Научниците предупредуваат: Топењето на најголемиот глечер може да го забрза растот на нивото на морињата

Антарктичкиот глечер Твајтс се топи побрзо отколку што предвидуваа досегашните научни модели, а ново истражување укажува дека неговиот придонес кон порастот на нивото на морињата би можел да биде двојно поголем од претходните процени.

Глечерот, кој се наоѓа во западниот дел на Антарктикот, е една од најголемите непознати во прогнозите за идниот пораст на нивото на морињата. Поради потенцијално катастрофалните последици од неговото уривање, го добил прекарот „глечер на судниот ден“, пишува Си-ен-ен, повикувајќи се на новите научни сознанија.

Твајтс е со големина на американската сојузна држава Флорида и се наоѓа во еден од најнепристапните делови на Земјата. Со децении постепено се намалува, а неговото топење веќе придонесува за околу четири проценти од глобалниот пораст на нивото на морињата.

Доколку целосно се урне, глечерот содржи доволно мраз за самостојно да го подигне нивото на морињата за повеќе од 60 сантиметри. Дополнителен ризик претставува неговата улога како природна бариера што задржува голема ледена маса на Антарктикот. Неговото исчезнување би можело, со текот на времето, да придонесе за пораст на нивото на морињата од околу три метри.

— реклама —

Такво сценарио би имало сериозни последици за крајбрежните населби ширум светот, од Мајами до Манила.

Нов модел открива што се случува под мразот

Научници од Универзитетот во Калифорнија и Лабораторијата за млазен погон на НАСА развиле нов модел за кој велат дека попрецизно ги опишува процесите што се одвиваат под глечерот.

— реклама —

Забрзаното повлекување на Твајтс е поврзано со процесите во областа каде што мразот престанува да лежи на морското дно и почнува да плови. Досегашните модели главно ја третирале оваа граница како фиксна и стабилна линија.

Сепак, сателитските податоци покажуваат дека станува збор за поширока зона, која може да се протега на неколку километри. Во неа морската вода постојано навлегува и се повлекува под влијание на плимата и осеката.

Овој процес, познат како „плимно пумпање“, го подига и спушта дебелиот слој мраз и овозможува релативно топлата океанска вода да навлезе длабоко под ледените плочи, забрзувајќи го топењето.

— реклама —

Ризикот можеби бил потценет

Откако во моделите ја вклучиле пошироката зона на контакт меѓу мразот и морското дно, истражувачите утврдиле дека Твајтс би можел да придонесе за пораст на нивото на морињата до три сантиметри до 2100 година. Тоа е двојно повеќе од претходните процени, според студијата објавена во списанието „Nature Communications“.

Дополнителен проблем е конфигурацијата на теренот под глечерот. Тлото се спушта кон внатрешноста на континентот, што значи дека со повлекувањето на мразот сè поголема ледена површина може да биде изложена на топлата океанска вода.

Ситуацијата делумно ја стабилизираат два подводни гребена што го забавуваат истекувањето на мразот кон океанот. Сепак, истражувањето покажало дека процесите во зоната на контакт го забрзуваат одвојувањето на мразот од поголемиот гребен Мугино.

Според резултатите, постои 60 проценти веројатност мразот целосно да се одвои од овој гребен до крајот на векот, по што глечерот би можел нагло да се повлече.

Научниците предупредуваат дека новите сознанија укажуваат на поголем ризик од крајбрежни поплави во наредните децении отколку што се очекувало досега.