НАФТА

Америка го подготвува теренот за влез на нафтените компании во Венецуела

Американски претставници работат на брзо издавање општа дозвола со која би се укинале дел од санкциите врз енергетскиот сектор на Венецуела, што укажува на промена на досегашната практика на поединечни изземања. Соединетите Американски Држави со месеци го блокираа извозот на венецуелска нафта, распоредувајќи воени бродови во Карипскиот регион. На почетокот на јануари американските сили го приведоа венецуелскиот претседател Николас Мадуро, наведувајќи дека треба да биде изведен пред американски суд по обвиненија за, како што соопштија, „наркотероризам“.По настаните, претседателската должност привремено ја презеде заменичката на Мадуро, Делси Родригез, а Вашингтон соопшти дека со Каракас постигнал договор за испорака на нафта вреден две милијарди долари. Американските власти ги повикаа компаниите да инвестираат во Венецуела, со процени дека вкупниот обем на вложувања во следната деценија би можел да достигне 100 милијарди долари.Во меѓувреме, дозволи добија трговските куќи „Витол“ и „Трафигура“, а во изминатите недели бројни партнери и купувачи на државната нафтена компанија ПДВСА поднесоа барања за проширување на производството и извозот. Меѓу нив се „Шеврон“, „Репсол“ и „ЕНИ“, индиската рафинерија „Релајанс Индастрис“, како и група американски услужни компании. Според два извора, големиот број поединечни барања упатени до американската влада ја забавил реализацијата на плановите за проширување на извозот и за брзи инвестиции во земјата.Американското Министерство за финансии, Белата куќа и венецуелското Министерство за нафта не одговорија веднаш на барањето за коментар. Канцеларијата за контрола на странски средства при Министерството за финансии ги воведе санкциите врз целата венецуелска енергетска индустрија уште во 2019 година, по претседателските избори на кои Мадуро освои нов мандат, а Белата куќа тогаш тврдеше дека изборниот процес не бил легитимен.Санкцискиот режим се менуваше во изминатите седум години, во зависност од составот на американската администрација, преку низа уредби и дозволи со кои одредени производители и купувачи добиваа изземања. Раководители на нафтени компании оценуваат дека се потребни повеќе дозволи за да се забрза извозот и да се поттикне производството на полињата каде што опремата е достапна, како и да се зајакнат активностите за преработка. Тие укажуваат и на нужноста од обемни вложувања во поправка на застарената инфраструктура, особено поради нестабилното снабдување со електрична енергија.

Свет | пред 6 дена

Се зголемуваат цените на бензините

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,52% во однос на одлуката од 20.1.2026 година.Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 0,721%, кај дизелот за 2,341%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 2,433% и кај мазутот зголемувањето е за 0,569%.Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е понизок за 0,0343%.Од 27.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 95 72,00 (денари/литар)Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС - 98 74,00 (денари/литар)Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 67,50 (денари/литар)Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 66,50 (денари/литар)Мазут М-1 НС 33,099 (денари/килограм)Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 не се менуваат.Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) се зголемува за 1,00 ден/лит.Малопродажната цена на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемува за 0,50 ден/лит.Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 0,112 ден/кг и сега ќе изнесува 33,099 ден/кг.Напоменуваме дека ова се максималните цени на нафтените деривати од 00:01 часот на 27.1.2025 година.Трговците на големо и трговците на мало со нафтени деривати и горива за транспорт можат да ги формираат цените на одделни нафтени деривати и горива за транспорт и пониско од највисоките утврдени цени.

Македонија | пред 1 седмица

Цената на нафтата значително поскапи поради заканите на Трамп кон Иран

Цените на нафтата денеска нагло пораснаа на меѓународните пазари и се приближија до нивото од 66 долари за барел, откако трговците ги вознемири новото заострување на реториката на американскиот претседател Доналд Трамп кон Иран. На лондонскиот пазар барелот попладнево се тргуваше по цена повисока за 1,79 долари во однос на вчерашното затворање, достигнувајќи 65,85 долари, додека на американскиот пазар цената порасна за 1,72 долари, на 61,08 долари за барел.Пазарите кон крајот на неделата беа дополнително вознемирени од пораките на Трамп до Техеран. Американскиот претседател во четвртокот изјави дека американската армада се движи кон Иран, со што ги обнови заканите за можна воена интервенција изнесени пред околу десетина дена, во време на немири во повеќе ирански градови. Тој нагласи дека голем број американски бродови пловат во тој правец „за секој случај“, додавајќи дека би сакал да не дојде до ескалација, но дека ситуацијата внимателно се следи. Според неименуван американски функционер, станува збор за група што вклучува носач на авиони и неколку разурнувачи, кои во следните денови треба да пристигнат на Блискиот Исток.Иран произведува повеќе од три милиони барели нафта дневно, а најголемиот дел од извозот го пласира во Кина, па секоја закана за дестабилизација на регионот има силно влијание врз цените на светските пазари. Поради тоа, новите пораки од Вашингтон кон Техеран го потиснаа во втор план неодамнешното смирување на тензиите меѓу Соединетите Американски Држави и Европската унија, кои беа заострени поради изјавите на Трамп за Гренланд. Иако кризата делумно се смири откако американскиот претседател во Давос ги повлече заканите со царини, се очекува европските лидери повторно да ја разгледуваат темата на вонреден самит.Одделни податоци на Организацијата на земјите извознички на нафта покажуваат дека барелот од кошницата на нивните членки во четвртокот поскапел за 27 центи и достигнал цена од 63,21 долар.

