НАФТА

Ирачки танкер помина низ Ормускиот теснец

Нафтен танкер со ирачка сурова нафта помина низ Ормускиот теснец покрај иранскиот брег, покажуваат податоците за следење на бродови. Танкерот Ocean Thunder превезувал околу еден милион барели нафта од типот Basrah Heavy, а товарот треба да се истовари во малезиското пристаниште Пенгеранг. Според податоците од платформата VesselFinder, бродот пловел по рута близу иранскиот брег, што се совпаѓа со претходните информации за контролираниот премин низ теснецот.Преминот на танкерот следува откако Иран објави дека Ирак има исклучок и може да го користи Ормускиот теснец и покрај ограничувањата воведени по почетокот на војната.Ормускиот теснец е клучна поморска рута низ која минува голем дел од светската трговија со нафта, а сообраќајот значително се намали во последните недели поради војната во регионот.

Свет | пред 13 часа

Пет европски земји бараат нов данок за енергетските компании

Пет земји членки на Европската Унија – Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија – побараа воведување данок на екстрапрофит за енергетските компании со цел да се ублажи финансискиот товар врз граѓаните и буџетите, предизвикан од војната на Блискиот Исток.Во писмо испратено до европскиот комесар за клима Вопке Хукстра, министрите за економија и финансии нагласуваат дека националните мерки не се доволни и дека е потребен заеднички европски пристап. Според нив, ваквиот данок би овозможил финансирање на привремени олеснувања за граѓаните и би помогнал во справувањето со растечката инфлација без дополнително оптоварување на јавните финансии.Апелот доаѓа во време кога цената на суровата нафта од типот Брент достигна 100 долари за барел, што е значително зголемување во однос на околу 70 долари пред почетокот на воените напади врз Иран на 28 февруари. Поради практичното затворање на Ормускиот теснец, светските пазари се соочуваат со зголемена побарувачка и намалена понуда, што дополнително ја зголемува нестабилноста на цените.Министрите предлагаат повторно активирање и зајакнување на механизам сличен на придонесот за солидарност од 2022 година, со кој беа оданочени околу 28 милијарди евра екстрапрофит од компаниите за фосилни горива. Тие бараат новиот систем да се применува на ниво на целата Европска Унија, да има посилна правна основа и да биде насочен кон големите мултинационални нафтени компании, вклучително и нивната добивка остварена надвор од Унијата.Според нив, ваквото решение ќе обезбеди правична распределба на товарот и ќе испрати порака за заедништво и способност за дејствување во време на криза.Цените на горивата значително пораснаа низ Европа, при што Германија, Италија и Шпанија се меѓу најпогодените земји.Економистот Ханс Стегемен оценува дека оданочувањето на екстрапрофитот е логичен чекор во услови кога кризата создава огромни неочекувани добивки за производителите на фосилни горива, на директен товар на домаќинствата и економиите зависни од увоз.Во меѓувреме, Европската комисија ја отфрли можноста за суспендирање на Пактот за стабилност, со што би им се овозможило на владите поголема флексибилност во справувањето со кризата и евентуална рецесија.

Свет | пред 1 ден

Индија првпат по седум години купи нафта од Иран

Индија првпат по седум години купи нафта од Иран, потврди тамошното Министерство за нафта и гас, пренесе американската телевизија Си-Ен-Ен. Станува збор за редок официјален чекор на Њу Делхи, кој со години избегнуваше вакви набавки поради санкциите на Соединетите Американски Држави.Покрај нафтата, Индија набавила и 44 илјади метрички тони течен нафтен гас, кој во моментов се истовара во пристаништето Мангалор. Земјата најголем дел од енергенсите ги увезува од странство, вклучително и околу 85 проценти од течниот нафтен гас, претежно од Блискиот Исток, поради што е особено погодена од затворањето на Ормускиот теснец.Иран практично го блокираше Ормускиот теснец како одговор на американско-израелските напади, што предизвика сериозни нарушувања на глобалните енергетски пазари.Во меѓувреме, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп минатиот месец издаде привремена дозвола за Иран да продаде околу 140 милиони барели нафта кои се наоѓаа на танкери на море, со цел да се намали притисокот врз пазарот.

Свет | пред 1 ден

Филипче побара итно зголемување на државните резерви на нафта

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, побара итно зголемување на државните резерви на нафта, како клучен чекор за заштита на граѓаните од ценовни шокови.„Значи не само високи цените на светските берзи, туку и недостаток на количини на горива. Оттука апелирам на две работи. Апелирам владата да се свести, премиерот да почне да живее во реалноста тука кај нас, да престане вака дилетантски да ја води владата, да барем малку се замисли, помисли како живеат граѓаните и да ги прифати нашите предлог-мерки, пакет на мерки, сега, иако е касно, колку толку ќе имаат некој ефект. Да ги прифатеше пред неколку недели, немаше да има вакви ценовни шокови за граѓаните, ниту пак други продукти и други сегменти ќе беа во ризик да поскапат цените, како што е тоа случај сега. Освен ДДВ-то за храна, за горива, акцизите за горива треба и преполовување на цените на патарините. И второ, владата сериозно да ги разгледа опциите за зголемување на државните резерви на нафта“ рече Филипче.Претседателот Филипче додаде дека цените на горивата, како што се двата главни типа на нафта – Brent Crude и WTI, во периодот од 27 февруари до денес, пораснале драстично. Цените се пораснати за 50,72%, односно 63,67%“ и ова е директна причина за растот на цените на дизелот, кој кај нас пораснал за 34,5%, од 71 до 95,5 денари.„Предупредувавме, ќе повторам, од самиот почеток дека растот на цените ќе повлече раст на сè друго во државата. Од транспорт, бизнисот на компаниите, најмногу тоа што граѓаните веќе го чувствуваат, растот на основните прехранбени продукти. Тие беа и така високи, сега се дополнително се вивнаа нагоре, и со тоа, кај нас храната“, истакна ФилипчеПретседателот на СДСМ ја обвини Владата дека  не се справува со ситуацијата на време додека дилетантски да ја води државата.

