Трошокот за сопствен дом во Европската унија продолжува да се искачува, а новите бројки упатуваат на тренд што за многумина веќе е претворен во секојдневна грижа: цените на становите во ЕУ се зголемиле за речиси две третини во последната деценија.
Во најновиот пресек на движењата на пазарот на домување, во четвртиот квартал од 2025 година цените на становите пораснале за 5,5% во споредба со истиот период една година претходно, додека кириите се зголемиле за 3,2%. На квартална основа, во однос на третото тромесечје од 2025, цените на станбените недвижности се повисоки за 0,8%, а кириите за 0,6%.
Кога се гледа подолгиот временски лак, од 2015 до третиот квартал на 2025 година, просечната цена на становите во ЕУ пораснала за 64,9%, а закупнините за 21,8%. Тоа значи дека сопствеништвото се оддалечува значително побрзо од изнајмувањето, создавајќи дополнителен притисок врз оние што првпат купуваат, семејствата што се прошируваат, но и оние што веќе се на пазарот и бараат подобра локација или поголема квадратура.
Во најголемиот дел од Унијата, цените на становите растеле побрзо од кириите: ваков однос е забележан во 25 земји членки. На врвот по раст на цените се издвојува Унгарија, каде што становите од 2015 наваму поскапеле за 290%. Потоа следуваат Португалија со раст од 180%, Литванија со 168% и Бугарија со 157%.
На мапата на Европа се издвојува Финска како исклучок — единствената земја во ЕУ каде што цените на недвижностите денес се пониски отколку пред десет години, со благ пад од околу 3%.
Кај кириите, раст е забележан во сите земји членки. Најизразен е повторно во Унгарија, каде што закупнините пораснале за 109%. Значителен притисок врз изнајмувачите има и во Литванија со раст од 88%, како и во Ирска и Полска, каде што кириите се зголемиле за по 76%.
Податоците ја потврдуваат пошироката слика: домувањето во ЕУ сè повеќе станува прашање на достапност и издржливост на домашните буџети, при што разликата меѓу динамиката на цените за купување и цените за изнајмување ја продлабочува неизвесноста за голем дел од граѓаните.