Свет | пред 1 седмица

Франција заплени танкер со руска нафта

Францускиот претседател Емануел Макрон соопшти дека француската морнарица запленила танкер со нафта кој пристигнувал од Русија.„Француската морнарица утрово се качи на танкер со нафта кој доаѓал од Русија, под меѓународни санкции и за кој постоеше сомневање дека пловел под лажно знаме. Операцијата беше спроведена во Средоземното Море“, напиша Макрон на социјалната мрежа Икс.Макрон нагласи дека операцијата е изведена со поддршка на неколку сојузници, во согласност со Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето, и порача дека Франција нема да толерира никакво прекршување на законот. По проверката на документацијата, потврдени биле сомневањата за невалидноста на знамето под кое пловел бродот.Јавниот обвинител во Марсеј добил извештај за случајот, а танкерот, под придружба, бил пренасочен кон сидриште за дополнителни проверки. Францускиот претседател ја опиша акцијата како дел од борбата против таканаречената „флота во сенка“, преку која Русија транспортира нафта и покрај западните санкции.Макрон изјави дека оваа флота придонесува за финансирање на војната во Украина, наведувајќи дека руските транспортни бродови обезбедуваат приходи од десетици милијарди евра, покривајќи околу 40 отсто од руските воени напори. Според неговата проценка, меѓу 600 и 1.000 бродови учествуваат во ваквиот начин на транспорт.Тој додаде дека Франција, заедно со другите западни земји, активно работи на сузбивање на оваа практика и на обезбедување ефикасна примена на санкциите.

Свет | пред 1 седмица

Глобалните тензии ја раздвижуваат цената на нафтата

Новата година започна со силни геополитички потреси што ја вознемирија меѓународната заедница и веднаш се одразија врз глобалните економски текови. Меѓу најзначајните настани е апсењето на венецуелскиот претседател Николас Мадуро од страна на американските власти, потег што предизвика остри реакции и поделени ставови на светската политичка сцена, со осуди и предупредувања што пристигнаа од различни држави и меѓународни организации.Паралелно со тоа, дополнителна неизвесност донесе и ескалацијата на протестите во Иран против тамошните власти, на кои Соединетите Американски Држави јавно им дадоа поддршка. Комбинацијата од овие два настани значително ги подигна глобалните тензии и ја зајакна перцепцијата за нестабилност во региони што имаат клучна улога во светската енергетска рамнотежа.Овие случувања одамна ја надминаа рамката на чисто политички конфликти и добија изразена економска димензија, пред сè преку нивното влијание врз пазарот на нафта. Турбуленциите на меѓународната сцена предизвикаа силни потреси на берзите и отворија нови дилеми за идните движења на цените, но и можности за инвеститорите кои внимателно ги следат сигналите од пазарот.Венецуела и Иран се меѓу државите со најголеми резерви на нафта во светот, поради што секоја нестабилност поврзана со нивните односи со САД има директен ефект врз глобалната понуда. Иако санкциите кон овие земји не се новина, последните настани означуваат дополнително заострување. Во рамки на акцијата поврзана со апсењето на Мадуро, американските власти запленија и венецуелски танкери натоварени со нафта, што уште повеќе ја продлабочи неизвесноста на пазарот.Според анализите, САД настојуваат да извршат пошироко влијание врз светската трговија со енергенси, ограничувајќи ја испораката на нафта кон повеќе региони, меѓу кои и Русија и Кина. Овие чекори ја намалуваат понудата на глобално ниво, ја зголемуваат побарувачката и неминовно вршат притисок врз цената.Во изминатите недели тоа веќе се почувствува на пазарот, каде што цената на нафтата бележи раст под влијание на неизвесноста. Во вакви услови, инвеститорите пресметуваат таканаречена ризична премија, поради што цената може да се зголемува и без реален недостиг на физичка нафта. Клучна улога игра и психологијата на пазарот, бидејќи се купуваат не само количини нафта, туку и очекувања за идните движења.Последните денови беа обележани со изразена волатилност, при што цената на нафтата се движеше со осцилации од неколку проценти во рамки на еден ден. Ако се погледне пошироката слика, во однос на пред една година цената е пониска за речиси една четвртина. Сепак, трендовите во последните шест месеци укажуваат на стабилизирање и постепен пресврт, со пад од околу осум проценти во тој период, но и раст од речиси пет проценти во однос на изминатиот месец.Овие показатели ги потврдуваат проценките на аналитичарите дека нафтениот пазар влегува во фаза на зголемена нестабилност, во која можни се значителни ценовни поместувања. Со оглед на тоа што глобалните тензии не покажуваат знаци на брзо смирување, туку напротив носат ризик од понатамошна ескалација, растот на цената на нафтата во наредниот период би можел да донесе значајни добивки за инвеститорите кои навреме ќе ги препознаат сигналите.Оваа динамика не е без значење ниту за регионот, бидејќи и Балканот се наоѓа во сферата на интересите на големите светски сили. Затоа, економистите сè почесто укажуваат дека нафтата би можела да се најде меѓу клучните инвестициони избори во периодот што следува, додека вниманието на пазарните учесници сè повеќе се насочува токму кон овој енергент.

