НАФТА

Цените на нафтата се приближија до 102 долари за барел

Цените на нафтата на меѓународните пазари денес пораснаа и се приближија до 102 долари за барел, поради загриженоста на инвеститорите дека американската поморска блокада на Иран ќе го намали снабдувањето од регионот околу Персискиот Залив.На лондонскиот пазар, со нафта се тргуваше по цена повисока за 6,65 долари во однос на затворањето од минатата недела, при што пазарите беа потресени од најавите за американските мерки против иранската нафта.Американскиот претседател Доналд Трамп ја најави поморската блокада по неуспешните преговори во Исламабад, што дополнително ги зголеми стравувањата од ескалација на конфликтот и нарушување на глобалните енергетски текови.Во извештаите се наведува дека американските поморски сили би можеле да воспостават контрола во Оманскиот Залив и Арапското Море, со што би бил ограничен поморскиот сообраќај поврзан со Иран.Техеран ја оцени ваквата блокада како „пиратство“ и предупреди дека ќе одговори доколку неговите пристаништа бидат загрозени, што дополнително ги зголемува тензиите во регионот.Според податоците од пазарните анализи, испораките на иранска нафта продолжуваат, но инвеститорите стравуваат дека новите мерки би можеле значително да ја нарушат глобалната понуда.

Свет | пред 1 месец

Глобалните цени може да скокнат до 20% поради енергетската криза

Глобалните цени би можеле да пораснат во просек за 15 до 20 проценти во првата половина од годината, доколку продолжи енергетската криза предизвикана од конфликтот на Блискиот Исток, предупредува нова анализа објавена во списанието „Макроекономски анализи и трендови“.Според извештајот, речиси е прекинат сообраќајот низ Ормускиот теснец, низ кој обично се транспортира околу 20 отсто од глобалната трговија со нафта и гас, што предизвикало силни флуктуации на светските берзи.Аналитичарите истакнуваат дека цените на енергенсите директно влијаат врз инфлацијата преку зголемување на трошоците за гориво, транспорт, електрична енергија и греење, што дополнително го намалува расположливиот доход на домаќинствата.Цената на нафтата од типот „Brent“ достигна 118 долари по барел кон крајот на март, по што падна на околу 94 долари по најави за привремено смирување на конфликтот, додека пред кризата се движеше околу 70 долари.Во извештајот се наведува дека тековните ценовни движења се под силно влијание на геополитичката неизвесност, нападите врз енергетската инфраструктура и очекувањата за идни случувања, што дополнително ја зголемува нестабилноста на пазарите.Во исто време, цената на гасот бележи делумно намалување во април по претходниот рекорден раст, но европските складишта се полни само околу 28 отсто, што ја зголемува загриженоста за стабилноста на снабдувањето.

Свет | пред 1 месец

Русија ќе ги удвои приходите од нафта

Русија во април ќе ги удвои приходите од најважниот данок на нафта на девет милијарди долари поради глобалната енергетска криза предизвикана од војната на Блискиот Исток и затворањето на клучниот Ормуски теснец, покажува денес објавена анализа на Ројтерс.Оваа прогноза претставува една од првите конкретни проценки за финансиската корист за Русија, вториот најголем светски извозник на нафта, од почетокот на конфликтот во Иран кон крајот на февруари, кој ја предизвика најтешката енергетска криза во поновата историја.Просечната цена на руската сурова нафта „Урал“ порасна на околу 77 долари по барел во март, значително над буџетските проекции на властите во Москва, што директно ги зголемува и даночните приходи.Буџетското правило на Русија поставува праг на цена на нафтата кој моментално изнесува 59 долари по барел, пренесува Блумберг. Доколку цената падне под 59 долари, Русија користи средства од фондот за да го надомести буџетскиот дефицит, а ако е повисока, се полни Националниот фонд за благосостојба и државата не мора да троши од него.Пред војната на Блискиот Исток, руската нафта се продаваше по значително пониски цени поради западните санкции и попустите што Кремљ мораше да ги нуди.Владата разгледуваше намалување на прагот на цената во буџетското правило поради загриженост за исцрпување на Националниот фонд за благосостојба, кој веќе е повеќе од половина искористен за финансирање на војната во Украина.Растот на цените на енергенсите и нарушувањата во транспортот низ Ормускиот теснец поради конфликтот на Блискиот Исток предизвикаа нагол скок на цените на нафтата, што ја одложи одлуката за промена на прагот и дополнително ја зголеми неизвесноста.Експертите предупредуваат дека одлуката за буџетското правило не треба долго да се одложува и дека би било подобро да се игнорираат привремените шокови на цените предизвикани од војната во Иран, бидејќи пазарот може брзо да се стабилизира.Досегашните искуства покажуваат дека цените на нафтата можат брзо да паднат под нивото пред шокот, што значи дека привремениот раст не гарантира долгорочна стабилност.

