Довербата во здравството најчесто се забележува дури тогаш кога ќе биде доведена во прашање, вели д-р Драган Даниловски.
„Во здравството, големите теми ретко се најавуваат со големи зборови. Почесто се појавуваат тивко — како прашање што останува да одѕвонува и по завршувањето на работниот ден.
Такво беше и прашањето што ми го постави една колешка – лекар: зошто маската не се користи секогаш кога постои ризик од респираторен пренос, и зошто ракавиците не се менуваат доследно меѓу пациенти?
Прашање од секојдневната клиничка реалност. Прашање што, всушност, ја допира самата срцевина на модерната медицина — безбедноста!
Постои едно тивко правило врз кое се темели современата клиничка практика: секој пациент се третира како потенцијален извор на инфекција. Овој принцип не произлегува од претпазливост. Тој произлегува од знаење.
Децении истражувања и искуство во болничката епидемиологија покажаа дека преносот на инфекции поврзани со здравствена нега — често означувани и како интрахоспитални инфекции — најчесто се случува во сосема вообичаени, рутински ситуации.
Затоа, мерките за превенција на инфекции претставуваат повеќе од техничка препорака. Тие ја обликуваат архитектурата на безбедната здравствена услуга. Ракавици при контакт со крв и телесни течности. Нивно менување по секој пациент. Маска кога постои ризик од респираторен пренос. Ова се елементи на професионалниот јазик на модерната медицина.
Безбедноста во здравството не смее да зависи од околности, туку од систем. Секое професионално правило живее во рамките на еден поширок систем. Доследноста во неговата примена е тесно поврзана со начинот на кој е организирана здравствената заштита.
Системите што обезбедуваат стабилно снабдување со заштитна опрема, јасни протоколи, редовна едукација и функционален надзор создаваат средина во која безбедноста постепено станува професионален рефлекс. Во таква средина, варијациите во клиничката пракса се поретки, а предвидливоста на работата е поголема.
Таму каде што здравствениот систем подолг период функционира под кадровски, организациски или финансиски притисок, просторот за отстапувања природно се зголемува.
Преоптовареноста, недостигот на персонал и нестабилните снабдувачки ланци не се апстрактни категории. Тие имаат директно влијание врз секојдневната клиничка работа.
Оттука, безбедноста престанува да биде исклучиво клиничка тема и станува прашање на управување. Прашање на системското управување со здравството.
Во стабилни здравствени системи, безбедноста е неразделно поврзана со професионалната и институционалната одговорност. Стандардите имаат вистинска вредност само кога се применуваат доследно, кога отстапувањата се препознаваат навреме и кога системот реагира со јасни и предвидливи механизми. Токму оваа предвидливост ја создава културата на одговорност — суштинска гаранција дека безбедноста не зависи од случајност.
Способноста на системот да постави јасни стандарди, да ги следи ризиците и да обезбеди институционална одговорност претставува мерка за неговата зрелост.
Зрелите здравствени системи одамна ја препознаа оваа врска. Инвестираат во континуирана едукација, во сигурни снабдувачки механизми, во менаџмент што се потпира на податоци и во системи за пријавување и анализа на ризици.
Особено внимание се посветува на културата на безбедност — професионална средина во која системот учи, се прилагодува и се подобрува.
Во таа структура, здравствените работници ја носат централната улога. Најголемиот дел од нив работат со висока професионална посветеност, често во услови што бараат брзи одлуки и постојана концентрација. Системската поддршка на овие професионалци директно влијае врз стабилноста на клиничката практика.
Прашањата што ги поставуваат колегите и јавноста имаат посебна вредност. Тие го одржуваат вниманието будно, поттикнуваат професионална саморефлексија и придонесуваат кон унапредување на институционалните процеси. Секој зрело организиран систем се развива преку ваков дијалог.
Нивото на безбедност во здравството претставува еден од најсигурните индикатори за зрелоста на здравствениот систем и за капацитетот на државата да управува со здравствените ризици.
Кога безбедноста е поставена високо на листата на приоритети, ефектите се препознаваат во клиничките исходи, довербата на јавноста и во стабилноста на системот.
Понекогаш е доволно едно едноставно прашање за да нè потсети на нешто суштинско: безбедноста е најдлабока структура на здравствената заштита. Не е дополнителен слој.
Затоа, кога зборуваме за безбедноста во здравството, всушност, зборуваме за најосновното чувство што секој човек го носи со себе кога бара помош — чувството дека е заштитен. Безбедноста е ветување што здравствениот систем му го дава на секој пациент.
И можеби токму според тоа колку се чувствуваат заштитени најранливите, најпрецизно се мери зрелоста на еден здравствен систем“, додава тој.
