Словачкиот премиер Роберт Фицо денеска се закани дека ќе ја прекине итната испорака на електрична енергија за Украина доколку Киев во рок од два дена не преземе чекори за продолжување на транзитот на руска нафта кон Словачка преку украинска територија, кој е во прекин речиси еден месец.
Словачка, заедно со Унгарија, е една од двете земји членки на Европска Унија кои сè уште зависат од значителни количини руска нафта што пристигнува преку нафтоводот Дружба од советската ера, кој минува низ Украина. Двете држави имаат влади кои одржуваат блиски односи со Москва, спротивставувајќи се на доминантниот проукраински став во Унијата.
Испораката на руска нафта преку главниот крак на нафтоводот е прекината од 27 јануари, кога, според тврдењата на Киев, руски напад со беспилотно летало ја оштетил опремата на системот во западна Украина. Словачка и Унгарија неделава ги засилија барањата за обновување на испораките.
„Доколку испораката на нафта кон Словачка не продолжи до понеделник, ќе побарам од државната компанија СЕПС да ја запре итната испорака на електрична енергија за Украина“, објави Фицо на социјалната мрежа Икс.
Словачка е значаен снабдувач со електрична енергија за Украина, чија енергетска мрежа е сериозно оштетена од руските напади. Според податоци од енергетскиот сектор, минатиот месец Словачка обезбедила околу 18 проценти од рекордниот украински увоз на струја.
Во меѓувреме, Унгарија најави блокада на итниот заем од 90 милијарди евра што Европската Унија ѝ го доделува на Украина, обвинувајќи го Киев за „уцена“ поради прекинот на транзитот. Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто изјави дека заемот ќе биде блокиран сè додека не се обнови испораката на нафта преку Дружба кон Унгарија.
Тој тврди дека Киев, Брисел и унгарската опозиција координирано работат на прекин на снабдувањето од политички причини, со цел влијание врз парламентарните избори закажани за 12 април, на кои премиерот Виктор Орбан се соочува со пад на поддршката.
Од украинска страна е предложено користење алтернативни транзитни рути додека траат поправките на нафтоводот, вклучително и преку домашниот систем за транспорт на нафта или по морски пат, што би можело да го вклучи и нафтоводот Одеса–Броди.
Европската комисија за наредната недела најави итен состанок за надминување на кризата, иако во Брисел засега не гледаат непосреден ризик за унгарските резерви на нафта.
Словачката влада одобри „позајмување“ на 250 илјади тони нафта од стратешките резерви за потребите на рафинеријата „Словнафт“, додека Унгарија најави ослободување на слична количина од своите резерви, со обврска за нивно дополнување во наредните месеци. Двете земји во меѓувреме го прекинаа и извозот на дизел кон Украина, насочувајќи ги нафтените деривати кон домашниот пазар.
