Европската Унија денеска ја активираше првата фаза од планот за постепено укинување на увозот на руски природен гас преку гасоводи, како дел од пошироката стратегија за намалување на енергетската зависност од Русија.
Одлуката беше одобрена од Советот на ЕУ во јануари 2026 година и предвидува целосен прекин на увозот на руски гас до крајот на 2027 година.
Според европскиот план, ограничувањата ќе се воведуваат постепено во наредниот период, со цел земјите членки да имаат време да обезбедат алтернативни извори на снабдување и да избегнат нарушувања на енергетскиот пазар.
Сепак, мерката продолжува да предизвикува поделби во рамките на Унијата. Унгарија и Словачка ја оспоруваат регулативата пред Судот на правдата на Европската Унија, тврдејќи дека таа суштински претставува санкциски механизам што требало да биде усвоен преку поинаква правна процедура и со едногласна поддршка од сите земји членки.
Дополнителна тужба е поднесена и од швајцарската компанија „Норд Стрим 2 АГ“, оператор на гасоводот „Северен тек 2“.
Компанијата бара поништување на одлуката или на дел од нејзините одредби, оценувајќи дека забраната практично ја лишува од можноста комерцијално да го користи гасоводот.
Европската Унија во изминатите години интензивно работи на диверзификација на енергетските извори, зголемување на увозот на течен природен гас и развој на обновливи извори на енергија, со цел да ја намали зависноста од руските енергенси.
Очекувањата се дека процесот на постепено исфрлање на рускиот гас ќе остане едно од клучните енергетски и политички прашања во Унијата во наредните две години.