Никогаш не се вложувало толку во една технологија: AI ја надмина и интернет-револуцијата

Никогаш досега не се вложувале толку многу пари во развојот на една нова технологија како што денес се вложуваат во вештачката интелигенција. Сумите веќе ги засенуваат инвестициите во железницата и интернетот во периодите кога тие биле во центарот на големите технолошки револуции.

Глобалните инвестиции само во центри за податоци до 2050 година би можеле да надминат 30 билиони долари, според проценките на PwC. Станува збор за сума приближна на вредноста на издадените американски државни обврзници. Во споредба со денешните инвестиции во вештачката интелигенција, вложувањата во развојот на железницата и интернетот изгледаат значително помали дури и кога ќе се земе предвид инфлацијата.

Само Anthropic, една од водечките компании во трката за развој на вештачката интелигенција, планира да потроши 518 милијарди долари во следните години, според проспектот за иницијална јавна понуда во кој увид имал Reuters. Тоа е повеќе од 100 пати од приходите што компанијата ги остварила во 2025 година.

Зад огромните инвестиции стојат очекувањата дека вештачката интелигенција ќе донесе голем раст на продуктивноста и профитот. Сепак, економистите предупредуваат дека засега нема доволно докази дека очекуваните резултати можат да се остварат во размерите и роковите што ги претпоставуваат инвеститорите.

— реклама —

JP Morgan во август оцени дека растот на продуктивноста во САД, земјата која е предводник во глобалната трка за вештачка интелигенција, и натаму е недостижен, што отвора прашања за одржливоста на сегашните процени за вредноста и потенцијалот на секторот.

Анализата на Bain & Company покажува дека растот на продуктивноста на постојните пазари нема да биде доволен за да ги оправда сегашните инвестиции. Според нивните процени, ќе мора да се појават сосема нови пазари за да се затвори финансискиот јаз.

Компании како Google, Amazon и Microsoft, како и останатите големи играчи во трката за вештачка интелигенција, во следните пет години ќе треба да создадат повеќе од 4,2 билиони долари нови приходи за да го финансираат развојот, проценува Bain.

— реклама —

Малкумина го оспоруваат потенцијалот на вештачката интелигенција да го промени начинот на работа во бројни области, од канцелариското работење до научните лаборатории. Но, прашањето е колку време ќе биде потребно за тие промени да создадат доволно економска вредност за да ги оправдаат огромните вложувања.

„Историските примери сугерираат дека наглиот раст поттикнат од технологијата често завршува кога изградбата на инфраструктура повеќе не носи доволен поврат“, се наведува во извештај на JP Morgan.

Само во САД, кои според одредени процени учествуваат со околу три четвртини од вкупните светски инвестиции во вештачка интелигенција, вложувањата од 2025 до 2032 година би можеле да достигнат околу девет билиони долари.

Економистот Стијн Ван Нивербург од Columbia Business School проценува дека американскиот сектор за вештачка интелигенција до 2032 година би требало да остварува околу 3,55 билиони долари годишни приходи за да обезбеди поврат на инвестициите од 10 проценти. Во моментов секторот остварува само дел од таа сума.

— реклама —

И покрај огромните бројки, челниците на водечките компании за вештачка интелигенција очекуваат големи промени. Извршниот директор на Anthropic, Дарио Амодеи, изјави дека иднината со вештачката интелигенција би можела да биде „нешто трансцендентално убаво“, додека Сем Алтман од OpenAI смета дека темпото на создавање нови технолошки достигнувања ќе биде огромно со понатамошниот развој на моделите.

Економистката Дајан Којл од Универзитетот во Кембриџ посочува дека кај претходните големи технолошки револуции обично биле потребни меѓу 10 и 50 години за нивното влијание врз продуктивноста целосно да се почувствува во економијата.

Паралелно со инвестициите се отвора и прашањето за влијанието на вештачката интелигенција врз работните места. Амодеи претходно прогнозираше дека вештачката интелигенција во рок од пет години би можела да елиминира половина од почетничките канцелариски работни места.

— реклама —

Истражувачи од Универзитетот Стенфорд во август објавија дека вработеноста кај работниците на возраст од 22 до 25 години во професии изложени на влијанието на вештачката интелигенција, како сметководството и дел од правните професии, била за 19 проценти пониска во споредба со професиите кои вештачката интелигенција потешко може да ги замени, како чистењето и градежништвото.

Историјата, сепак, покажува дека финансискиот успех на компаниите и долгорочната вредност на една технологија не мора да одат заедно. Железничката инфраструктура продолжила да се користи и по финансиската криза од 1873 година, кога пропаднале бројни компании поврзани со железницата. Интернетот, исто така, продолжил да го менува светот и по пукањето на таканаречениот „dot-com“ балон.

Според Којл, клучно е инфраструктурата изградена во периодот на огромни инвестиции да остане и подоцна да овозможи раст на продуктивноста.

Затоа, главното прашање повеќе не е дали во вештачката интелигенција ќе се вложуваат огромни суми. Тие веќе се вложуваат. Прашањето е кога, и во колкав обем, тие инвестиции ќе почнат да се враќаат.