ДАНИЛОВСКИ

Д-р Даниловски за Нипа вирусот: Иако е опасен, тоа воопшто не значи непосреден ризик за сите нас!

Д-р Драган Даниловски се огласи по се повеќето наслови во јавноста за ворусот Нипа во Индија.Објаснува како да се заштитиме и каков е вирусот.„НИПА (NIPAH) ВО ИНДИЈА – ШТО НАВИСТИНА ЗНАЧИ ТОА ЗА МАКЕДОНИЈА?Деновиве, гледам, се шират наслови на темата „смртоносен вирус Нипа“ по медиумите и преку социјалните мрежи. Наслови што најавуваат „црвени аларми“, „коми“ и „заразени медицински сестри“ и, очигледно, имаат јасна цел – да привлечат кликови и внимание.Да започнеме со факти: во источната индиска држава Западен Бенгал регистрирани се пет потврдени случаи на Nipah вирус (NiV), вклучувајќи двајца здравствени работници, и сите лица со кои тие биле во контакт – близу 200 – биле следени и тестираните биле негативни.Индиските здравствени власти истакнуваат дека епидемиолошката ситуација е под контрола, дека се преземаат мерки за изолација, надзор и лабораториски тестови и дека ситуацијата е постојано мониторирана.Што е Nipah?Nipah е зоонозен вирус што природно циркулира кај животни, најчесто овошни лилјаци (fruit bats), но може да се пренесе и на луѓе преку директен контакт со инфицирани животни, преку контаминирана храна или, ретко, од човек на човек при блиски контакти.Болеста може да се манифестира со симптоми кои варираат од незначителни, слични на грип, до тешки респираторни заболувања и воспаление на мозокот (енцефалитис), што во некои епидемии имало сериозни последици.Со оглед на тоа дека не постои широко достапна вакцина или специфичен лек за Nipah, вирусот е вклучен во листата на приоритетни патогени во Планот за истражување и развој на Светската здравствена организација (The World Health Organization R&D Blueprint).Иако вирусот е опасен, клучно е дека тоа воопшто не значи непосреден ризик за сите нас!Во последните 25 години Nipah е регистриран главно во делови од Југоисточна Азија, со епидемии во Малезија, Бангладеш и различни години во Индија. Тие се локализирани, контролирани и не се пренесуваат брзо преку географски граници без близок контакт со инфицирани случаи.За да „влезе“ Nipah во Македонија, би било потребно лице што било експонирано на вирусот и развило симптоми по враќање.Таков случај може да биде идентификуван, подложен на тестирање и соодветно изолиран преку добар надзор на границите од страна на здравствените служби.Дури и тогаш, ризикот од понатамошно ширење во општата популација останува низок, бидејќи за пренос треба интензивен близок контакт – најчесто во домашни или здравствени услови без заштитни мерки.Сметам дека ова е типична ситуација во која разумна подготвеност и прецизна комуникација се важни. Паника не е оправдана!Податоците покажуваат дека земји во регионот, како Тајланд и Тајван, повторно воведуваат здравствени проверки на граничните премини инспирирани од искуствата со КОВИД-19, што е разумна претпазлива мерка. Но, тоа дефинитивно не е сигнал за неизбежна пандемија.Што да очекуваме како јавност?- Ако имате роднини или пријатели што патуваат во Индија, особено во региони каде што има пријавени случаи, основно е сопствено информирање и епидемиолошка историја при јавување на здравствени служби.- За пошироката јавност, стандардните хигиенски навики, одржување дистанца од лица со акутни симптоми на тешка инфекција и внимателно следење на официјалните здравствени упатства се навистина доволни.- И, најважно – не смееме да дозволиме сензационализмот да ја замени реалната проценка на ризикот.Комуникацијата за јавноздравствени теми треба да биде рационална и базирана на факти. Не на страв.Што е разумно да направат институциите?Во вакви ситуации, неколку чекори се доволни:1. Потсетување на здравствените установи - инфектолошките служби и примарната здравствена заштита - за значењето на епидемиолошката анамнеза (анкета) – особено регистрирање податоци за скорешно патување во региони со регистрирани случаи со тешка фебрилна, респираторна или невролошка симптоматологија.2. Нема потреба од нови протоколи, освен стандардна инфекциска контрола: постоечките мерки за лична заштита, изолација на сомнителни случаи и безбедно ракување со телесни течности се сосема доволни за спречување на болнички пренос.3. Микробиолошките (вирусолошките) лаборатории да имаат јасна комуникациска линија со клиниките за брза консултација при сомнителни случаи и, доколку е потребно, координација со меѓународни лабораториски мрежи.4. Министерството за здравство, Институтот за јавно здравје и клиниките да одржуваат рутинска размена на информации.5. Ако се појави сомнителен или потврден случај, комуникацијата кон јавноста мора да биде брза, транспарентна и базирана на факти: што знаеме, што не знаеме и што значи тоа (а што не значи) за граѓаните“, пишува тој.

