Иако луѓето денес живеат подолго отколку кога било досега, тие сè почесто дополнителните години ги поминуваат со нарушено здравје, покажува ново истражување објавено во научното списание The Lancet Public Health.
Истражувањето, кое опфатило 204 држави, покажува дека во речиси сите анализирани земји животниот век расте побрзо отколку бројот на години поминати во добро здравје. Научниците предупредуваат дека здравствените системи повеќе не треба да се насочуваат само кон продолжување на животот, туку и кон подобрување на квалитетот на тие дополнителни години.
Според податоците, во 2023 година луѓето во просек поминале 14,5 проценти од животот со нарушено здравје. Во земјите со најдолг животен век е забележан и најголем број години поминати со болести или инвалидитет, што укажува дека продолжувањето на животот не секогаш значи и подолго добро здравје.
Жителите на најбогатите земји во 2023 година во просек поминале 15,7 проценти од животот со здравствени проблеми. Најголем пораст е регистриран во Холандија, каде уделот на животот поминат во нарушено здравје се зголемил од 13,2 проценти во 1990 година на 15,7 проценти во 2023 година.
Најголем јаз меѓу очекуваниот животен век и годините поминати во добро здравје е забележан во САД, Австралија и Канада, додека најмалку години со нарушено здравје имаат жителите на Науру, Соломонските Острови и Лаос.
Истражувањето покажува дека најголем дел од годините поминати со нарушено здравје се должат на заболувања што не се смртоносни, но предизвикуваат долготрајни последици. Меѓу најчестите причини се мускулно-скелетните заболувања, како болките во долниот дел од грбот, менталните нарушувања, оштетувањето на слухот поврзано со стареењето и ненамерните повреди.
Како најважни фактори на ризик се издвојуваат зголемената телесна тежина, неухранетоста кај децата и мајките, пушењето, високото ниво на шеќер во крвта и загадувањето на воздухот.
Авторите на студијата нагласуваат дека идниот напредок во јавното здравје нема да зависи само од продолжувањето на животниот век, туку и од подобрувањето на квалитетот на животот во староста. Тие повикуваат на поголеми инвестиции во превенцијата, долгорочната грижа за хронично болните, рехабилитацијата и услугите за ментално здравје, со цел да се намали бројот на години што луѓето ги поминуваат со нарушено здравје.