Македонија | пред 1 ден

Битка за црното злато: Нафтени гиганти во трка за највредното поле во Мексиканскиот Залив

Европските енергетски компании TotalEnergies и Shell се меѓу главните заинтересирани за купување мнозински удел во едно од најветувачките нафтени полиња во Мексиканскиот Залив, според извори запознаени со процесот.Интересот за енергетските проекти во Северна Америка расте паралелно со тензиите на Блискиот Исток. За удел во проектот се заинтересирани и BP, Repsol, а се очекува понуда да разгледа и Chevron.Станува збор за нафтеното поле „Шенандоа“, каде што сопствениците започнале процес на продажба на 51 отсто од проектот. Полето го управува Beacon Offshore Energy, поддржана од Blackstone, додека ко-сопственик е HEQ Deepwater, во сопственост на Quantum Capital Group и Houston Energy. Преостанатиот удел го држи Navitas Petroleum.Се очекува почетните понуди да бидат доставени во наредните недели, а интерес покажуваат и компании од Блискиот Исток и Азија. Вредноста на зделката ќе зависи од повеќе фактори, вклучително и обемот на уделот што ќе се продаде и движењата на цените на нафтата.Повеќето компании одбија да ги коментираат информациите, додека од Chevron изјавија дека редовно ги разгледуваат своите деловни можности, без да откриваат конкретни стратегии.

Свет | пред 2 дена

Шведска заплени танкер од руската „тајна флота“: Постои сомнеж дека од него истекувала нафта

Шведските власти запленија танкер за кој се сомнева дека е дел од таканаречената руска „тајна флота“, откако се појавиле индиции дека од бродот можеби истекувала нафта во Балтичкото Море.Операцијата ја спровеле шведската крајбрежна стража и полицијата, кои се качиле на бродот во шведските територијални води за да извршат инспекција. Танкерот е ставен под истрага поради сомнежи за прекршување на поморските правила и можен еколошки ризик.Според првичните информации, бродот се поврзува со руската „тајна флота“ – мрежа на стари танкери со нејасна сопственост кои се користат за транспорт на нафта и други енергенси со цел да се заобиколат западните санкции воведени поради војната во Украина.Ваквите бродови често пловат под лажни или променети знамиња и со недоволно осигурување, што ги прави потенцијален ризик за поморската безбедност и за животната средина.Шведските власти соопштија дека истрагата е во тек и дека ќе се утврдува дали навистина имало истекување на нафта и дали танкерот ги прекршил меѓународните правила за пловидба.Во последните месеци европските држави значително ги засилија контролите врз бродови поврзани со руската „тајна флота“, кои се користат за транспорт на нафта и други ресурси и покрај санкциите.

Свет | пред 2 дена

Европа пред долг енергетски потрес: цените на горивата нема за брзо да се смират

Европската унија се подготвува за продолжен енергетски шок што веќе ги потресува пазарите и ги турка цените на горивата нагоре, со проценка дека пад на цените не треба да се очекува во скоро време. Предупредувањето доаѓа во контекст на воениот судир на Блискиот Исток и зголемените ризици по снабдувањето, кои ја отворија дилемата дали ЕУ ќе мора да посегне по вонредни мерки, вклучувајќи рационализација на одредени видови гориво и дополнително ослободување на нафта од стратешките резерви.Еврокомесарот за енергетика Дан Јоргенсен во интервју за „Фајненшел тајмс“ оценува дека кризата ќе трае и дека цените ќе останат високи „многу долго“, со напомена дека кај некои „покритични“ производи во наредните недели може да биде „уште полошо“.Пазарната вознемиреност дополнително се зголеми по извештаите за речиси затворање на Ормускиот теснец и по нападите врз инфраструктура во Персискиот Залив, што предизвика страв од подолготрајни прекини во испораките. Во Брисел нагласуваат дека Унијата засега не е во состојба на криза на безбедноста на снабдувањето, но дека се подготвуваат планови за справување со „структурни“ и долгорочни последици од конфликтот.Еден од најчувствителните сегменти е авионското гориво. Според најавите, европските институции ја разгледуваат целата палета алатки – од трговски и регулаторни решенија до евентуални законодавни интервенции – ако ситуацијата дополнително се влоши. Притоа, посочено е дека ЕУ и САД имаат различни стандарди за авионско гориво, што може да го ограничи увозот и да ја усложни логистиката во услови на притисок врз понудата.Во меѓувреме, енергетскиот удар се прелева глобално и ги засилува инфлаторните притисоци, со ризик да го успори економскиот раст. Дел од владите веќе подготвуваат пакети за поддршка на потрошувачите и фирмите, а некои земји размислуваат и за враќање на одредени капацитети на јаглен како привремено решение.Од ЕУ порачуваат дека „подобро е да се биде подготвен отколку подоцна да се жали“, а како можност што останува отворена се споменува и ново ослободување на стратешки резерви на нафта доколку ценовните и снабдувачките притисоци продолжат да растат.