Свет | пред 1 месец

Инвестициската банка Голдман Сакс ја намали прогнозата за цените на нафта и гас по примирјето САД–Иран

Инвестициската банка Голдман Сакс ја ревидираше прогнозата за цените на нафтата за вториот квартал од 2026 година, по договореното двонеделно примирје меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.Според новите проценки, цената на Brent crude ќе изнесува околу 90 долари по барел, додека американската WTI crude се очекува да достигне 87 долари. Претходните проекции предвидуваа повисоки цени – 99 долари за Brent и 91 долар за WTI. Како причина за ревизијата банката наведува намален геополитички ризик и постепено нормализирање на протокот на нафта низ Ормутскиот теснец.Во текот на неделата, цената на Brent падна за над 11 проценти, но веќе следниот ден забележа раст поради неизвесноста околу примирјето и ограничениот проток на нафта.За третиот и четвртиот квартал од 2026 година, прогнозите на банката остануваат непроменети: Brent се очекува да се движи околу 82, односно 80 долари по барел, додека WTI ќе изнесува 77, односно 75 долари по барел.Аналитичарите предупредуваат дека ризикот од нов раст на цените останува значителен. Во сценарио на подолготрајни нарушувања на снабдувањето, особено на Блискиот Исток, Brent би можел да достигне и 115 долари по барел во последниот квартал од годината.Паралелно, Голдман Сакс ја намали прогнозата за цената на природниот гас во Европа за вториот квартал – од 70 на 50 евра по мегават-час, поради очекувањата дека испораките преку Ормутскиот теснец постепено ќе се стабилизираат од средината на април. Сепак, дополнителни доцнења или оштетувања на инфраструктурата би можеле повторно да ја покачат цената над 75 евра по мегават-час.

Свет | пред 1 месец

Цената на нафтата повторно расте поради сомневања во американско-иранското примирје

Цените на нафтата денес повторно ја надминаа границата од 97 долари по барел, поттикнати од сомнежите на инвеститорите во одржливоста на примирјето меѓу САД и Иран. Ситуацијата дополнително ја усложнува фактот што Ормускиот теснец останува во голема мера затворен, што ја зголемува неизвесноста на глобалните пазари, пренесува Euronews.Барелот нафта од типот Брент, кој служи како меѓународна референтна вредност, поскапе за 2,4 проценти и достигна 97,02 долари. Американската референтна нафта порасна за 3,3 проценти, на 97,50 долари по барел.Ова претставува нагол пресврт откако цените претходно неделава кратко паднаа под 92 долари по објавата за двонеделно примирје меѓу Вашингтон и Техеран. Сепак, продолжената блокада на Ормускиот теснец, низ кој поминува околу една петтина од светската нафта, ја засилува загриженоста дека договорот е нестабилен.Дополнителен притисок врз пазарите создаваат и новите напади на Израел врз Либан, што ги зголемува стравувањата од поширока ескалација во регионот.На азиските берзи преовладуваше негативно расположение, при што водечките индекси забележаа пад. Наспроти тоа, на Волстрит претходно беше забележан силен раст по веста за примирје.Во меѓувреме, најавени се мировни преговори кои би можеле да започнат веќе во петок во Пакистан, но останува неизвесно дали примирјето ќе се одржи до нивното започнување.

