Може ли Украина да го парализира воздушниот сообраќај во Москва?

Руските аеродроми во Москва со месеци се соочуваат со сè почести прекини во воздушниот сообраќај поради украинските напади со беспилотни летала. Според извештај на независниот руски медиум во егзил „Агентство“, аеродромите Домодедово, Шереметјево, Жуковски и Внуково во текот на октомври речиси секојдневно морале да го прекинуваат сообраќајот, а во одредени денови биле затворени и до девет часа, објави „Дојче веле“.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски на почетокот на септември најави дека Киев има намера да го направи рускиот воздушен простор небезбеден за користење. Тој ги предупреди авиокомпаниите, осигурителните компании и сите што продолжуваат да ги користат главните руски аеродроми. Следниот ден, Украина ја известила и Меѓународната организација за цивилно воздухопловство (ICAO). Украинскиот воздушен простор е затворен од почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година.

— реклама —

Русија во вакви ситуации го активира протоколот „Тепих“, кој предвидува итно затворање на воздушниот простор над одреден регион или аеродром и воведување строги ограничувања за летовите. Протоколот се применува при неовластено навлегување во воздушниот простор, употреба на оружје или појава на непознати објекти во воздухот.

Воздухопловниот експерт Олександр Ланецкиј за „Дојче веле“ изјавил дека секој дрон може да се смета за воена закана и да предизвика активирање на протоколот. Тој оценува дека украинските воени способности се значително поголеми од оние на јеменските Хути, кои претходно успеале сериозно да го нарушат функционирањето на Саудиска Арабија. Според него, со натамошна ескалација на војната, Украина би можела не само масовно да го попречува туку и целосно да го парализира воздушниот сообраќај во Москва.

— реклама —

Независниот воен аналитичар Јан Матвеев смета дека украинските сили продолжуваат да ја спроведуваат оваа стратегија. Според него, за активирање на протоколот „Тепих“ може да бидат доволни и релативно едноставни дронови, без експлозивна глава и без голем дострел. Тој додава дека украинската индустрија дневно произведува десетици, па и стотици борбени дронови со голем дострел, што би можело да ѝ овозможи сериозно да ја наруши работата на руските аеродроми.

Сепак, руската противвоздушна одбрана сè уште не успева да ги пресретне сите украински дронови што навлегуваат во поширокото подрачје на Москва. Матвеев смета дека Русија би распоредила дополнителни средства за зајакнување на одбраната доколку ги имала на располагање.

— реклама —

Експертите предупредуваат и на ризиците за цивилното воздухопловство. Почестото активирање на протоколот „Тепих“ би можело дополнително да го наруши воздушниот сообраќај, додека употребата на противвоздушни ракети ја зголемува опасноста за патничките авиони. Матвеев потсетува на случајот со авионот на азербејџанската компанија АЗАЛ, кој во декември 2024 година, според наведените претпоставки, бил погоден по грешка од руска ракета земја-воздух за време на одбрана од дронови.

Опасност може да претставуваат и самите беспилотни летала, бидејќи судир со поголем дрон може да предизвика сериозни последици дури и ако тој не носи експлозив. Украинските сили уште во летото 2023 година го нападнале аеродромот во Псков, каде што биле стационирани воени и цивилни авиони, а во октомври остатоци од дрон паднале во подрачјето на аеродромот во Сочи. Истовремено, руските сили продолжуваат со напади врз украинските аеродроми, а Зеленски во септември потврди напади врз аеродромите во Киев и Бориспиљ.

Можните последици би можеле да ги почувствуваат и странските авиокомпании што сè уште летаат кон Русија. Според Ланецкиј, нивните одлуки ќе зависат од реалната воена закана, побарувачката и трошоците за осигурување. Доколку осигурителните компании проценат дека ризикот е преголем и ги зголемат премиите, цените на авионските билети би можеле значително да пораснат.

Бидејќи многу странски превозници веќе ги прекинале летовите кон Русија, побарувачката кај оние што сè уште оперираат е зголемена. Ланецкиј оценува дека нивната одлука дали ќе продолжат да летаат ќе зависи од тоа колку ќе ги чини преземањето на ризикот.