До крајот на 2026 година ќе се изработи Национален акциски план за заштита на новинарите

Владата донесе одлука за формирање Национален комитет за заштита и безбедност на новинарите, кој ќе има задача да ја следи состојбата со безбедноста на новинарите, да ја унапредува соработката меѓу институциите и медиумската заедница и да изработи Национален акциски план најдоцна до 15 декември 2026 година.

Ова го соопшти владината портпаролка Марија Митева, посочувајќи дека со формирањето на Комитетот се воспоставува механизам за координација меѓу надлежните државни институции и медиумските организации, со цел унапредување на безбедноста на новинарите, спречување закани и напади и создавање услови за слободно и непречено извршување на новинарската професија.

— реклама —

Според Митева, безбедноста на новинарите треба да добие континуиран институционален третман, со јасни обврски и конкретни механизми за постапување, а институциите треба навремено да ги препознаваат ризиците и да обезбедуваат соодветна заштита.

Националниот акциски план ќе се темели на четири области: превенција, заштита, ефикасно гонење на сторителите и промоција и едукација.

Во делот на превенцијата, акцентот ќе биде ставен на медиумскиот плурализам, институционалната поддршка и дијалогот со медиумите. Предвидено е и развивање механизми за итна реакција, полициска и правна поддршка, вклучително и заштита од закани во дигиталниот простор.

— реклама —

Посебно внимание ќе биде посветено на постапувањето во случаи на напади и закани кон новинарите, преку соработка со надлежните органи за навремени истраги и соодветно санкционирање согласно законските надлежности. Планот ќе опфати и едукација, обуки и активности за подигање на јавната свест за значењето на новинарската професија.

Во работата на Комитетот е предвидено да учествуваат претставници на Министерството за внатрешни работи, Министерството за правда, Министерството за дигитална трансформација, Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, Академијата за судии и јавни обвинители, Македонската радио-телевизија и Здружението на новинарите на Македонија.

— реклама —

Комитетот ќе ја поддржи и националната примена на кампањата „Новинарите се важни“ на Советот на Европа, насочена кон унапредување на слободата на медиумите и безбедноста на медиумските работници.

Митева нагласи дека институционалната заштита мора да биде еднаква за сите новинари, без селективност и без разлика на темите за кои известуваат или на тоа дали нивните прашања и објавени информации им одговараат на одредени центри на моќ.

Таа посочи дека односот меѓу институциите и медиумите треба да се темели на транспарентност, достапност на информации и одговори на легитимните новинарски прашања, а критиките треба да се адресираат со факти и аргументи, а не со притисоци.

„Вие имате право да прашувате, ние имаме обврска да одговараме. Вие имате право да ја преиспитувате работата на институциите, ние имаме обврска да ја образложиме“, порача Митева, нагласувајќи дека слободата на изразување мора да биде почитувана, а секој новинар да има услови професионално да ја извршува својата работа.