Свет | пред 1 месец

Пазарите здивнаа: Примирјето меѓу САД и Иран ја турна нафтата надолу

Цените на нафтата значително паднаа на светските пазари и се движат околу 95 долари за барел, како директна реакција на најавеното примирје меѓу САД и Иран, како и сигналите за делумна нормализација на транспортот низ Ормутски теснец.На лондонскиот пазар, цената на Брент нафтата падна за 14,71 долари и изнесува околу 94,56 долари за барел, додека на американскиот пазар е забележан уште поголем пад – од 17,32 долари, со цена од 95,63 долари.Пазарите првично беа во неизвесност поради најавите за можна воена ескалација, но пресврт донесе одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за двонеделно примирје, при што иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи најави дека пловидбата ќе се одвива во координација со иранската војска.Според проценките, во Персискиот Залив во моментов се задржани меѓу 10 и 13 милиони барели нафта дневно, кои постепено треба да почнат да се движат низ теснецот. Пред конфликтот, преку Ормутскиот теснец минувале околу 20 милиони барели дневно, што го прави еден од најкритичните енергетски коридори во светот.Падот на цените се пренесе и на европскиот пазар на дизел, каде цената на тон падна за повеќе од 300 долари во однос на претходниот ден.Сепак, и покрај моменталното олеснување, аналитичарите предупредуваат дека двонеделното примирје е премногу кратко за целосно враќање на довербата на пазарите, а неизвесноста околу правилата за транзит низ теснецот останува клучен ризик за понатамошните движења на цените.

Свет | пред 1 месец

Нафтата поевтини, но останува поскапа од пред војната

Цените на нафтата бележат значителен пад, но и понатаму остануваат повисоки во однос на периодот пред почетокот на конфликтот на Блискиот Исток.Цената на Брент нафтата падна за речиси 15 проценти и се движи околу 94 долари за барел, што е сериозно намалување во споредба со нивото близу 120 долари, регистрирано во екот на ескалацијата, кога ракетни напади го потресуваа регионот на Персискиот Залив.Пазарите реагираа и на изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, кој испраќаше променливи сигнали – од најави за можен излез од кризата, до закани за силни напади врз Иран, што дополнително ја зголеми неизвесноста.Дополнителен притисок врз цените создаде и затворањето на Ормутски теснец, една од најважните светски рути за транспорт на нафта, што сериозно ја наруши глобалната понуда.Иако падот на цените се смета за позитивен сигнал за пазарите, нафтата и натаму е околу 30 проценти поскапа во споредба со периодот пред почетокот на војната на 28 февруари, што укажува дека последиците од кризата сè уште се чувствуваат.

Свет | пред 1 месец

Русија од војната добива неочекуван профит од историски размери

Наглото зголемување на цените на суровините по затворањето на Ормускиот теснец ѝ носи на Русија милијарди повеќе од очекуваното, предупреди во вторникот Германско-руска трговска комора.Според нивните податоци, приходите на Русија од извоз на нафта, гас и ѓубрива надминуваат 10 милијарди евра месечно.„Русија е голем добитник од новата војна на Блискиот Исток“, изјави претседателот на Комората, Матијас Шеп.Москва профитира од глобалниот раст на цените на суровините, користејќи алтернативни извозни рути. Според Шеп, тоа може да ѝ донесе „неочекуван профит од историски размери“.Со стабилна цена на нафтата од околу 100 долари по барел, Русија може да оствари дополнителни 71,8 милијарди долари годишно повеќе од планираното во буџетот.Рускиот буџет во голема мера зависи од продажбата на нафта и гас, при што е проектиран врз основа на цена од 59 долари по барел. Пред новиот конфликт, буџетот бил во дефицит поради пониските цени.„Со сегашните цени, Москва може да заработи околу 50 милијарди долари дополнителни приходи годишно само од нафта и гас“, наведува Комората.Во Москва веќе се шпекулира и за можна цена на нафтата од 200 долари по барел. Според проценките, тоа би ѝ донело приходи од 350,4 милијарди долари, односно 247 милијарди повеќе од планираното.

Свет | пред 1 месец

Нафтата повторно тече од Венецуела: стотици илјади барели дневно со танкери стигнуваат во САД