Македонија | пред 4 дена

(Видео) Доктор апелира за вонредна акција поради експлозивно размножување на глодарите во Скопје

Познатиот епидемиолог д-р Драган Даниловски упати драматично предупредување за состојбата со јавната хигиена во Скопје, оценувајќи дека градот е пред сериозен јавноздравствен ризик поради нефункционирањето на „Комунална хигиена“ и натрупаното ѓубре на улиците.„Во Скопје последниве месеци сме сведоци на состојба што го доведува во прашање јавноздравствениот минимум на еден модерен град. Купишта ѓубре се натрупани околу контејнерите. Ова не е веќе прашање на естетика, туку на јавно здравје“, пишува Даниловски.Тој потсетува дека состојбата кулминирала со каснување на дете од глушец во училишен двор, што го оценува како „симптом на системски распад“.„Преминат е Рубиконот. Нема назад“, нагласува професорот, предупредувајќи дека купиштата отпад создаваат идеални услови за експлозивно размножување на глувци и стаорци, преносители на опасни зарази како лептоспироза, хантавирус и дури бубонска чума.„Во само 18 месеци, еден пар стаорци може да даде повеќе од еден милион потомци. Таа биолошка експоненцијална прогресија во Скопје веќе има сите услови – изобилство од храна, вода и простор“, вели Даниловски.Тој апелира до институциите за итна, координирана интервенција, па дури и прогласување на вонредна состојба во делови од градот заради дезинфекција, дезинсекција и дератизација.„Причините – организациски, политички или финансиски – стануваат ирелевантни кога се доведува во прашање здравјето на децата. Правото на здравје е уставно загарантирано право на секој граѓанин“, завршува Даниловски.

Скопје | пред 3 месеци

Доктор Даниловски и „претепан“ и злоупотребен

Името на епидемиологот проф. д-р Драган Даниловски, за три месеци, три пати е злоупотребено во лажна реклама за продажба на чај, кој наводно ги прочистува крвните садови. Но, третиот пат веста, која се спонзорира со многу бомбастичен наслов Скандал на „Канал 5“ – познат македонски кардиолог беше удрен во лице во студиото на „Канал 5“ за откривање нов метод за чистење на крвните садови во секоја возраст! Уште повеќе што, заедно со лажното интервју, е објавена и фотографија на човек во болнички кревет со монтирана фотографија од докторот.– Ова не е прв пат, но би било добро да е последен. Сакајќи да ги заштитам пациентите и моите пријатели да се спречи оваа злоупотреба на сомнителниот лек, но и себеси од непријатности, уште пред два месеца поднесов пријава до ОЈО, но иако ми рекоа дека ќе ме контактираат, до овој момент нема ништо. Ќе испратам и дополнение на пријавата, па верувам дека Обвинителството ќе преземе мерки. Ова е навистина многу опасна ситуација. Ниту сум кардиолог ниту знам за каков препарат се работи, а сигурен сум дека многумина го купиле, верувајќи дека јас го препорачувам. А, монтираната фотографија со мојот лик дополнително ги вознемири моите блиски и пријателите – изјави познатиот епидемиолог за весникот ВЕЧЕР.

