Светски ден на слободата или медиуми под притисок: Каде е македонското новинарство денес
Денеска се одбележува 3 Мај, Светскиот ден на слободата на медиумите. Ова е потсетник дека слободното новинарство е темел на секое демократско општество. Одлуката за одбележување на овој ден е донесена од страна на Генералното собрание на Обединетите нации во 1993 година, по препорака на Генералната конференција на УНЕСКО.Целта била да се подигне свеста за важноста на слободата на медиумите и да се потсетат владите на нивната должност да го почитуваат и поддржуваат правото на слобода на изразување загарантирано со Универзалната декларација за човекови права.По неколку години брз напредок, Македонија почна да стагнира и да паѓа на светските листи. Според најновиот индекс на „Репортери без граници“ за 2026 година, Македонија се наоѓа на 45-то место, што претставува пад за три места во однос на 2025 година (кога беше 42-ра) и пад од девет места во однос на 2024 година (кога беше на високото 36-то место).Главни причини за падот се враќање на државното рекламирање, Измените во законот со кои се овозможи државни пари повторно да течат во приватните медиуми се оценети како ризик за „купување“ на уредувачката политика.Забележан е пораст на вербални напади и арогантен однос на високи функционери кон новинарите, што создава непријателска атмосфера.Загрижува ширењето на лажни вести и недостатокот на професионализам кај дел од медиумите, особено порталите кои ја подриваат довербата на јавноста.Состојбата во Македонија не е изолиран случај. Во 2026 година, слободата на медиумите во светот е на историски најниско ниво.За првпат во историјата на мерењата, повеќе од половина од земјите во светот сега се класифицирани во категориите „тешка“ или „многу сериозна“ состојба. Кога законите се користат за да се замолчат критичките гласови, а не да се заштитат, тогаш демократијата ја губи својата „контролна кочница“.Овој 3 Мај е повеќе од обичен ден за славење, тој е аларм дека слободата која сме ја сметале за загарантирана, многу лесно може да се изгуби.
Свет | пред 9 часа