Свет | пред 2 дена

Војната во Иран предизвика глобална енергетска криза: се воведуваат мерки за штедење, се враќа јагленот

Намалувањето на резервите на гориво и растот на цените ги принудија државите ширум светот да воведуваат вонредни мерки – од повторно користење јаглен до рационализација на горивото, пократка работна недела и апели граѓаните да остануваат дома.Кризата се продлабочи откако војната околу Иран доведе до затворање на Ормускиот теснец, клучна поморска рута за нафта и гас, што предизвика глобален недостиг и ценовен шок. Како што објавува The Guardian, владите реагираат со итни мерки за да ги ублажат последиците врз економиите.Меѓународната агенција за енергија повика на намалување на потрошувачката преку поретко летање и побавно возење, откако земјите-членки пуштија 400 милиони барели нафта од стратешките резерви за да го смират пазарот.Во САД, кои заедно со Израел извршија напади врз Иран, претседателот Доналд Трамп се закани со нови удари врз иранската нафтена инфраструктура, додека администрацијата ја засилува експлоатацијата на фосилни горива и истовремено ги блокира проектите за обновливи извори. Во меѓувреме, TotalEnergies треба да добие милијарда долари за да се откаже од проекти за ветерници и да инвестира во нафта и гас.Во Обединетото Кралство, Австралија, Нов Зеланд и Канада мерките главно се сведуваат на финансиска помош за најранливите категории, намалување на акцизите и ограничени интервенции на пазарот.Европската унија повика на забрзана енергетска транзиција, но дел од земјите се враќаат чекор назад – Италија го одложи напуштањето на јагленот, а Германија размислува за продолжување на работата на термоелектраните. Европската комисија разгледува мерки како намалување на даноците и ублажување на правилата за емисии, додека еврокомесарот Дан Јоргенсен повика на штедење енергија.Во Азија, кризата предизвика масовно враќање кон јаглен. Индија нареди електраните да работат со полн капацитет, Јапонија и Јужна Кореја ги олеснија ограничувањата, додека Кина се потпира на своите големи резерви и диверзифицирани извори на енергија.Дел од земјите воведуваат и конкретни рестрикции во секојдневниот живот – Шри Ланка воведе четиридневна работна недела, Виетнам поттикнува работа од дома, а Тајланд апелира за помало користење на клима-уреди и возење.Во Африка, каде повеќето држави зависат од увоз на горива, се воведуваат субвенции и ограничувања на потрошувачката, додека во Јужна Америка владите се обидуваат да ги балансираат цените со минимални интервенции.Глобалната енергетска криза, поттикната од војната и блокадата на клучните рути, веќе ги менува навиките на милиони луѓе – од начинот на работа до патувањата и секојдневната потрошувачка.

Свет | пред 3 дена

Нафтената криза ги погоди летовите: Авиоиндустријата повторно во сериозни проблеми

Затворањето на Ормускиот теснец поради конфликтот меѓу САД, Израел и Иран предизвика сериозен потрес на глобалниот пазар на нафта, што директно ја погоди авиоиндустријата и доведе до драматичен раст на цените на горивото и авионските билети.Цената на авионското гориво во февруари изнесувала околу 96 долари по барел, а до 20 март се искачила на 197 долари, што е повеќе од двојно зголемување за само еден месец. Овој скок веднаш се одразил врз трошоците на авиокомпаниите – полнењето на авион како „Боинг 737-800“ поскапело од околу 17.000 на над 27.000 долари за краток период.Според Business Insider, дваесетте најголеми авиокомпании изгубиле околу 53 милијарди долари пазарна вредност од почетокот на конфликтот, иако пред тоа индустријата очекувала рекордни профити од 41 милијарда долари оваа година. Извршниот директор на United Airlines, Скот Кирби, веќе најави укинување на околу пет проценти од планираните летови.Аналитичарите предупредуваат дека авиокомпаниите се соочуваат со сериозен парадокс – повисоките цени на билетите ја намалуваат побарувачката, токму во момент кога им е најпотребна за да ги покријат зголемените трошоци. Експертот Ригас Доганис оценува дека станува збор за „егзистенцијален предизвик“, додека Deutsche Bank предупредува дека без брзо олеснување, можно е приземјување на илјадници авиони и прекин на работата кај послабите превозници.Покрај високите цени, проблем претставува и недостигот на гориво. Извршниот директор на TotalEnergies, Патрик Пујане, предупреди дека кризата веќе се шири од Азија кон Европа и може да има сериозни последици за потрошувачите.За европските патници, летувањето оваа година станува сè понеизвесно. Директорот на EasyJet, Кентон Џарвис, изјави дека компанијата може да гарантира летови само за неколку недели однапред.Податоците на Official Airline Guide покажуваат дека цените на билетите во првите два месеци од 2026 година веќе се зголемени за 24 проценти, а на популарните туристички линии се очекува дополнителен раст од 10 до 20 проценти.Американскиот претседател Доналд Трамп порача дека земјите кои не се приклучуваат кон политиката на Вашингтон кон Иран „нема да можат да добијат авионско гориво“, што дополнително ја зголемува неизвесноста на пазарот.Во меѓувреме, Европската комисија разгледува мерки за справување со енергетската криза, вклучително и ограничување на цените и намалување на даноците, додека енергетскиот комесар Дан Јоргенсен предложи граѓаните да патуваат помалку за да се заштеди гориво.Авиоиндустријата и претходно се соочувала со кризи, но оваа, според експертите, се издвојува по својата сложеност – нарушени рути, недостиг на гориво и огромни финансиски загуби. За патниците, пораката е јасна: билетите ќе бидат поскапи, летовите поретки, а неизвесноста ќе продолжи.