Македонија | пред 1 година

Да не се напнува јавноста со новата подваријанта на ковид, вели Даниловски

Светската здравствена организација новата подваријанта на ковид ЕГ.5, неофицијално наречена Ерис, ја прогласи за „варијанта од интерес“, повикувајќи ги земјите да обрнат внимание во време кога бројот на заразени луѓе во светот се зголемува.Доктор Драган Даниловски во вестите на „Телма“ вели дека нема простор за паника во случајот на овој сој кој може да ги зголеми хоспитализациите, но не и смртноста.„Во преку 36 земји е јавена оваа нова варијанта, доминира во Британија и САД, таму се зголемува број на хоспитализирани, но на други местата не, затоа што САД и Британија се стари популации, посколни се потешко да минуваат на Ковид, тоа и кај нас важи, но нема епидемиолошки индикации дека нешто се поместува.Затоа јас би рекол дека оваа информација за новата варијанта е само за академските стручни кругови, а општата популација нема потреба понатаму да се напнува и непотребно да му се всадува паника, бидејќи не постои причина за тоа.Мислам дека не само во Македонија, туку и цел Балкан и во цел свет, хоспитализациите може некаде се зголемуваат, но смртноста не се зголемува“, вели професорот.

Македонија | пред 2 години

Aвиодезинсекцијата против комарци не е ефикасна, вели епидемиологот Даниловски

Епидемиологот Д-р. Драган Даниловски, на Фејсбук објави детална анализа за тигрестите комарци, чиј број станува се поголем во земјава, и нагласи зошто авионското прскање против комарци не е ефикасно."Пред неколку дена ми падна в очи еден напис во “The Washington Post”, за појава на епидемија на болеста денга во Перу (население 33,7 мил.), со рекордни 110.000 заболени, што директно го поврзуваат со обемни дождови во претходниот период и повисоки температури заради климатските промени.Инаку, болеста се пренесува со помош на комарци, особено т.н. тигрести комарци (Aedes albopictus). Колку повеќе врнежи, толку повеќе комарци - и толку повеќе заразени. Епидемијата е предупредувачки знак за земјите во тропските предели, бидејќи климатските промени носат топло и влажно време, што обезбедува идеални услови за размножување на комарците.Но, тоа е предупредување и до сите други на планетава. Глобалното затоплување си го прави своето. Со порастот на просечните температури и влажноста, се менуваат еколошките услови во околината, кои стануваат поволни за размножување и ширење на цела лепеза артроподи (инсекти, крлежи), кои претставуваат вектори за огромен број вируси.Освен за денга, тигрестите комарци се вектори и за некои други заболувања: треската чикунгуња, зика, жолта треска, како и некои паразити. За среќа, овие болести не се присутни во Македонија, па затоа комарците, реално, не можат да ги пренесат. Но, сепак, реален ризик е пренесувањето на вирусот на западнонилската треска, зашто природни резервоари претставуваат птиците.Драматичната глобална експанзија на тигрестиот комарец се должи, пред сѐ, на човечките активности, особено трговијата со половни гуми и пасивниот транзит преку јавен и приватен транспорт. Втора причина е неговата извонредна еколошка пластичност и компетитивност.Од средината на 1960-тите, тигрестиот комарец се проширил во Европа, обете Америки, Карибите, Африка и Блискиот Исток. Откако се има етаблирано во Албанија (1979), потоа, во Италија и на Азурниот брег во Франција. Познато е дека Ае. albopictus се проширил во Грција, Шпанија и балканските земји, Швајцарија, Шпанија, Холандија и Малта. Најден е и во јужна Германија, Австрија, Чешка и Словачка, Словенија, Русија, Турција и Романија. Во САД е внесен, исто така, преку трговија со половни гуми.Предвидувањата за климатските промени укажуваат дека Ae. albopictus ќе продолжи да биде успешен инвазивен вид, кој ќе се шири надвор од сегашните географски граници. Овој комарец веќе покажува знаци на адаптација на постудени клими, што може да резултира со пренос на болести во нови области.Во Македонија првпат е докажан во 2016 година на границата со Грција. Сега веќе е доминантен вид, зашто, практично ги има потиснато другите „домашни“ видови комарци.Карактеристично е што женките касаат по цел ден, а не како другите, само наутро и навечер. Исто така, за положување на јајцата не му се потребни големи површини застојана вода, туку доволни се и мали количини, на пример, во саксии за цвеќе, вазни, контејнери и автомобилски гуми, барички вода во дворот. Агресивен е и создава посилни алергиски реакции кај луѓето, отколку „домашните“ комарци.Затоа, авиодезинсекцијата во населените места, која се спроведува секоја година по неколку пати е „сизифовска“ работа, зашто, едноставно, не може да биде успешна и треба да се укине. Зошто? Затоа што ги уништува само оние комарци кои во моментот се во воздух. А, знаеме, постојат и ларви... Таа треба да се применува само во ненаселени подрачја или при елементарни непогоди.Во населените места е потребна дезинсекција со прскање од земја. Значи, треба да се смени стратегијата. Освен тоа, од суштествена важност е да се организира јавна едукативна кампања, за граѓаните да внимаваат да немаат застојана вода во својата околина, особено оние што имаат дворови. За лична заштита, треба да се користат репелентни средства.На прагот сме на летото и на интензивна активност на тигрестите комарци. Иако е малку веројатно да пренесат егзотични болести (види погоре) кај нас, сепак, реално, ќе предизвикуваат тешки непријатности, заради целодневното агресивно касање.Оттаму, мислев дека нема да биде на одмет едно укажување до надлежните за потребата од менување на стратегијата за превентивна дезинсекција, како и потсетување на граѓаните за индивидуалните мерки за заштита"напиша тој.