Свет | пред 2 седмици

Почна финансиската експлоатација на венецуелските нафтени резерви: САД реализирале продажба вредна околу 500 милиони долари

Само неколку недели по драматичната промена на власта во Каракас, првите количини венецуелска сурова нафта веќе завршија на меѓународниот пазар. Според потврда од висок претставник на администрацијата, САД реализирале продажба вредна околу 500 милиони долари, со што практично започна финансиската експлоатација на венецуелските нафтени резерви, објави CNN.Од Вашингтон најавуваат дека ова е само почеток и дека во наредните денови и недели ќе следуваат нови трансакции, додека се расчистуваат логистичките и правните детали околу пласманот на нафтата.Овој развој доаѓа откако американските сили на почетокот на месецот извршија воена акција во Венецуела и го уапсија претседателот Николас Мадуро. Американскиот претседател Доналд Трамп веќе јавно порача дека САД имаат намера да ги стават под контрола и во функција најголемите докажани нафтени резерви во светот.Големи бројки, мал ентузијазамИако Трамп најави дека приватниот сектор ќе инвестира најмалку 100 милијарди долари во обнова на венецуелската енергетска инфраструктура, ваквите проекции засега остануваат без цврста поддршка од индустријата. На состанок во Белата куќа, раководители на водечки американски енергетски компании отворено ја довеле во прашање исплатливоста на таквите вложувања.Извршниот директор на ЕксонМобил, Дарен Вудс, предупредил дека Венецуела моментално нема стабилни правни и комерцијални рамки што би овозможиле сигурен поврат на инвестициите. Слични резерви изразиле и други директори, наведувајќи дека долготрајната институционална криза претставува сериозен ризик.По средбата, според извори блиски до разговорите, администрацијата не добила конкретни обврски за милијардски вложувања.Нафта со попуст за побрз пласманДеталите околу првата продажба, реализирана во средата, не се целосно објавени. Белата куќа соопшти дека се водат „интензивни и конструктивни разговори“ со компании подготвени да учествуваат во обновата на нафтениот сектор.Во исто време, Ројтерс објави дека венецуелската сурова нафта се нуди на трговците по пониски цени од конкурентните сорти на пазарот, вклучително и нафтата од Канада, што укажува на обид за брзо обезбедување приходи и ликвидност.Првата продажба од 500 милиони долари испраќа јасен сигнал: Вашингтон не чека долгорочни договори и стабилизација, туку веќе почна да ја претвора венецуелската нафта во готовина — додека политичките и економските последици допрва ќе се пресметуваат.

Свет | пред 2 седмици

Сомерс: Американските нафтени компании побрзо би влегле во Иран, отколку во нестабилната Венецуела

Американската нафтена индустрија прави јасна разлика меѓу Иран и Венецуела кога станува збор за можни идни инвестиции по евентуални политички промени. Според проценките на водечки претставници од секторот, Иран има далеку поголем потенцијал за брзо рестартирање на производството отколку Венецуела, каде што состојбата се смета за долгорочно ризична.Американските нафтени компании би реагирале многу побрзо во Иран отколку во Венецуела доколку дојде до политички пресврти, смета Мајк Сомерс, извршен директор на Американски институт за нафта.Според Сомерс, иранскиот енергетски сектор, и покрај долгогодишните санкции, останал во функција и не доживеал институционален распад. Тоа, како што вели, ѝ дава на индустријата реална можност за брзо зголемување на производството доколку се отворат политички и регулаторни услови.Тој нагласува дека ситуацијата во Венецуела е суштински поинаква. Освен безбедносните ризици, клучен проблем се слабите институции, правната несигурност и долгогодишното запоставување на нафтената инфраструктура, што значително го обесхрабрува странскиот капитал.Сомерс дополнително истакнува дека американската нафтена индустрија не поддржува сценарија во кои државата би имала сопственички удели во компании што би инвестирале во Венецуела, оценувајќи дека таквиот пристап би создал дополнителни ризици наместо стабилност.Неговите ставови беа изнесени во Вашингтон, во контекст на дискусиите за иднината на глобалното снабдување со енергија и можните последици од политичките турбуленции во земјите производители на нафта.

