Европа се соочува со сериозен енергетски проблем кој директно ги загрозува амбициите за развој на вештачка интелигенција, покажува нова студија на европски тинк-тенк за енергетска и дигитална политика.
Според анализата, дата центрите – клучни за функционирањето на модерните AI системи – трошат огромни количини електрична енергија, додека постојната електрична мрежа веќе е на граница на издржливост.
Студијата предупредува дека во дел од најразвиените европски пазари, приклучок за нови дата центри се чека и од 7 до 10 години, а во некои случаи и до 13 години. Во меѓувреме, земји како Ирска веќе воведоа фактичка забрана за нови центри, додека Холандија и делови од Германија ги стопираат приклучоците најмалку до 2030 година.
Проблемот е во енормната потрошувачка. Додека просечно европско домаќинство троши околу 3.600 киловатчаса годишно, еден модерен AI дата центар може да троши енергија еквивалентна на десетици илјади домаќинства – и тоа дневно.
Само обуката на еден напреден AI модел бара десетици гигаватчасови енергија, што е доволно да напојува цел град неколку дена.
Дополнително, новите AI системи користат специјализирани чипови кои работат со максимален капацитет со денови или недели, што ги претвора овие центри во „индустриски потрошувачи“ со огромен притисок врз мрежата.
Студијата предупредува дека без итни реформи, Европа ризикува да инвестира милијарди во инфраструктура која нема да може да се користи со полн капацитет.
Како решение се предлага подобро планирање на дата центрите како критична инфраструктура, нивно поврзување со обновливи извори на енергија и интеграција во националните енергетски стратегии.
Во спротивно, заклучокот е јасен – без струја, нема ни вештачка интелигенција.