Коментари | пред 2 години

Даниловски: „Кракен“ иако е позаразен, не предизвикува потешки симптоми

Откако во јавноста осамна информација дека во Гевгелија е изолирана подваријантата на Омикрон, XBB.1.5, популарно наречена „Кракен“ (по митското чудовиште со повеќе пипала – џиновски октопод или сипа - од шведската митологија), заради својата висока заразност, се огласи и познатиот епидемиолог д-р Драган Даниловски.„Вчера осамна информација дека во Гевгелија е изолирана подваријантата на Омикрон, XBB.1.5, популарно наречена „Кракен“ (по митското чудовиште со повеќе пипала – џиновски октопод или сипа - од шведската митологија), заради својата висока заразност.Попладнето, наеднаш, бев опсипан со обраќања од загрижени граѓани, кои ми бараа објаснување за вознемирувачката вест што ја прочитале во некои портали. Таа гласи:„Значи, состојбата во првите денови е слична како кога ќе фатиме грип или кога ќе настинеме. Сепак, во наредните денови ситуацијата почнува брзо да се комплицира и на скоро сите заразени лица на крајот им е потребна хоспитализација.”Останав запрепастен! Првиот дел е точен, дека симптомите на кракен се слични како кај грип или настинка. Вториот е лага!Вистината е дека САМО кај стари лица со хронични болести, односно ослабен имунитет, постои ризик да завршат во болница. Исто како кај досегашните соеви на омикрон. А не кај „скоро сите заразени лица“, како што стои во написот.Очигледно е дека не се работи за случаен пропуст. Очигледно е дека се работи за намера да се објави сензационалистичка „информација“.Јас уште на 13 јануари во Дневникот на МТВ изјавив дека „кракен“, иако е позаразен, не предизвикува потешки симптоми. Дека короната е вирус кој постојано мутира и ќе се јавуваат нови соеви во обид да опстане, но дека, наспроти тоа, со пандемијата е завршено.Короната ќе остане во истото „друштво“ со причинителите на настинките и грипот.Инаку, уште одамна (кога беше актуелен сојот делта) објаснував дека еволуцијата на короната неизбежно ќе се движи во насока на јавување на соеви, кои се позаразни од претходните, но кои истовремено ќе предизвикуваат поблаги симптоми. Сведоци сме дека тоа се остварува.Апелирам до граѓаните да си останат спокојни, да си продолжат без страв со секојдневниот живот и да не веруваат на несериозни портали.Единствено останува препораката, тие што ќе пројават симптоми (кашлање, кивање, растечен нос), да се придржуваат до т.н. респираторен бонтон. Тоа подразбира да си стават маска кога се движат меѓу луѓе во затворен простор (особено во автобуси), а ако имаат покачена температура, да си останат дома.Исто така, мудро би било, постарите граѓани со хронични болести и други со компромитиран имунитет да одлучат да се вакцинираат и против корона и против грип. Зашто, во ек е сезоната и на грипот. И толку“, вели Даниловски.

Коментари | пред 3 години