Свет | пред 3 седмици

Американците гонат танкер со руско знаме во Атлантикот, Русија испрати воени бродови

Русија распореди морнарички сили да го следат танкерот што американските сили го бркаат преку Атлантикот, во напната „игра на мачка и глушец“. Бродот во моментов е празен, но претходно превезувал венецуелска сурова нафта. Според пишувањето на Би-Би-Си, вчера се наоѓал помеѓу Шкотска и Исланд.Оваа ескалација следува по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп минатиот месец за „блокада“ на санкционирани танкери што влегуваат и излегуваат од Венецуела, што венецуелските власти го оценија како „кражба“. Во пресрет на саботното апсење на поранешниот венецуелски лидер Николас Мадуро, Трамп неколкупати ја обвини неговата влада дека користи бродови за шверц на дрога во САД.Минатиот месец американската крајбрежна стража се обиде да пристапи кон танкерот, тогаш познат како „Белa 1“, во Карибите, верувајќи дека плови кон Венецуела. Тие имаа судски налог за заплена на бродот поради прекршување на американските санкции и транспорт на иранска нафта.Потоа, бродот ненадејно ја смени насоката и името – сега се вика „Маринера“ – а наводно го сменил и знамето од гвајанско во руско. Неговото појавување во европските води се совпадна со пристигнувањето на десетина американски воени транспортни авиони и хеликоптери.Подготвеноста на САДДвајца американски функционери изјавиле за „Си-Би-Ес“ дека американските сили планираат да се качат на бродот и дека Вашингтон планира заплена наместо потопување. Јужната команда на американската војска на социјалните мрежи објави дека останува подготвена да ги поддржи партнерските државни агенции во спротивставувањето на санкционирани пловни објекти и актери во регионот.„Нашите поморски служби се будни, флексибилни и подготвени да ги следат бродовите кои се од интерес. Кога ќе стигне повикот, ќе бидеме таму“, соопштија оттаму. Се верува дека „Маринера“ во ноќта меѓу вторник и среда се наоѓала помеѓу Шкотска и Исланд, а големата оддалеченост и лошите временски услови го отежнуваат евентуалното качување на бродот.Одговорот на МоскваРусија соопшти дека „со загриженост ја следи“ ситуацијата.„Во моментов нашиот танкер плови во меѓународните води на северниот Атлантик под државното знаме на Руската Федерација и целосно ги почитува нормите на меѓународното поморско право“, наведува руското Министерство за надворешни работи.„Од за нас нејасни причини, на рускиот брод му се посветува засилено и очигледно несразмерно внимание од страна на американската и НАТО-воената флота, и покрај неговиот мирољубив статус“, се додава во соопштението. „Очекуваме западните земји, кои декларативно ја истакнуваат својата посветеност на слободата на пловидба на отворено море, конечно и самите да почнат да го почитуваат тој принцип.“Правен статус и експертска анализаСпоред меѓународното право, пловилата се под заштита на земјата чие знаме го носат. Сепак, Димитрис Ампацидис, повисок аналитичар во поморската разузнавачка компанија „Кплер“, изјави за Би-Би-Си дека промената на името и знамето можеби нема да значи многу.„Американската акција се води од основниот идентитет на пловилото (ИМО-бројот), од мрежите на сопствеништво и контрола и неговата историја поврзана со санкции — а не од бојата на ознаките или декларираната припадност“, објасни тој. Според него, преминувањето во рускиот регистар може да предизвика „дипломатски тензии“, но нема реално да ја спречи американската акција.Овој можен судир на море се случува само неколку дена откако САД го шокираа светот со апсењето на Мадуро во Каракас. За време на операцијата биле бомбардирани цели во градот со цел поранешниот претседател и неговата сопруга да бидат уапсени по обвинение за кривични дела поврзани со оружје и дрога.