По повеќемесечен застој и ограничувања, венецуелската сирова нафта повторно се пренесува во поголеми количества на американскиот пазар. Голем танкер закотвен на пристаниште во заливот на Мисисипи донесе товар од околу 400.000 барели – испорака која, според контекстот во последните месеци, претходно била практично невозможна поради санкцискиот режим и геополитичките превирања.Венецуела располага со меѓу најголемите докажани резерви на нафта во светот, но извозот со години беше поткопан од недостиг на инвестиции и ограничен пристап до пазарите. Потоа следуваа американски мерки што го намалија увозот од оваа латиноамериканска земја, со што венецуелската сурова нафта стана маргинална во синџирите на снабдување за американските рафинерии.Сликата сега се менува: во март месечниот извоз на сурова нафта од Венецуела надминал еден милион барели дневно – првпат од септември. Во исто време, во услови на зголемени тензии и турбуленции на енергетските пазари, американскиот енергетски сектор покажува засилен интерес за венецуелската нафта, особено за т.н. „тешки“ сорти што најлесно се преработуваат во дел од капацитетите на брегот на Мексиканскиот залив.Во фокусот е „Шеврон“, единствената голема американска нафтена компанија што во овој момент има оперативно присуство во Венецуела. Според проценките што ги пренесува текстот, компанијата во моментов увезува во просек околу 250.000 барели дневно венецуелска сирова нафта, со амбиција количините да се зголемат за уште околу 50% – на ниво од 350.000 до 400.000 барели дневно. Паралелно, и други компании, преку купување од домашни производители, учествуваат во ре-активирањето на трговските текови.Клучната предност за купувачите е цената: венецуелската сурова нафта често е поевтина затоа што е тешка за преработка – погуста, потемна и со повисоко присуство на сулфур. Но токму вакви сорти се важни за дел од американскиот рафинериски систем: во САД работат 132 рафинерии што користат мешавини од различни видови сурова нафта, а околу 70% од рафинериските капацитети најефикасно функционираат со потешки сорти.Сепак, и покрај поголемата понуда, ефектот врз цените на горивата не е веднаш видлив. Во регионот на Мисисипи, каде што вообичаено цените се под националниот просек, горивата сè уште поскапуваат, а според локалните споредби, пред актуелните геополитички случувања цената била пониска за речиси еден долар по галон. Пораката е јасна: дури и кога суровината е „поблиску“, конечната цена силно зависи од глобалното формирање на цените и нервозата на светските пазари.Во индустријата, сепак, останува очекувањето дека кога ќе се стабилизираат геополитичките и пазарните притисоци, дополнителните количества од Венецуела би можеле попрво да се претворат во конкретна олеснителна мерка за потрошувачите – преку постепено спуштање на цените на бензинот и дизелот.

Свет | пред 1 месец

Цените на нафтата повторно растат по заканите на Трамп

Цените на нафтата денеска повторно се зголемија откако американскиот претседател Доналд Трамп предупреди дека целата цивилизација на Иран може да исчезне ако до вечерва, до рокот од 20 часот, не се отвори повторно Ормускиот теснец. Нафтата Брент достигна околу 110 долари по барел, додека американската сурова нафта WTI (Вест Тексас Интермедијат) се движеше околу 116 долари по барел, пренесе „Трејдинг економикс“.Зголемувањето на цените следува по ноќните американски удари на воени цели на островот Харг, кој е главно иранско јазло за извоз на нафта. Иако официјални лица изјавија дека енергетската инфраструктура не била директно цел, воената акција го зголеми стравот од пореметување на глобалната понуда.Меѓутоа, извештаите укажуваат дека Иран го прекинал преговарачкиот процес со Соединетите Американски Држави. Додека поморскиот сообраќај преку Ормускиот теснец благо се зголеми на осум бродови во понеделник, тековниот проток изнесува само дел од 20 милиони барели дневно кои транзитирале во 2025 година.Пазарите сега веќе пресметуваат поголема веројатност за целосна промена на режимот на снабдување, што создава сериозни ризици на глобалните енергетски пазари.

Свет | пред 1 месец

Главниот директор на Меѓународната агенција за енергија предупредува: Светот се соочува со троен енергетски шок

Светот се соочува со тројна криза – нафтена, гасна и прехранбена, предупредува главниот директор на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол, во интервју за Le Figaro. Единствено вистинско решение, според него, е повторно отворање на Ормускиот теснец.Бирол додава дека ќе биде потребно време земјите од Заливот да го обноват производството и повторно да ја заземат клучната улога на глобалниот енергетски пазар. Тој истакнува дека оваа криза може да го забрза развојот на обновливи извори на енергија, нуклеарна енергија и пошироката употреба на електрични возила.„Овој конфликт блокира една од клучните артерии на светската економија. Не станува збор само за нафта и гас, туку и за ѓубрива, петрохемиски производи, хелиум и други критични суровини. Земјите во развој ќе бидат најпогодени поради високите цени и забрзаната инфлација“, вели Бирол.Земјите членки на Меѓународната агенција за енергија веќе почнаа постепено да ослободуваат стратешки резерви, особено во азиско-пацифичкиот регион, додека Европа и Северна Америка ќе следат во наредните недели.„Единствено вистинско решение е повторно отворање на Ормускиот теснец. Додека остане затворен, светската економија ќе се соочува со сериозни проблеми“, предупредува Бирол.Најпогодени се земјите кои зависат од увоз на енергенси, вклучувајќи ги Јужна Кореја, Јапонија, Индонезија, Филипини, Виетнам, Пакистан и Бангладеш, како и африканските земји. Ситуацијата е особено тешка за земјите каде приходите од нафта и гас поддржуваат државни плати и пензии, како во Ирак, каде што економијата е близу до парализа.Бирол истакнува дека краткорочно е потребна рационална употреба на енергија, штедење и зголемување на ефикасноста, како и поддршка на растот на обновливите извори и диверзификација на увозот. Тој додава дека кризата ќе ја промени глобалната енергетска геополитика, ќе го забрза развојот на соларната и ветерната енергија, ќе ги продолжи работните векови на постојните нуклеарни електрани и ќе ја стимулира трансформацијата на автомобилската индустрија кон електрични возила.