Свет | пред 3 дена

Има доволно реагенси, нема потреба од паника, Македонија е единствена која ги намали цените на горивата од цел регион, вели Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека Македонија е единствена земја во регионот која оваа недела ги намалила цените на горивата, нагласувајќи дека состојбата со снабдувањето е стабилна и под контрола.„Јас можам да кажам дека единствената земја во регионот којашто оваа недела не ги покачи, односно ги намали цените на горивата, е Македонија. Безоловниот, 95 и 98 октански е намален за 2 и пол денари, а дизелот не се покачи. И тоа е резултат на одлука на регулаторната комисија“, изјави Мицкоски.Тој посочи дека земјава има најниски цени на горивата во регионот.„Убедливо имаме најевтини цени на горивата во регионот. Убедливо. Тоа значи дека ако кај нас безоловниот се движи од 1,33 евро центи за литар до 1,39 евро центи за литар, а дизелот е некаде околу 1,5-1,53 евро центи за литар, во соседна Албанија и Грција е над 2 евра, во Србија од 1,87 до над 2 евра, во Косово исто така, во Германија и до 3 евра по литар“, изјави Мицкоски.Премиерот нагласи дека Владата успешно се справува со енергетската криза.„Во овој прв месец, во историски најголемата нафтена криза после онаа од 70-тите години на минатиот век, ние како држава рефлектираме стабилност и сигурност и план да се справиме со овој предизвик“, изјави Мицкоски.Тој ги увери граѓаните дека нема причина за страв од недостиг на енергенси.„Ги уверувам граѓаните дека во овој момент состојбата е стабилна и не гледам апсолутно никаква причина за страв од немање енергенси, ниту од воведување на кризни состојби на пазарот на електрична енергија и нафта“, изјави Мицкоски.Во однос на идните движења на цените, премиерот посочи дека ситуацијата внимателно се следи.„Што ќе се случува за месец, два, три, пет не знаеме. Можеме да претпоставиме, да анализираме и да носиме одлуки. Предизвици ќе има, но тие зависат од глобалната состојба“, изјави Мицкоски.Тој најави дека мерките ќе продолжат доколку има раст на цените.„Апсолутно, доколку видиме дека ќе имаме зголемување на цените на безоловниот бензин и на дизелот, ќе ја продолжиме мерката. Сè додека трае кризната состојба, ќе ја продолжиме и мерката“, изјави Мицкоски.Премиерот додаде дека Владата има дополнителни механизми на располагање.„Ако повторно ескалира, имаме уште алатки на располагање, тука се и акцизите“, изјави Мицкоски.Тој посочи дека има и благо намалување на цената на суровата нафта.„Утрово суровата нафта е околу 100 долари за барел, што значи дека имаме благо намалување. До крајот на неделата ќе се следи ситуацијата и врз основа на тоа ќе се носат одлуки“, изјави Мицкоски.Во заклучок, премиерот апелираше да не се создава паника.„Да не создаваме паника, состојбата е под контрола. Предизвици ќе има, но тие не зависат од нас, туку од глобалната состојба“, изјави Мицкоски.

Македонија | пред 4 дена

Ирскиот премиер предупредува: Нафтениот шок може да биде најлош во историјата

Ирскиот премиер Мишел Мартин предупреди дека нафтениот шок предизвикан од американско-израелските напади врз Иран може да биде најтежок во историјата, оценувајќи дека светот се соочува со сериозни последици врз снабдувањето и инфлацијата.Говорејќи во Варшава заедно со полскиот премиер Доналд Туск, Мартин ја оцени ситуацијата како исклучително сериозна.„Ова е многу сериозно, а шокот во снабдувањето веројатно е најголем досега, дури и потежок од оној во 1970-тите. Нè погодува на два фронта: преку инфлацијата и нејзините ефекти, како и преку последиците за синџирите на снабдување“, изјави ирскиот премиер Мишел Мартин.Тој најави дека владата веќе презема конкретни мерки и ќе продолжи со препораки за рационална потрошувачка на енергија.„Формиравме подкомитет кој ќе се занимава со прашањето на снабдувањето. Континуирано ќе советуваме за штедење енергија и ќе ги повикуваме граѓаните да ја користат што е можно порационално, а ситуацијата постојано ја преиспитуваме“, додаде Мартин.Ирскиот премиер посебно ја нагласи загриженоста за пошироките економски последици од конфликтот, предупредувајќи дека неизвесноста останува висока.„Што се однесува до економските ефекти, загрижени сме... Свесни сме дека ова може да потрае и никој не е сигурен што нè очекува, затоа мора да бидеме внимателни со интервенциите“, изјави Мартин.Тој апелираше за прекин на војната, истакнувајќи дека последиците се веќе сериозни и ќе продолжат да се продлабочуваат.„Сепак, многу сме загрижени поради секундарните ефекти врз економијата и затоа апелираме војната да запре. Последиците се страшни – пред сè, војната предизвикува премногу смрт, разурнувања и повреди, но истовремено создава и огромни економски потреси низ целиот свет со многу сериозни последици за егзистенцијата на луѓето, што нè загрижува“, порача ирскиот премиер Мишел Мартин.Полскиот премиер Доналд Туск ситуацијата ја оцени како вонредна, наведувајќи дека неговата влада веќе презема мерки, меѓу кои и ограничување на цените на горивата како одговор на кризата.

Свет | пред 5 дена

ЕУ алармира: подгответе се за долготрајни нарушувања со нафтата

Европска комисија ги повика земјите членки навремено и координирано да се подготват за можни нарушувања во снабдувањето со нафта, со цел да се зачува стабилноста на пазарот и да се избегнат мерки што би ја зголемиле потрошувачката на гориво.Еврокомесарот за енергија Дан Јоргенсен во писмо до министрите за енергетика истакна дека снабдувањето засега е сигурно, но предупреди на ризик од долготрајни пореметувања поради кризата на Блискиот Исток и состојбите во Ормутски теснец.„Мораме да делуваме веднаш и заеднички“, се наведува во пораката.Комисијата нагласува дека ЕУ е релативно подготвена благодарение на обврските за стратешки резерви и планови за вонредни ситуации, но бара засилена координација и континуирано следење на пазарните движења.Од земјите членки се бара:да обезбедат тесна координација и размена на информации,да преземат мерки за намалување на побарувачката, особено во транспортот,да избегнуваат политики што го нарушуваат слободниот проток на нафтени деривати,да се воздржат од мерки што ја зголемуваат потрошувачката на гориво.Дополнително, се препорачува одложување на ненужните ремонти на рафинериите за да се зачува снабдувањето, како и зголемување на употребата на биогорива како алтернатива.Министрите за енергетика на земјите членки ќе одржат и видео-конференција за координиран одговор на состојбите на енергетскиот пазар.

