Православните верници денес го одбележуваат празникот Цветници – ден што секогаш паѓа во недела, веднаш по Лазарева сабота и точно една седмица пред Велигден. Во црковниот календар, Цветници го носи сеќавањето на свечениот и последен влез на Исус Христос во Ерусалим, настан што ја отвора вратата кон Страсната седмица.
Според преданието, Христос бил пречекан како цар: народот излегол по патот, простил облека и фрлал гранки, додека одекнувале поздрави на радост. Иако дочекот бил величествен, празничната слика носи и тивка, длабока порака – радоста и надежта се испреплетуваат со сознанието за страдањата што следат.
Покрај богослужбите, во народната традиција Цветници се врзува со цвеќето, пролетта и благословување на домот. Вообичаено е во пресрет на празникот да се оди во црква, а во некои места се носат гранчиња што потоа се чуваат дома цела година – како знак на заштита и благослов.
Посебно место има обичајот поврзан со берењето цвеќе. Во многу краишта се раскажува дека оној што прв ќе набере цвет на овој ден може да си замисли најголема желба – и дека таа ќе се исполни ако желбата е искрена и ако човекот навистина верува. Токму затоа празникот често се доживува и како ден на тивката надеж, кога луѓето се обидуваат да го „фатат“ првиот пролетен знак како симбол на нов почеток.
Во традицијата, секое растение носи своја порака: некаде се бара дрвце или билка за сила, некаде цвет за убавина и мирис, а некаде гранка што се врзува со напредок и благосостојба. Постојат и обичаи цвеќето да се остави да преноќи во вода, а наутро со таа вода да се измијат децата – како желба за здравје, радост и среќа во домот.
Иако обичаите се разликуваат од место до место, суштината е иста: Цветници потсетува дека скромноста и верата се поцврсти од минливата моќ, а пролетта – со своите први цветови – секогаш носи можност за обновување, помирување и нова надеж.
