Владата ја подготви новата потрошувачка кошничка, но нејзината официјална примена ќе зависи од поддршката што треба да ја добие од синдикатите и работодавачите во рамките на Економско-социјалниот совет. Заменик-министерот за економија, Марјан Ристески, изјави дека методологијата веќе е доставена до Советот и дека се очекува позитивен став од социјалните партнери.
Според Ристески, новата кошничка нема да биде замена за синдикалната минимална кошничка, туку посебен инструмент што ќе се темели на податоци од Државниот завод за статистика, институциите, маркетите и пазарите. Од Владата најавуваат дека таа ќе се користи како основа за креирање економски мерки, законски решенија и политики во услови на економски кризи.
Идејата за официјална државна потрошувачка кошничка беше отворена уште минатата година, кога беше најавено дека од 2026 година ќе почне пресметка за просечно четиричлено семејство. Процесот беше одложен откако синдикатите и работодавачите не доставија мислење за предложената методологија.
Во меѓувреме, синдикалната минимална кошничка и понатаму останува еден од главните показатели за трошоците за живот. Според последните податоци на Сојузот на синдикати на Македонија, минималната синдикална кошничка за мај 2026 година изнесува 68.743 денари, а за семејство што живее под кирија во стан од 60 квадратни метри, трошоците достигнуваат 84.117 денари.
Во јавноста се очекува дебата околу разликите меѓу синдикалната и владината кошничка. Додека синдикалната кошничка ги пресметува минималните месечни потреби на едно семејство, владината треба да служи како статистичка и економска основа за креирање политики. Оттаму, клучно прашање ќе биде дали новата методологија реално ќе ги отслика трошоците на граѓаните.
Ристески најави и дека измените на Законот за нефер трговски практики се очекува да бидат усвоени во текот на летото. Со измените се предвидуваат поригорозни казни, а новите одредби треба да ги опфатат и добавувачите.
Доколку добие поддршка, новата потрошувачка кошничка ќе стане официјален механизам за следење на животниот стандард, а нејзината важност ќе зависи од тоа колку прецизно ќе ги опфати реалните трошоци на домаќинствата во услови на раст на цените на храната, енергенсите, домувањето и основните услуги.