Македонија | пред 5 дена

Европските берзански индекси денес се движат нерамномерно, додека енергетските пазари повторно се вжештуваат

Европските берзански индекси денес се движат нерамномерно, додека енергетските пазари повторно се вжештуваат по извештај дека американскиот претседател Доналд Трамп е подготвен да ја заврши воената кампања против Иран дури и без целосно повторно отворање на Ормускиот теснец. Пораката, која инвеститорите ја читаат како сигнал за деескалација и можен мировен договор со Техеран, донесе умерено олеснување на расположението на дел од пазарот, но не и целосно смирување на ценовните очекувања.Нафтата остана во фокусот: Брент се тргува над 107 долари за барел, а американската сурова нафта (WTI) над 103 долари. Иако дневните промени се релативно мали, апсолутното ниво на цените ја држи во живот нервозата околу нов бран трошоци за компаниите и домаќинствата, особено во Европа каде увозната енергија брзо се претвора во поскап транспорт, поскапа логистика и поскапи полици.Во таква средина, пазарите ја мерат секоја реченица од Вашингтон и Техеран: доволна е најава за „смирување“ за да се поттикне купување на ризични активи, но доволна е и најмала неизвесност околу поморските рути за да се задржи премијата во цената на нафтата. Затоа и берзите реагираат селективно — со раст во дел од индексите и слабост во други, во зависност од тоа колку енергетската изложеност и инфлаторниот ризик им тежат на секторите.Според берзанските податоци, франкфуртскиот DAX бележи минимален раст, лондонскиот FTSE 100 е во благ плус, додека парискиот CAC 40 е во минус. Паралелно, на европскиот гасен пазар, фјучерсите за мај на амстердамската TTF се движат околу 54 евра за мегават-час — ниво што потсетува дека енергетската приказна не е завршена и дека ценовните шокови лесно се прелеваат низ целата економија.Токму затоа вниманието во Европа се префрла и на свежите макроиндикатори: прелиминарните податоци за мартовската инфлација во еврозоната, како и новите извештаи за малопродажбата и невработеноста во Германија. Аналитичарите се обидуваат да пресметаат колкав дел од енергетскиот притисок ќе се преточи во конечните цени и дали потрошувачот ќе почне да се повлекува, што би го забавило растот на прометот во трговијата на мало.На пошироките пазари, златото повторно добива на тежина како класично прибежиште во периоди на геополитичка несигурност, додека евро-долар останува речиси непроменет. Во САД, мешаното затворање на главните индекси дополнително ја илустрира дилемата: инвеститорите истовремено ја бараат шансата за олеснување ако тензиите се намалат, но и се осигуруваат од ризикот дека ново заострување ќе ја подгрева инфлацијата и ќе ја стесни куповната моќ на домаќинствата и во Европа и пошироко.

Свет | пред 5 дена

Куба доби нафта од Русија среде енергетска криза

Рускиот танкер Анатолиј Колодкин, кој превезува околу 100.000 тони сурова нафта, пристигна во Куба, објави руското Министерство за транспорт, пренесено од агенцијата Интерфакс.Се очекува истоварот да се изврши во пристаништето Матанзас, додека претходно податоците за поморскиот сообраќај покажуваа дека бродот се движел долж северниот брег на островот.Испораката доаѓа во момент кога Куба се соочува со сериозна енергетска криза, откако три месеци не примила ниту еден танкер со нафта. Недостигот доведе до рестрикции и чести прекини на електричната енергија во земјата со околу 10 милиони жители.САД претходно го прекинаа извозот на венецуелска нафта кон Куба по воведувањето санкции, што дополнително ја влоши состојбата. Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп сигнализираше промена на ставот, изјавувајќи дека нема проблем со тоа други земји да испорачуваат нафта на Куба.Кубанските власти предупредуваат дека енергетската криза има директни последици врз здравствениот систем, при што е зголемен ризикот за пациентите, особено за оние со тешки заболувања.

Свет | пред 6 дена

Саудиска Арабија активира алтернатива: Нафтата оди преку Црвеното Море

Саудиска Арабија активира алтернативна рута за извоз на нафта, откако Иран го блокираше Ормускиот теснец – еден од најважните светски коридори за транспорт на енергенси.Според информациите на Bloomberg, т.н. нафтовод „Исток-Запад“ (Petroline) во моментов работи со максимален капацитет, пренасочувајќи значителни количини сурова нафта од Персискиот Залив кон пристаништето Јанбу на Црвеното Море.Преку оваа рута се транспортираат околу пет милиони барели нафта дневно, додека дополнително се извезуваат меѓу 700.000 и 900.000 барели рафинирани производи. Вкупниот капацитет на нафтоводот достигнува околу седум милиони барели дневно, од кои дел се користат за домашни рафинерии.Сепак, оваа алтернативна линија не може целосно да го надомести ударот од затворањето на Ормускиот теснец, низ кој пред конфликтот поминуваа околу 15 милиони барели нафта дневно – клучен дел од глобалното снабдување.Во меѓувреме, танкерските флоти се пренасочуваат кон Јанбу, што ја прави оваа рута една од најважните „артерии“ за светскиот енергетски пазар во моментот.Дополнителна неизвесност создаваат и заканите од јеменските Хути, кои најавија можно вклучување во конфликтот. Иако засега нема потврда за напади врз танкери во Црвеното Море и теснецот Баб ел-Мандеб, претходните напади со дронови и ракети во регионот ја зголемуваат загриженоста кај трговците и осигурителите.Саудиска Арабија, која со децении се позиционира како стабилен глобален снабдувач на нафта, го активирала овој план за итни ситуации веднаш по почетокот на американско-израелските напади врз Иран. Нафтоводот „Исток-Запад“, долг повеќе од 1.000 километри, е изграден токму како одговор на ризиците од претходни конфликти во регионот, вклучително и Иранско-ирачката војна.И покрај овие мерки, пазарите остануваат под притисок, а исходот ќе зависи од тоа колку долго ќе трае блокадата и дали конфликтот ќе се прошири и на други клучни енергетски точки.

