Европските држави разгледуваат предлози за воведување доброволни надоместоци за навигациски услуги во Ормутскиот Теснец, еден од најважните светски поморски коридори, во обид да се обезбеди долгорочно решение за неговото функционирање во услови на зголемени тензии меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.
Според предлозите, не станува збор за задолжителни патарини за минување низ теснецот, туку за доброволни плаќања за услуги што би придонеле за подобра безбедност на пловидбата. Планот би можел да се реализира само доколку добие поддршка од Меѓународната поморска организација (ИМО), специјализирана агенција на Обединетите нации.
Заменик-премиерот на Велика Британија, Дејвид Лами, предупреди дека воведувањето задолжителни такси би било „катастрофално“, но дел од британските функционери посочуваат дека слични системи за доброволно финансирање на навигациски услуги веќе постојат во природни поморски теснеци, како Малакскиот Теснец и Ла Манш.
Во меѓувреме, американските власти побараа Иран јавно да потврди дека Ормутскиот Теснец останува отворен за меѓународната пловидба и дека бродовите повеќе нема да бидат напаѓани. Вашингтон смета дека внатрешните политички поделби во Техеран го отежнуваат спроведувањето на постигнатите договори.
Американскиот претседател Доналд Трамп повторно изјави дека привремениот договор за прекин на огнот со Иран е завршен, но додаде дека разговорите за трајно решение ќе продолжат. Истовремено, тој упати нови закани кон Иран, наведувајќи дека САД се подготвени да реагираат доколку биде извршен обид за атентат врз него.
Предлогот за новиот модел го подготвил Оман, кој контролира поголем дел од пловните води во Ормутскиот Теснец. Планот се темели на принципите што се применуваат во Малакскиот Теснец, а оманските власти понудиле правна помош за негово претставување пред иранските власти.
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, денеска треба да отпатува во Оман, каде што темата за Ормутскиот Теснец и безбедноста на пловидбата ќе биде една од главните точки на разговорите.
Оман се спротивставува на воведување задолжителни такси за минување низ теснецот, но поддржува доброволни механизми за финансирање услуги што ќе ја подобрат безбедноста, ќе го намалат ризикот од загадување и ќе ја зајакнат подготвеноста за интервенции при поморски несреќи.
Во Иран, сепак, постојат различни ставови околу идниот режим на пловидба. Според дипломатски извори, дел од Корпусот на Исламската револуционерна гарда смета дека нема потреба да се почитуваат меѓународните правила, додека други политички структури се подготвени за соработка со меѓународната заедница.
На последниот состанок на Советот на Меѓународната поморска организација во Лондон, дел од европските и заливските земји предложиле резолуција со која ќе се осуди Иран поради нападите врз бродови во теснецот. Предлогот, сепак, не добил поддршка од Русија и Кина, кои го оцениле како едностран и конфронтирачки.
Ормутскиот Теснец претставува една од најважните светски поморски артерии, преку која поминува значителен дел од глобалниот извоз на нафта и природен гас, поради што секоја нестабилност во регионот има директно влијание врз светските енергетски пазари и меѓународната трговија.