Свет | пред 4 седмици

Америка ја презема венецуелската нафта: Трамп најави 50 милиони барели и милијарди инвестиции во Каракас

Америка ќе добие значителни количества венецуелска нафта по смената на власта во Каракас, откако привремената администрација во земјата се обврза да ѝ испорача на Вашингтон од 30 до 50 милиони барели. Ова го соопшти американскиот претседател Доналд Трамп, чија администрација ја предводеше операцијата за отстранување од власт на долгогодишниот лидер Николас Мадуро.Според Трамп, нафтата ќе биде продадена по пазарни услови, а средствата што ќе се прибираат од продажбата ќе бидат под негова директна контрола како претседател, со цел – како што наведе – да се осигура дека ќе бидат искористени во интерес на граѓаните и на Венецуела и на САД. Тој соопшти и дека на министерот за енергетика Крис Рајт му било наложено веднаш да започне со реализација на договорот, при што суровината ќе се транспортира со складишни танкери директно до пристаништата во Соединетите Американски Држави.Трамп нагласи дека се работи за висококвалитетна нафта, додавајќи дека испораките се „санкционирани“. Веднаш по објавата, фјучерсите на американската сурова нафта забележаа пад од 1,3 отсто, достигнувајќи цена од 56,39 долари за барел.Оваа најава следи по апсењето на Мадуро и неговата сопруга во Каракас пред три дена, по што тие беа пренесени во Њујорк и обвинети за заговор поврзан со трговија со дрога. На сослушувањето пред федерален суд во Менхетен, двајцата се изјаснија за невини, а Мадуро пред судот изјави дека бил „киднапиран“ и дека е „воен заробеник“.Паралелно со овие настани, „Волстрит журнал“ објави дека Трамп планира во петок во Белата куќа да одржи состанок со водечките американски нафтени компании – „Шеврон“, „КонокоФилипс“ и „Ексон Мобил“, како и со други производители – за можни големи инвестиции во обновување на нафтената индустрија на Венецуела.Трамп најави дека американските компании би можеле да вложат милијарди долари за модернизација на застарената инфраструктура во земјата. Во моментов, „Шеврон“ е единствената американска компанија што сè уште работи таму, додека средствата на „КонокоФилипс“ и „Ексон“ беа национализирани во времето на Уго Чавез.

Свет | пред 4 седмици

Од Алјаска до Патагонија: како САД ја преземаат контролата врз светската нафта и создаваат „нафтено царство“