Свет | пред 6 дена

Нафтата над 115 долари: Војната на Блискиот Исток го турка пазарот нагоре

Цените на нафтата повторно бележат раст, откако ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток продолжува да создава неизвесност на глобалните пазари.На азиските берзи денеска цената на нафтата од типот Брент достигна 115,84 долари за барел, што претставува зголемување од 2,9 проценти.Пред почетокот на американско-израелските напади врз Иран кон крајот на февруари, цената на нафтата се движеше околу 72 долари за барел. Во меѓувреме, минатата недела беше достигнат врв од 118 долари, додека во петокот цената се задржа нешто под 112 долари, што и понатаму е значително повисоко во однос на периодот пред почетокот на конфликтот.Аналитичарите предупредуваат дека нестабилноста во регионот, особено ризиците за снабдувањето и транспортните рути, продолжува да врши притисок врз пазарот на енергенси, што може да значи дополнителни ценовни шокови во наредниот период.

Свет | пред 6 дена

Светот пред нова нафтена криза? Тензиите на Блискиот Исток го креваат алармот

Светот повторно се соочува со ризик од енергетски шок, поттикнат од воените тензии на Блискиот Исток и растот на цените на нафтата, што сè почесто се споредува со кризите од 1970-тите години.Според Фатих Бирол од Меѓународната агенција за енергија, сегашната состојба претставува „најголема закана за енергетската безбедност во историјата“. Тој предупредува дека недостигот на нафта на глобално ниво достигнува околу 11 милиони барели дневно – повеќе отколку во двете големи нафтени кризи од 1973 и 1979 година заедно.Клучен фактор во актуелната ситуација е Ормутскиот теснец, преку кој минува значаен дел од светската нафта. Неговото затворање доведе до пад на понудата од околу осум проценти, што веќе се одразува врз цените и глобалните пазари.Сепак, економистите укажуваат на важни разлики во однос на минатото. За разлика од 70-тите, кога цените експлодираа неколкукратно и предизвикаа стагфлација, денешниот пазар е поразновиден и поотпорен. Производството не е толку концентрирано, а САД во меѓувреме значително ја зголемија сопствената продукција, намалувајќи ја зависноста од Блискиот Исток.Дополнително, државите располагаат со значителни стратешки резерви – над 8 милијарди барели – кои веќе се користат за ублажување на шокот и стабилизирање на цените.И покрај тоа, штетите врз енергетската инфраструктура во регионот се сериозни. Десетици нафтени и гасни постројки се оштетени, што значи дека дури и по евентуален крај на конфликтот, обновувањето на производството може да трае со месеци или години.Клучното прашање останува времетраењето на кризата. Доколку блокадата на Хормушкиот теснец и воените дејства продолжат подолг период, ризикот од глобална нафтена криза значително ќе се зголеми.Во меѓувреме, ефектите веќе се чувствуваат: раст на инфлацијата, поскапо гориво и притисок врз економскиот раст. Иако сценариото од 70-тите засега не се повторува во целост, неизвесноста останува висока, а пазарите внимателно го следат секој нов развој на настаните.

Свет | пред 6 дена

Иран со тешки обвинувања: „Америка ја труе јавноста со лажни вести за цените на горивата“

Претседателот на иранскиот парламент Мохамед Бакер Калибаф излезе со остра порака дека глобалниот енергетски пазар станал „занемен“ од, како што тврди, обидите на американски претставници да влијаат врз цените преку пласирање лажни вести.Во објава на социјалната мрежа Икс, Калибаф оцени дека притисокот со дезинформации бил толку интензивен што пазарот веќе не реагира на такви пораки. Според него, „вистинските цени“ на енергенсите ќе се покажат независно од медиумските и политичките маневри.„Толку ги ‘спамираа’ со лажни вести што пазарот сега едноставно занеме. Само продолжете, никој повеќе не верува. Вистинските цени и онака ќе се појават. Моќни? Можеби. Паметни? Ниту приближно“, порача Калибаф.Изјавата доаѓа во момент на зголемени тензии околу Ормускиот Проток – клучна точка за светската трговија со нафта. Според наводите во иранските медиуми, Техеран ги заострил ограничувањата за транзит низ протокот, што влијае врз значаен дел од глобалната побарувачка и дополнително ги подгрева ценовните очекувања на пазарите.Во истата рамка се споменува и дека цените на нафтата се искачиле близу до 120 долари за барел, по што следело краткотрајно олеснување и пад, откако во Вашингтон биле испратени сигнали за попуштање на дел од заканите поврзани со напад врз иранската енергетска инфраструктура.Калибаф, исто така, потсети дека најновите шокови на енергетскиот пазар се врзани за поширокиот безбедносен контекст во регионот и за ескалацијата што, според иранската страна, следела по нападите од крајот на февруари и одговорот со ракетни и беспилотни операции низ Западна Азија.