Свет | пред 1 месец

Иран го вклучи Ирак меѓу „пријателските“ земји и му дозволи премин низ Ормускиот теснец

Ирачката државна компанија за трговија со нафта SOMO ги извести производителите на нафта дека сите товарни терминали функционираат без прекин и дека испораките на нафта може да се одвиваат непречено, откако Иран официјално го ослободи Ирак од ограничувањата за премин низ Ормускиот теснец.Според изјавата на иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, Ирак е ставен на листата на „пријателски“ земји, заедно со Кина, Русија, Индија и Пакистан, чии бродови можат слободно да минуваат низ теснецот. На листата се додадени и неколку земји од Југоисточна Азија, меѓу кои Малезија, Тајланд и Филипини.По оваа одлука, SOMO побара од производителите во рок од 24 часа да достават распоред за товарење, со цел да се обезбеди континуитет и стабилност на извозот. Во документот се наведува дека сите терминали, вклучително и нафтениот терминал во Басра, се целосно оперативни.Иран ја презеде контролата врз Ормускиот теснец по американско-израелските напади, ограничувајќи го преминот за бродови поврзани со САД и Израел и нивните сојузници. Сепак, властите во Техеран нагласуваат дека теснецот не е целосно затворен, туку дека ограничувањата важат само за „непријателски“ пловила.Ирак, како втор најголем производител во ОПЕК, пред почетокот на конфликтот извезувал околу 3,4 милиони барели дневно, но производството неодамна падна на околу 800 илјади барели. Очекувањата се дека со нормализирањето на транспортот, извозот ќе закрепне.Во меѓувреме, низ теснецот веќе поминале неколку танкери, меѓу кои и малезиски брод со околу еден милион барели ирачка нафта, како и турски танкер. И покрај тоа, бројот на пловила е сè уште значително под вообичаеното ниво, а неизвесноста останува поради тековниот конфликт.

Македонија | пред 1 месец

Затворањето на Ормускиот теснец ја крена цената на нафтата: рекордни премии за американската WTI

Затворањето на Ормускиот теснец предизвика силен потрес на светските пазари на нафта, а највидливиот сигнал е наглиот скок на премиите за американската сурова нафта WTI на спот-пазарот. Трговците јавуваат дека премиите за WTI достигнале рекордни нивоа – до 40 долари по барел над клучните регионални цени кои се земаат за репер – додека азиските и европските купувачи забрзано бараат алтернативни испораки.Според достапните информации, WTI Midland за испорака во јули во Северна Азија се нуди со премии од 30 до 40 долари по барел, зависно од тоа дали споредбата се прави со референтната цена „Дубаи“ или со ICE Brent. За испораки во август, на пазарот веќе се појавиле и понуди што одат до 40 долари премија над Brent, што е јасна потврда дека купувачите плаќаат значително повеќе за сигурна и навремена испорака.Премијата, во вакви услови, станува цена на сигурноста – дополнителен износ што се плаќа над основната или референтната цена кога суровината е потешко достапна. Со оглед на тоа што значаен дел од снабдувањето од Блискиот Исток е прекинато, конкуренцијата за барели од други извори се засили, а американската нафта излезе како еден од најбараните „планови Б“ за рафинериите и трговците.Паралелно со ова, пазарот доби уште еден необичен знак: фјучерсите на WTI минатата недела ги надминале фјучерсите на Brent. Вообичаено, WTI се продава со попуст во однос на Brent, делумно и поради различните транспортни и логистички трошоци, но актуелната криза ги нарушува „нормалните“ ценовни сигнали и ги пренасочува физичките текови на нафта.Аналитичарите очекуваат дека движењата на премиите и односот WTI–Brent ќе останат исклучително чувствителни на вестите за траењето на затворањето, на состојбата со резервите кај големите увозници и на можните замени во транспортните рути. Во меѓувреме, рафинериите и трговците влегуваат во фаза на скапо „обезбедување“ барели, што може да се прелее и во поширок пораст на трошоците за горива и енергенси, особено во региони што најдиректно зависат од увозот.

