Растат кириите низ Европа: во Македонија зголемувањето достигна 9,2 проценти, во Романија и Хрватска пораснале за над 40 проценти

Цените за изнајмување станови бележат значителен раст во повеќе европски земји, а најголемите зголемувања во Европската Унија во периодот од вториот квартал на 2025 до истиот период во 2026 година се регистрирани во Романија и Хрватска. Во Македонија, годишниот раст на кириите изнесувал 9,2 проценти, покажува анализата објавена од „Еуроњуз“, повикувајќи се на податоци од Евростат.

Во просек, трошоците за изнајмување станбени недвижности во ЕУ се зголемиле за три проценти. Романија е на врвот со раст од 43,5 проценти, а веднаш зад неа е Хрватска со 40,1 процент. Во истиот период, инфлацијата во Романија изнесувала 9,5 проценти, а во Хрватска 4,8 проценти, што значи дека реалното поскапување на кириите во двете земји надминало 30 проценти. Словенија забележала раст од 10 проценти.

— реклама —

Според романската влада, големото зголемување делумно се должи на повисоките административно утврдени кирии за становите во државна и општинска сопственост. Сепак, истражувачката Адријана М. Соаита од Универзитетот во Глазгов смета дека овој сегмент е премал за самостојно да го објасни растот. Таа посочува дека на просекот можеле да влијаат и новоизградените или целосно реновираните станови што влегле на пазарот.

Во Хрватска, како причина се наведува зголемувањето на кириите за социјалните станови во Загреб. Професорот Гојко Безован од Универзитетот во Загреб истакнува дека недвижностите сè почесто се користат како начин за инвестирање и штедење, поради што дел од новите станови остануваат празни наместо да се користат за домување.

— реклама —

Хрватска во 2025 година вовела данок на празни станови, по што бројот на пријавени договори за изнајмување значително се зголемил. На пазарот влегле повеќе станови со повисок квалитет, особено во поголемите градови, со цени над просекот.

Кога во анализата се вклучени и земјите-кандидатки за членство во ЕУ и земјите од Европската асоцијација за слободна трговија, најголем годишен раст е забележан во Турција, каде што кириите поскапеле за 49,6 проценти. Во Србија растот изнесувал 12,5 проценти.

— реклама —

Покрај Македонија, каде што зголемувањето достигнало 9,2 проценти, раст е забележан и во Бугарија од 9,9 проценти, Исланд од 8,6 проценти, Грција од 7,5 проценти, Чешка од 6,2 проценти и Албанија од шест проценти.

Меѓу најголемите економии во ЕУ, Италија забележала раст на кириите од 3,5 проценти, Шпанија од 2,5 проценти, Германија од 2,1 процент и Франција од 1,6 проценти. Во дел од овие земји, по приспособувањето за инфлацијата, не е забележан реален раст на кириите.

Експертите предупредуваат дека ограничената понуда на станови за изнајмување и силната побарувачка продолжуваат да ги зголемуваат цените на новите договори. Дополнителен фактор се повисоките трошоци за станбени кредити, кои од 2022 година натаму насочиле дел од потенцијалните купувачи кон пазарот за изнајмување.

Според истражувачите, растот е поврзан и со демографските и економските промени, како и со сè поголемото гледање на недвижностите како финансиска инвестиција, наместо првенствено како средство за обезбедување дом.