Новата година започна со силни геополитички потреси што ја вознемирија меѓународната заедница и веднаш се одразија врз глобалните економски текови. Меѓу најзначајните настани е апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро од страна на американските власти, потег што предизвика остри реакции и поделени ставови на светската политичка сцена, со осуди и предупредувања што пристигнаа од различни држави и меѓународни организации.
Паралелно со тоа, дополнителна неизвесност донесе и ескалацијата на протестите во Иран против тамошните власти, на кои Соединетите Американски Држави јавно им дадоа поддршка. Комбинацијата од овие два настани значително ги подигна глобалните тензии и ја зајакна перцепцијата за нестабилност во региони што имаат клучна улога во светската енергетска рамнотежа.
Овие случувања одамна ја надминаа рамката на чисто политички конфликти и добија изразена економска димензија, пред сè преку нивното влијание врз пазарот на нафта. Турбуленциите на меѓународната сцена предизвикаа силни потреси на берзите и отворија нови дилеми за идните движења на цените, но и можности за инвеститорите кои внимателно ги следат сигналите од пазарот.
Венецуела и Иран се меѓу државите со најголеми резерви на нафта во светот, поради што секоја нестабилност поврзана со нивните односи со САД има директен ефект врз глобалната понуда. Иако санкциите кон овие земји не се новина, последните настани означуваат дополнително заострување. Во рамки на акцијата поврзана со апсењето на Мадуро, американските власти запленија и венецуелски танкери натоварени со нафта, што уште повеќе ја продлабочи неизвесноста на пазарот.
Според анализите, САД настојуваат да извршат пошироко влијание врз светската трговија со енергенси, ограничувајќи ја испораката на нафта кон повеќе региони, меѓу кои и Русија и Кина. Овие чекори ја намалуваат понудата на глобално ниво, ја зголемуваат побарувачката и неминовно вршат притисок врз цената.
Во изминатите недели тоа веќе се почувствува на пазарот, каде што цената на нафтата бележи раст под влијание на неизвесноста. Во вакви услови, инвеститорите пресметуваат таканаречена ризична премија, поради што цената може да се зголемува и без реален недостиг на физичка нафта. Клучна улога игра и психологијата на пазарот, бидејќи се купуваат не само количини нафта, туку и очекувања за идните движења.
Последните денови беа обележани со изразена волатилност, при што цената на нафтата се движеше со осцилации од неколку проценти во рамки на еден ден. Ако се погледне пошироката слика, во однос на пред една година цената е пониска за речиси една четвртина. Сепак, трендовите во последните шест месеци укажуваат на стабилизирање и постепен пресврт, со пад од околу осум проценти во тој период, но и раст од речиси пет проценти во однос на изминатиот месец.
Овие показатели ги потврдуваат проценките на аналитичарите дека нафтениот пазар влегува во фаза на зголемена нестабилност, во која можни се значителни ценовни поместувања. Со оглед на тоа што глобалните тензии не покажуваат знаци на брзо смирување, туку напротив носат ризик од понатамошна ескалација, растот на цената на нафтата во наредниот период би можел да донесе значајни добивки за инвеститорите кои навреме ќе ги препознаат сигналите.
Оваа динамика не е без значење ниту за регионот, бидејќи и Балканот се наоѓа во сферата на интересите на големите светски сили. Затоа, економистите сè почесто укажуваат дека нафтата би можела да се најде меѓу клучните инвестициони избори во периодот што следува, додека вниманието на пазарните учесници сè повеќе се насочува токму кон овој енергент.