Свет | пред 1 седмица

Нафтата и кризата со Иран ги туркаат берзите надолу петта недела

Цените на акциите на светските берзи бележат пад веќе петта недела по ред, под притисок на кризата на Блискиот Исток и растечките цени на нафтата, кои ги зголемуваат стравувањата од инфлација и забавување на глобалната економија.На Вол Стрит, Dow Jones падна за 0,9 отсто, додека S&P 500 загуби 2,1 отсто, а Nasdaq дури 3,2 отсто. Индексите влегоа во зона на корекција, повеќе од 10 проценти под нивните рекордни вредности.Главна причина за нестабилноста е геополитичката неизвесност, особено по ескалацијата меѓу САД, Израел и Иран. Цените на нафтата остануваат високи, делумно и поради ограничувањата во поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец, што дополнително ја зголемува неизвесноста на пазарите.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран мора да прифати договор или ќе следат уште поинтензивни напади, додека Техеран го оцени американскиот предлог како „едностран и неправеден“.Аналитичарите предупредуваат дека пазарите се движат во спротивни насоки од ден на ден, поради контрадикторните сигнали од политичката сцена.„Не се знае со кого Трамп преговара, што создава дополнителна несигурност“, вели стратегот Даг Бит од инвестицискиот институт „Велс Фарго“.Инвеститорите стравуваат дека високите цени на енергенсите ќе ја поттикнат инфлацијата, што веќе ги намали очекувањата дека Федерални резерви на САД ќе ги намалат каматните стапки оваа година.На европските берзи, пак, тргувањето беше нестабилно, но со благи добивки. Лондонскиот FTSE порасна за 0,5 отсто, парискиот CAC за 0,4, додека германскиот DAX забележа благ пад од 0,4 проценти.Пазарите остануваат под силно влијание на геополитиката, со ризик дека продолжената криза може да предизвика подлабоки економски последици на глобално ниво.

Свет | пред 1 седмица

(Видео) Можно поевтинување на бензините, дизелот може да поскапи или да остане со иста цена од понеделник, вели Мицкоски

Можно е ново намалување на цената на бензините, додека дизелот би можел да поскапи или да остане со иста цена, најави премиерот Христијан Мицкоски во пресрет на одлуката од Регулаторна, посочувајќи дека одлуките ќе зависат од двонеделниот тренд на пазарот.„Очекуваме во понеделник да имаме околу 2 денари намалување на цената за бензините со 85 и 98 октани, имајќи го в предвид просекот од понеделник до петокот. А иста цена или зголемување за 1,5 денари на дизелот. Ќе ја следиме следнава недела, па по завршување на двете недели, ќе видиме дали ќе продолжи мерката со намалено ДДВ или ќе има промени со акцизата“, изјави Мицкоски.Тој нагласи дека состојбата на пазарот на горива останува стабилна, без намалување на побарувачката.„Немаме намалување на продажбата. Не можам да кажам дали македонските граѓани ја намалија употребата на возилата, бидејќи голем број на граѓани од соседството точат горива кај нас. Стабилни сме, нема потреба од рестрикции, забрани“, додаде Мицкоски.

Македонија | пред 1 седмица

Цените на нафтата пораснаа над 111 долари

Цените на нафтата денеска пораснаа на меѓународните пазари над 111 долари за барел, под влијание на сомнежите кај инвеститорите дека САД и Иран би можеле наскоро да го решат конфликтот преку преговори.На лондонскиот пазар, попладне барелот се тргуваше по цена повисока за 3,46 долари во споредба со вчерашното затворање, достигнувајќи 111,47 долари, додека на американскиот пазар цената беше повисока за 4,08 долари, на 98,56 долари. Пазарите го игнорираа повтореното одлагање на рокот за отворање на Ормускиот теснец од страна на американскиот претседател Доналд Трамп.Трамп во четврток повторно го одложи рокот што го постави за Иран за отворање на теснецот, овојпат за 10 дена. Ако теснецот не биде отворен, САД од 6 април би ја нападнале иранската енергетска инфраструктура. Израелскиот министер за одбрана Бени Ганц истакна дека нападите врз Иран нема да запрат.Иран, по американско-израелскиот напад крајот на февруари, ја презеде контролата над Ормускиот теснец, забранувајќи транзит на бродови поврзани со Израел, САД и нивните сојузници. Техеран инсистира дека теснецот не е затворен и дека транзитот е дозволен за бродови од „пријателски земји“ во координација со иранската морнарица.Израел и САД повторно ноќта нападнаа цели во Иран, а иранската армија возврати со лансирање проектили и дронови врз Израел и американски бази во земјите покрај Персискиот Залив.Аналитичарите предупредуваат дека геополитичкиот ризик нема значително да се намали, бидејќи блокадата на Ормускиот теснец веќе го исфрли од пазарот околу осум милиони барели нафта дневно, а во опасност е и многу поголема количина, истакнуваат Ева Мантеј и Ворен Патерсон од ING.Русија, пак, попладне сигнализираше дека може да забрани извоз на бензин од 1 април за сите учесници на пазарот, како што изјавија извори за агенцијата Интерфакс. Министерот за енергетика Александар Новак истакна дека владата треба брзо да преземе мерки за да се спречи поскапување на горивата и да се обезбеди стабилност на домашниот пазар во услови на светска енергетска криза.Одделно, Организацијата на земјите извознички на нафта (OPEC) објави дека цената на барелот од нејзината кошничка нафтени производи во четврток се зголемила за 5,20 долари, достигнувајќи 122,16 долари.