Кога ќе се собере производството на нафта во Соединетите Американски Држави, Канада и цела Латинска Америка – од Мексико до Аргентина, вклучувајќи ги Бразил, Гвајана и Колумбија – се добива речиси 40 отсто од вкупното светско производство. Денес, сите тие подрачја, сакале тоа некои или не, се наоѓаат под сè поагресивната сфера на влијание на Вашингтон, во рамки на она што аналитичарите иронично го нарекуваат „Донро доктрина“. Со тоа, американскиот претседател Доналд Трамп, според анализата на Хавиер Блас за „Блумберг“, создаде сопствено нафтено царство.Не станува збор за подземни резерви за чие искористување би биле потребни години и милијарди инвестиции, туку за реални барели нафта кои веќе се слеваат на светскиот пазар. Со вакви ресурси, Трамп располага со економска и геополитичка полуга каква што, според проценките, немал ниту еден американски претседател уште од времето на Френклин Д. Рузвелт во 1940-тите. САД денес можат да црпат од огромно „море“ нафта во сопствениот двор.Последиците од практично неограничениот пристап до венецуелските резерви, најголеми во светот, станаа очигледни за целиот енергетски сектор, а особено за геополитичките противници на Вашингтон. Рускиот олигарх Олег Дерипаска, кој е под американски санкции, отворено оцени дека САД би можеле да ја држат цената на нафтата околу 50 долари за барел, со што би добиле клучна предност против секој што би се обидел да ја зголеми цената преку ограничување на понудата.Фактичката контрола врз нафтното богатство на западната хемисфера ги менува правилата на геополитичката игра. Со децении, американските воени интервенции беа ограничувани од стравот дека конфликтите ќе предизвикаат раст на цените на енергенсите. Денес, Белата куќа има предност и над сојузниците и над противниците кои произведуваат нафта – без разлика дали станува збор за Саудиска Арабија, Иран, Нигерија или Русија.Изминатите 18 месеци, според анализата, веќе покажаа што значи ова ново енергетско богатство за американската надворешна политика. Администрацијата на Трамп презеде чекори кои до неодамна изгледаа незамисливи – од напади врз ирански нуклеарни постројки до поддршка за Украина во напади врз руски рафинерии. Апсењето на Николас Мадуро од неговата обезбедена резиденција во близина на Каракас беше најшокантниот пример досега за тоа што се случува кога нафтата повеќе не го ограничува Пентагон.Контролата врз венецуелската нафта му дава на Вашингтон уште една клучна предност: можноста да одбива туѓи понуди. Со месеци, Кремљ се обидуваше да ги стави сопствените резерви на маса како адут во преговорите со Белата куќа. Сега, Трамп може да му порача на Владимир Путин дека американската економија нема потреба од сибирските полиња – бидејќи нафта има повеќе од доволно во сопствената сфера на влијание.Сепак, анализата укажува дека не е сè заслуга на Трамп. Тој, во голема мера, се најде на власт во вистински момент. Американската нафтна индустрија би доживеала подем и без него, благодарение на експлоатацијата на шкрилците во САД, тешката нафта во Канада и големите откритија во Бразил и Гвајана. Од тие придобивки корист имаа и неговите претходници, Џо Бајден и Барак Обама.Она што Трамп го направи, според Блас, е дека целото тоа нафтено богатство го стави под безбедносниот чадор на Вашингтон. Повеќе од два века по прогласувањето на Монроовата доктрина, со која Латинска Америка беше означена како американска сфера на влијание, Трамп ја „ажурираше“ за 21 век. Овој пат, централната оска не е идеологијата, туку природните ресурси.Во таа нова надворешнополитичка матрица, секоја нафтено богата држава во Латинска Америка има значење, но Венецуела е најголемата награда. Не поради сегашното производство, кое со околу еден милион барели дневно заостанува зад Бразил, туку поради потенцијалот. Во 1970-тите, земјата произведувала над 3,7 милиони барели дневно, а плановите од 1990-тите предвидувале раст до пет, па дури и 6,5 милиони барели. Доаѓањето на Уго Чавез, а потоа и на Мадуро, го запре тој развој.Светот, наведува анализата, можеби нема итна потреба од дополнителна венецуелска нафта денес или во следните неколку години, но потребата ќе се појави во раните 2030-ти. До тогаш, доколку Каракас прифати соработка со Вашингтон, производството може значително да се зголеми.Поредокот по Мадуро, кон кој Трамп очигледно тежнее – со Делси Родригез како привремена власт во форма на „помека“ диктатура – според проценките, им одговара на американските нафтени компании. Таа веќе воведе одредени пазарни принципи за стабилизација на економијата, а нејзините јавни реакции против американската интервенција се сметаат главно за порака до домашната јавност.Самиот Трамп не ги крие очекувањата. Тој јавно изјави дека најголемите американски нафтени компании ќе влезат во Венецуела, ќе инвестираат милијарди долари, ќе ја обноват уништената инфраструктура и ќе почнат да создаваат профит. Неколку часа претходно, за „Фокс њуз“ најави дека САД „многу силно“ ќе се вклучат во венецуелската нафтена индустрија.Иако неговите изјави традиционално се примаат со резерва, вториот мандат покажа дека Трамп реализира голем дел од она што го најавува. Ако вели дека Америка ќе влезе длабоко во венецуелската нафта, тогаш, заклучува анализата, тоа треба да се сфати сериозно. Можеби проектот нема да биде толку грандиозен како што се најавува, но едно е јасно: нафтата на Венецуела веќе е дел од новото американско царство, кое се протега од Алјаска до Патагонија – под будното око на Вашингтон.

Свет | пред 4 седмици

Цените на нафтата пораснаа по нападите врз Венецуела и апсењето на Мадуро

Меѓународните пазари на нафта реагираа на американските воени напади во Венецуела, при што цената на барелот на Лондонската берза порасна на 62 долари, односно за 93 центи во однос на затворањето минатата недела. На американскиот пазар барелот поскапе за 95 центи, достигнувајќи 58.27 долари.Нападите, изведени од американските сили во ноќта меѓу петок и сабота, беа насочени кон неколку локации во Венецуела и резултираа со апсењето на претседателот Николас Мадуро. Вашингтон најави дека ќе го изведе пред американски суд под обвинение за „наркотероризам“. Американскиот претседател Доналд Трамп истакна дека САД планираат да „управуваат“ со Венецуела, со посебен фокус на нејзината нафтена индустрија.Венецуела располага со најголемите докажани нафтени резерви во светот – околу 303 милијарди барели, но долгогодишните санкции го ограничиле производството, кое минатата година изнесувало само 1,1 милион барели дневно. Chevron сега произведува околу четвртина од целата венецуелска нафта по продолжената дозвола од САД.Аналитичарите се поделени околу идната достапност на венецуелската нафта. Некои проценуваат дека можни се постепени олеснувања на американскиот ембарго, додека други сметаат дека значителни количини нафта нема да се појават на пазарот во наредниот период.Во меѓувреме, ОПЕК потврди пауза во зголемувањето на производството за првото тримесечје, откако главните производители – Саудиска Арабија, Русија, ОАЕ, Казахстан, Кувајт, Ирак, Алжир и Оман – решија дека побарувачката традиционално е пониска во зимските месеци.

