Одбројувањето од десет до нула во пресрет на доаѓањето на Новата година, иако често се доживува како древна традиција, всушност е релативно нов обичај, вели професорот по културно наследство на Универзитетот во Антверпен, Марк Јакобс.
Во изјава за белгиското државно Радио 1, Јакобс објаснува дека со векови луѓето одбројувале денови, но одбројувањето секунди до полноќ е појава која се развила дури во 50-тите или 60-тите години на минатиот век, паралелно со подемот на масовните медиуми.
Според него, токму радиото и телевизијата овозможиле луѓето истовремено да одбројуваат, создавајќи заеднички, колективен момент. Значајна улога во ширењето на овој ритуал имале и преносите од „Тајмс Сквер“ во Њујорк, каде што традиционално на полноќ се спушта голема топка – симбол кој прераснал во меѓународен знак за дочекот на Новата година.
Јакобс посочува дека одбројувањето претставува класичен обред на премин – симболично збогување со старата и влегување во новата година. Во тие неколку секунди, нагласува тој, границите привремено исчезнуваат, луѓето се чувствуваат рамноправни, улогите се менуваат, а бучавата и спонтаноста стануваат дозволени.
Професорот потсетува дека во минатото колективното одбројување било речиси невозможно, бидејќи часовниците често не биле точни, а секундите немале големо значење. Дури со синхронизацијата на времето и развојот на медиумите станало можно милиони луѓе да бројат заедно до истиот момент.
Тој исто така нагласува дека 1 јануари не отсекогаш бил почеток на новата година. Во различни историски периоди, годината започнувала на различни датуми – од март, преку Велигден, па сè до Велики петок. Обид за воспоставување ред направил Јулиј Цезар во 46 година п.н.е., со воведувањето на Јулијанскиот календар и 1 јануари како официјален почеток на годината.
И покрај тоа, желбата за прослава, според Јакобс, постоела отсекогаш. Уште од 19 век се бележат собири со храна, бучава и славење околу полноќ, слично како и кај другите големи празници. Таа потреба за заедништво и денес е силно присутна, особено за време на Божиќните и новогодишните празници, кога прославите често траат со недели.
Целта на сите овие ритуали, заклучува професорот, е чувството на поврзаност меѓу луѓето – чувство кое, барем накратко, ги надминува времето и границите.
