Со ниски откупни цени и сè уште неисплатени субвенции од 2024 година, преспанските јаболкопроизводители ја започнаа бербата на јаболката од овогодишната реколта. Производителите велат дека состојбата им создава сериозни проблеми, особено поради високите трошоци за работна сила.
Тие вчера се приклучија на протестот на земјоделците и сточарите во Тополчани, каде што беше блокиран патот Битола-Прилеп. Овоштарите посочија дека државата сè уште им должи субвенции од по 2 денари за килограм предадено јаболко во 2024 година, додека во исто време откупните цени годинава се значително пониски.
„Моментално, откупната цена на индустриското јаболко е 4 денари, за таа цена нема ни мастика во продавница. Конзумното исто така има ниска цена од 15 денари. Лани цените на индустриското јаболко беа од 10 до 11 денари, а 25 или 30 денари за конзумното. Годинава цената е катастрофална“, рече Кире Карапалевски, претставник на јаболкопроизводителите од Преспа и член на Националната земјоделска мрежа.
На 27 септември, на свеченото откинување на првото јаболко во овошните насади во Ресен, присуствуваше и министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски, кој им посака успешна и бериќетна сезона на преспанските овоштари.
Карапалевски вели дека производителите очекувале на настанот да добијат конкретна информација за исплатата на субвенциите, но тоа не се случило.
„Јаболкоберот го одржаа, дојдоа, се сликаа и не кажаа конкретно кога ќе ги исплатат субвенциите, а сите јаболкопроизводители ги чекаа тие 2 денари за да ја започнат оваа берба. Нема пари, не знам како ќе се бере јаболкото со неисплатени субвенции од 2024 година. Еден работник да го викнеш денес да ти работи на берба, бара 50 евра. Не можеме со јаболката што ќе ги собереме да ги платиме работниците“, вели Карапалевски.
Од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство велат дека субвенциите за предадено јаболко се однесуваат на бербата од 2024 година, со рок на предавање до 2025 година. Оттаму посочуваат дека барањата се поднесувале и дека нивната обработка е во тек.
„Постапката за оваа подмерка е во тек и сите производители што навремено поднеле барање и ги исполнуваат утврдените услови ќе бидат опфатени со финансиската поддршка“, велат од МЗШВ.
Во однос на откупната цена, од Министерството велат дека станува збор за пазарна категорија и дека не може административно да ја определуваат. Сепак, како што посочуваат, континуирано комуницираат со производителите, откупувачите и преработувачите за организирано преземање и пласман на родот, додека Државниот инспекторат за земјоделство го следи откупот на терен.
Од МЗШВ додаваат дека Предлог-законот за уредување на пазарите со земјоделски производи, кој во моментов е во фаза на јавна расправа, е дел од започнатото системско унапредување на производството и откупот, со цел воспоставување појасни правила, поголема одговорност и посигурни односи меѓу производителите, откупувачите и преработувачите.
Преспа е најплодниот регион во државата за производство на јаболка, поради што често се нарекува и „македонска Калифорнија“. Сепак, овоштарите со години се соочуваат со последиците од климатските промени и ниските откупни цени.