Свет | пред 4 седмици

Камала Харис за акцијата: Не станува збор ниту за дрога, ниту за демократија – станува збор за нафта

Поранешната потпретседателка на САД, Камала Харис, преку својот профил на социјалната мрежа X остро ја критикуваше американската интервенција во Венецуела, оценувајќи ја како незаконска, нерозмислена и штетна за интересите на САД.„Фактот дека Мадуро е брутален и нелегитимен диктатор не ја менува реалноста дека оваа акција е незаконска и нерозмислена. Веќе сме го гледале овој филм – војни за промена на режими или за нафта се прикажуваат како сила, а завршуваат со хаос, при што цената ја плаќаат американските семејства. Американскиот народ не го сака тоа и е уморен од измами“, напиша Харис.Таа нагласи дека интервенцијата не е поврзана со борба против дрога или за демократија, туку со „нафта и желбата на Доналд Трамп да игра улога на регионален моќник“. Според неа, ако на Трамп навистина му било важно, „не би помилувал осуден наркоторговец ниту би ја маргинализирал легитимната опозиција додека преговара со послушници на Мадуро“.Харис потенцираше дека акцијата ја изложува американската војска на ризик, троши милијарди долари, дестабилизира регион и не нуди правна основа, излезен план или конкретна корист за граѓаните во САД.Ова е најостра реакција од поранешниот американски функционер за случувањата во Венецуела, кои предизвикаа меѓународни реакции и критики.

Свет | пред 4 седмици

Кина и Русија застанаа зад Венецуела по американската блокада на нафтени танкери

Милиони барели венецуелска нафта останаа закотвени на танкери откако САД воведоа блокада врз бродовите поврзани со Каракас, предизвикувајќи застој во пристаништата и нова геополитичка ескалација во Карипското Море. Потегот на Вашингтон веднаш наиде на реакции од Кина и Русија, кои застанаа зад Венецуела и ги осудија американските акции како незаконски и опасни.По одлуката на администрацијата на Доналд Трамп да ги блокира сите санкционирани танкери што влегуваат и излегуваат од Венецуела, активноста во пристаништата нагло се намали. Според податоци на Ројтерс, најголем дел од танкерите сега превезуваат нафта само меѓу домашни пристаништа, додека бројот на натоварени бродови што не тргнале кон странство расте од ден во ден. Клиентите бараат поголеми попусти и измени на договорите поради зголемениот ризик од пресретнување.Американскиот претседател повторно го повика венецуелскиот лидер Николас Мадуро да се повлече од власта и порача дека САД ќе ја задржат или ќе ја продадат нафтата што ја заплениле покрај венецуелскиот брег во последните недели. На прашање дали целта е смена на режимот, Трамп оцени дека за Мадуро би било „паметно“ да ја напушти функцијата, предупредувајќи дека натамошниот отпор ќе има последици.Ескалацијата доби меѓународна димензија откако САД пресретнаа танкер што се упатувал кон Кина. Пекинг реагираше остро, оценувајќи дека ваквите дејствија претставуваат сериозно кршење на меѓународното право. Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи, Лин Џиан, истакна дека Венецуела има право да развива односи со други држави и дека Кина се спротивставува на сите еднострани и нелегални санкции.Иако Белата куќа тврди дека пресретнатиот брод припаѓал на таканаречената „флота во сенка“ на Венецуела, танкерот во моментот не бил под американски санкции. Панамските власти, пак, соопштија дека супертанкерот „Сенчерис“ ги прекршил поморските правила, го сменил името и го исклучил транспондерот додека превезувал нафта од Венецуела.Кина е најголемиот купувач на венецуелска сурова нафта, која сочинува околу 4 отсто од нејзиниот вкупен увоз, што дополнително ја зголемува чувствителноста на ситуацијата.Подоцна, министрите за надворешни работи на Русија и Венецуела ги осудија американските акции во Карипскиот регион. Москва предупреди дека ескалацијата може сериозно да го загрози меѓународниот поморски сообраќај и безбедноста во регионот, потврдувајќи целосна поддршка за венецуелското раководство и народ.Во меѓувреме, сателитски податоци покажаа дека празниот супертанкер „Бела 1“, кој американската крајбрежна стража се обиде да го пресретне, се движел североисточно од Бермудите.Вашингтон тврди дека приходите од венецуелската нафта се користат за финансирање криминални и терористички активности, вклучувајќи трговија со дрога и луѓе. Од септември наваму, американските сили извршија низа напади врз бродови за кои тврдат дека се вклучени во шверц на дрога, иако без јавно презентирани докази. Според семејства и влади, во тие операции загинале повеќе од 100 луѓе, меѓу кои и рибари.Каракас, од друга страна, предупредува дека станува збор за обид за промена на режимот и ги опишува потезите на САД како меѓународна пиратерија.

