Епидемиологот и поранешен министер за здравство Драган Даниловски објави две обемни анализи за епидемијата на акутен гастроентеритис во Гостивар, оценувајќи дека најновите информации од Основното јавно обвинителство значително ја зајакнуваат хипотезата дека масовното заболување е поврзано со микробиолошка контаминација на водоснабдителниот систем.
Во првата анализа Даниловски наведува дека веќе постојат доволно епидемиолошки показатели за силна поврзаност меѓу појавата на заболувањата и загадувањето на водата, но предупредува дека сè уште не може да се донесе конечен научен заклучок за точниот причинител и механизмот на контаминацијата.
„Постои силна епидемиолошка поврзаност меѓу појавата на заболувањата и контаминацијата на водоснабдителниот систем“, пишува Даниловски, додавајќи дека водата не е причинител на болеста, туку можно средство преку кое микроорганизмите стигнале до населението.
Тој објаснува дека во современата епидемиологија епидемијата не се прогласува дури по конечната лабораториска идентификација на причинителот, туку врз основа на епидемиолошките показатели.
Според него, наглото зголемување на бројот на заболени, нивната просторна концентрација, сличната клиничка слика и сомневањата за заеднички извор биле доволни за навремено преземање мерки за заштита на населението.
По објавувањето на информациите од Основното јавно обвинителство, Даниловски објави и втора анализа, во која оценува дека новите факти ја засилуваат претходната епидемиолошка проценка.
„Новите сознанија значително го зајакнуваат тој заклучок. Сега, освен што располагаме со временска и просторна поврзаност меѓу заболувањата и водоснабдувањето, го имаме и можниот санитарно-технички механизам на контаминацијата – пренесување површинска вода од отворен канал во затворениот систем за вода за пиење“, наведува Даниловски.
Тој сепак нагласува дека обвинителското соопштение претставува опис на основаното сомнение врз кое е отворена истрагата, а не правосилна судска одлука, поради што индивидуалната кривична одговорност допрва треба да се утврдува.
Во анализата Даниловски истакнува дека не смее целиот случај да се сведе само на индивидуална вина, туку мора да се испита и функционирањето на целиот систем.
„Јавноста разбирливо очекува да се утврди кој е одговорен. Но, ако целиот случај се сведе само на три лица, постои опасност да се пропушти пошироката институционална лекција“, пишува тој.
Според Даниловски, по завршувањето на истрагата е неопходна независна и сеопфатна анализа што ќе ги опфати управувањето со водоснабдителниот систем, санитарниот надзор, меѓуинституционалната координација, навременоста на реакциите, информирањето на јавноста и организациските слабости.
„Епидемиологијата треба да го утврди синџирот на настаните. Правото треба да го утврди синџирот на одговорноста. Институциите треба да обезбедат од овој случај да произлезат конкретни промени“, заклучува Даниловски.
Тој оценува дека вистинскиот тест за системот ќе биде дали по завршувањето на целиот случај ќе се подобрат безбедноста на водата за пиење, контролата на водоснабдувањето и институционалното постапување при идни кризни ситуации.