Свет | пред 1 седмица

Хрватска има нафта само за три месеци

Хрватска располага со релативно мали резерви на нафта, а домашното производство не е доволно за потребите на граѓаните и компаниите. Според податоците на релевантните агенции, земјата годишно произведува околу 500.000 тони нафта, што е само една шестина од вкупните потреби, поради што е високо зависна од увоз. Нафтата најмногу се увезува од Азербејџан и Казахстан, со повремени испораки од африкански земји, покажува анализата на хрватскиот RTL.Во стратешките резерви, Хрватска има доволно нафта за околу три месеци, која владата може да ја пушти на пазарот доколку се појави потреба. Министерот за економија, Анте Шушњар, уверува дека дури и ако целосно се запре производството, земјата може нормално да функционира.Што се однесува до гасот, домашното производство доаѓа од северниот Јадран, како и од Славонија и Меѓумурје, што покрива околу една четвртина или 25% од вкупните потреби. За индустријата тоа дефинитивно не е доволно, додека за домаќинствата, според податоците на Стручното здружение за гас, производството од 780 милиони кубни метри е доволно за домашните потрошувачи кои годишно трошат околу 600 милиони кубни метри. Остатокот се увезува главно преку ЛНГ терминалот на островот Крк, пред сè од САД, Нигерија, Тринидад и Тобаго, како и од Алжир.

Свет | пред 1 седмица

Цените на нафтата се во пад

Цените на нафтата на меѓународните пазари за момент паднаа под 99 долари по барел, откако американскиот претседател Доналд Трамп го одложи нападот врз иранската електроенергетска инфраструктура, отстранувајќи ја заканата од ирански одговор во земјите покрај Ормускиот теснец.На лондонскиот пазар цената на барелот попладне беше поевтина за 13,47 долари во споредба со затворањето минатата недела, достигнувајќи 98,72 долари, додека на американскиот пазар падна за 11,31 долар и изнесуваше 86,92 долари.Инвеститорите со внимание го следеа рокот што Трамп му го постави на Иран за отворање на Ормускиот теснец. Претседателот порача дека Техеран мора целосно да го отвори теснецот во рок од 48 часа, заканувајќи се со напад на ирански електрани. Иран претходно најави дека ќе одговори со напади на енергетската инфраструктура во земјите покрај Ормускиот теснец.Неколку часа пред истекот на рокот, Трамп објави дека го одложува рокот за пет дена, нагласувајќи „плодни разговори“ со Техеран. „Давам упатства до Министерството за одбрана сите воени удари на ирански електрани и енергетска инфраструктура да се одложат за пет дена, зависно од успехот на актуелните средби“, напиша Трамп на социјалната мрежа Truth Social.Иран ги негираше разговорите со Вашингтон, а министерот за надворешни работи Абас Аракчи ги обвини САД за нарушувањата во сообраќајот, според извештајот на иранската новинска агенција Mehr.По американско-израелскиот напад кон крајот на февруари, Иран ја презеде контролата над теснецот, забрани транзит на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници, а иранската армија возврати со лансирање проектили кон Израел и американските бази во регионот. Осигурителите повлекоа покривање за бродовите, а танкерите заглавија во Персискиот Залив и јужно од Ормускиот теснец.Преку Ормускиот теснец поминува петтина од светската нафта, а земјите членки на Меѓународната агенција за енергија (IEA) пласираа 400 милиони барели од резервите за да ја обезбедат испораката и да го сопрат растот на цените. Шефот на IEA, Фатих Бирол, најави дека може да ослободат дополнителни резерви, но предупреди дека единствено решение за енергетската криза е отворањето на теснецот.Одделни пресметки на Организацијата на земјите извознички на нафта (OPEC) покажуваат дека барелот од кошницата на нејзините членки во петок беше поевтин за 3,19 долари и изнесуваше 142,86 долари.

Свет | пред 1 седмица

Цените на нафтата растат третa недела: кризата околу Ормутскиот теснец ја турка цената нагоре

Цените на нафтата продолжуваат да растат трета недела по ред, под силно влијание на кризата на Блискиот Исток и блокадата на Ормутскиот теснец, една од најважните глобални рути за транспорт на енергенси.На лондонскиот пазар цената на барел нафта минатата недела порасна за 8,8 проценти и достигна 112,19 долари, додека на американскиот пазар благо опадна за 0,4 проценти, на 98,32 долари.Разликата се должи на фактот што Европа е значително повеќе зависна од нафта од Блискиот Исток, додека во САД растот на залихите делумно го ублажи притисокот врз цените.Ормутскиот теснец останува под контрола на Иран, кој не дозволува транзит на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници. Дел од танкерите, главно од Иран, Кина и Индија, добиваат дозвола за премин, додека останатите се задржани.Пазарите дополнително се качуваат поради стравувањата дека енергетската инфраструктура може да стане директна цел на напади. Израел веќе изврши напад врз иранското гасно поле „Јужен Фарс“, по што следеа предупредувања од Техеран за одмазда во случај на нови удари врз енергетски објекти.Во обид да го стабилизира пазарот, Вашингтон најави можност за укинување на санкциите за иранската нафта што се наоѓа на танкери, како и привремено олеснување за купување руска нафта.Аналитичарите предупредуваат дека цените ќе останат високи сè додека трае кризата. Според проценките, барелот може да достигне и до 150 долари доколку дополнително се влоши ситуацијата со извозот од Блискиот Исток.Од почетокот на годината, цената на нафтата на лондонскиот пазар е зголемена за околу 83 проценти, а на американскиот за околу 72 проценти, што укажува на силен глобален енергетски притисок.

Свет | пред 1 седмица

Шеф на нафтен гигант: Доколку војната трае повеќе од 6 месеци, светската економија ќе страда

Извршниот директор на францускиот енергетски гигант TotalEnergies, Патрик Пујане, предупреди дека долготрајниот конфликт меѓу САД и Израел против Иран може да има сериозни последици врз глобалната економија.Според него, продолжените воени дејствија би можеле да го нарушат снабдувањето со енергенси, да ја зголемат нестабилноста на пазарите и да доведат до пораст на цените на нафтата и гасот, со што ќе бидат погодени потрошувачите ширум светот.Пујане го истакна значењето на дипломатските решенија и повика на мерки кои ќе ја намалат економската неизвесност, посочувајќи дека глобалната економија е чувствителна на геополитичките конфликти во регионот на Блискиот Исток.

Свет | пред 2 седмици