип, по што се создале услови за заедничко настапување кон Скопје.

Нападот бил организиран од југ, исток и север, со цел германските сили да бидат опколени и спречени да се повлечат или да ги уништат значајните градски објекти. Во операцијата учествувале и ударни групи составени од скопски работници и младинци, кои ги напаѓале германските позиции и им помагале на единиците во уличните борби.

— реклама —

Најжестоките судири се воделе на 12 и 13 ноември, кога борбите се пренеле низ улиците и околу утврдените објекти. Судирите се воделе кај денешното седиште на Владата, зградата на полицијата, железничката станица, Народната банка, Поштата и Учителската школа. Некои од објектите повеќепати преминувале од едни во други раце.

— реклама —

Посебно значајна била одбраната на мостовите на Вардар и хидроцентралата „Матка“. Германските сили планирале да ги минираат мостовите и хидроцентралата, но благодарение на отпорот на македонските борци и помошта на локалното население, овие објекти биле спасени од уништување. Со тоа Скопје било заштитено и од опасноста од поплава.

Германските сили во градот постепено биле поразени, а последните утврдени позиции, меѓу кои Учителската школа и Поштата, капитулирале доцна на 13 ноември. Во текот на ноќта и следниот ден продолжило расчистувањето на преостанатите непријателски групи.

— реклама —

Во борбите за ослободување на Скопје загинале повеќе од 420 борци, додека за време на Втората светска војна животот го загубиле и околу 4.600 жители на градот.

Ослободувањето на Скопје било дел од завршните операции за ослободување на Македонија. По него, борбените дејства продолжиле кон Качаник и Тетово, а единиците на Народноослободителната војска го продолжиле гонењето на германските сили што се повлекувале од градот.