Свет | пред 1 месец

Рафинеријата Панчево се гаси и се полни со азот, во Србија ,,клуч” на петтина од бензинските пумпи

Состојбата на пазарот на нафтени деривати во Србија, и покрај санкциите на САД врз Нафтената индустрија на Србија (НИС), која е во мнозинска руска сопственост, сè уште можеби не е драматична, но наскоро би можело да предизвика постепено затворање на една петтина од бензинските пумпи во земјата, објавуваат српските медиуми.Санкциите што ги воведе Канцеларијата на Министерството за финансии на САД врз рускиот енергетски сектор, воведени на почетокот на годината, се во сила за руско-српската компанија од 9 октомври, и нема индикации дека НИС ќе добие лиценца за обезбедување на проток на сирова нафта преку нафтоводот Јанаф или од други извори.Рафинеријата за нафта Панчево веќе го започна процесот на затворање на производствените капацитети поради недостиг на сурова нафта за преработка, што е резултат на санкциите што Министерството за финансии на САД ги воведе врз НИС.За да се спречи корозија, системите се полнат со азот. Ова може да трае до три месеци, а повторното активирање би било можно дури за околу еден месец.Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека е договорено плаќањата со НИС да бидат обезбедени на ризик на државата до крајот на неделата.Вучиќ призна дека Русите не сакаат да го продадат својот удел во компанијата, тврдејќи дека „не станува збор за пари, туку за политика“.Според официјалните податоци, НИС управува со околу 20 проценти од бензинските пумпи во Србија, но генерира речиси 50 проценти од својот промет на пазарот од продажба на гориво, што значи дека продава повеќе гориво од кој било друг. НИС е во ко-сопственост на државата Србија (29,87 проценти), а акциите се исто така во сопственост на граѓани, сегашни и поранешни вработени и други малцински акционери.Негативниот исход од ситуацијата би можел да доведе до постепено затворање на станиците на НИС и Газпром - 356 од вкупно 1.520 во цела Србија.

Свет | пред 2 месеци

Помош пристигнува од Будимпешта: „Унгарија нема да дозволи Србија да остане без енергетски извори“, порача Сијарто

Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто денеска допатува во Белград, каде што разговара со српските власти за начините на кои Унгарија може да ѝ помогне на Србија по прекинот на испораките на нафта од Хрватска. Тој ја соопшти целта на посетата во видео-порака објавена на неговиот профил на „Фејсбук“.„Србија е во тешка позиција. Ние, Унгарците, јасно, ќе им помогнеме на Србија и на српскиот народ и на српската економија, а деталите за оваа помош ќе ги разговараме денеска во Белград“, порача Сијарто во видеото.Посетата доаѓа само еден ден откако српскиот претседател Александар Вучиќ предупреди дека рафинеријата НИС – која е под контрола на руски „Газпром“ – може да ја прекине работата за четири дена доколку САД не ги ревидираат новите санкции. Застојот во производството би можел да создаде сериозни проблеми со снабдувањето со нафтени деривати во пресрет на зимата.Вашингтон минатиот месец воведе санкции за НИС како дел од мерките против компании поврзани со Русија поради војната во Украина. Како последица на тоа, Хрватска го стопираше транспортот на сурова нафта кон Србија, оставајќи ја земјата во исклучително незавидна позиција.Сијарто уште во април најави дека е во подготовка проект за нафтовод кој би ја поврзал Унгарија со Србија. Според неговата изјава, оваа инфраструктура би можела да профункционира до 2028 година и да ги задоволува речиси сите српски потреби за сурова нафта, пренесувајќи четири до пет милиони тони годишно.Односите меѓу двете земји последните години значително се продлабочија, а Војводина, Белград и Будимпешта интензивно соработуваат, паралелно продолжувајќи да одржуваат блиски врски со Москва. Сијарто и Вучиќ се меѓу европските лидери кои најотворено соработуваат со Русија.Според агенцијата Танјуг, по средбата на министрите во Белград, шефот на српската дипломатија Марко Ѓуриќ изјави дека темите на разговор вклучувале забрзување на изградбата на нови нафтоводи и гасоводи што треба да ја подигнат енергетската сигурност во Србија и Унгарија.„Јасно е дека во времето во кое живееме, не можеме да зависиме само од еден правец на снабдување... ако сакаме да создадеме добри економски услови, ова е услов без кој не може да се направи“, истакна Ѓуриќ.На заедничката прес-конференција, Сијарто повтори дека сите технички детали за унгарската поддршка ќе бидат финализирани во Белград и подвлече: Унгарија нема да дозволи Србија да остане без енергетски извори.

Свет | пред 2 месеци