Свет | пред 1 месец

ОПЕК+ симболично го зголемува производството на нафта

Земјите од ОПЕК+ постигнаа договор за зголемување на квотите за производство на нафта за 206.000 барели дневно од мај оваа година.ОПЕК+ предупреди дека штетата врз енергетските ресурси на Блискиот Исток ќе има долгорочно влијание врз залихите на нафта дури и по завршувањето на војната со Иран.Според информациите, зголемувањето ќе има мал непосреден ефект врз снабдувањето, но ќе сигнализира подготвеност за зголемување на производството штом Ормутскиот теснец биде повторно отворен за бродови.Во меѓувреме, цените повторно пораснаа, а суровата нафта „брент“ повторно се искачи над 110 долари до 7 часот наутро. Пазарот претходно покажа знаци на стабилизација, бидејќи САД, Иран и регионалните посредници разговараа за условите за потенцијална 45-дневна пауза што би можела да доведе до конечно завршување на војната.На 26 март, Трамп му даде на Иран рок од 10 дена за повторно отворање на Ормутскиот теснец. Рокот истекува вечерва.

Свет | пред 1 месец

Ирачки танкер помина низ Ормускиот теснец

Нафтен танкер со ирачка сурова нафта помина низ Ормускиот теснец покрај иранскиот брег, покажуваат податоците за следење на бродови. Танкерот Ocean Thunder превезувал околу еден милион барели нафта од типот Basrah Heavy, а товарот треба да се истовари во малезиското пристаниште Пенгеранг. Според податоците од платформата VesselFinder, бродот пловел по рута близу иранскиот брег, што се совпаѓа со претходните информации за контролираниот премин низ теснецот.Преминот на танкерот следува откако Иран објави дека Ирак има исклучок и може да го користи Ормускиот теснец и покрај ограничувањата воведени по почетокот на војната.Ормускиот теснец е клучна поморска рута низ која минува голем дел од светската трговија со нафта, а сообраќајот значително се намали во последните недели поради војната во регионот.

Свет | пред 2 месеци

Пет европски земји бараат нов данок за енергетските компании

Пет земји членки на Европската Унија – Германија, Италија, Шпанија, Португалија и Австрија – побараа воведување данок на екстрапрофит за енергетските компании со цел да се ублажи финансискиот товар врз граѓаните и буџетите, предизвикан од војната на Блискиот Исток.Во писмо испратено до европскиот комесар за клима Вопке Хукстра, министрите за економија и финансии нагласуваат дека националните мерки не се доволни и дека е потребен заеднички европски пристап. Според нив, ваквиот данок би овозможил финансирање на привремени олеснувања за граѓаните и би помогнал во справувањето со растечката инфлација без дополнително оптоварување на јавните финансии.Апелот доаѓа во време кога цената на суровата нафта од типот Брент достигна 100 долари за барел, што е значително зголемување во однос на околу 70 долари пред почетокот на воените напади врз Иран на 28 февруари. Поради практичното затворање на Ормускиот теснец, светските пазари се соочуваат со зголемена побарувачка и намалена понуда, што дополнително ја зголемува нестабилноста на цените.Министрите предлагаат повторно активирање и зајакнување на механизам сличен на придонесот за солидарност од 2022 година, со кој беа оданочени околу 28 милијарди евра екстрапрофит од компаниите за фосилни горива. Тие бараат новиот систем да се применува на ниво на целата Европска Унија, да има посилна правна основа и да биде насочен кон големите мултинационални нафтени компании, вклучително и нивната добивка остварена надвор од Унијата.Според нив, ваквото решение ќе обезбеди правична распределба на товарот и ќе испрати порака за заедништво и способност за дејствување во време на криза.Цените на горивата значително пораснаа низ Европа, при што Германија, Италија и Шпанија се меѓу најпогодените земји.Економистот Ханс Стегемен оценува дека оданочувањето на екстрапрофитот е логичен чекор во услови кога кризата создава огромни неочекувани добивки за производителите на фосилни горива, на директен товар на домаќинствата и економиите зависни од увоз.Во меѓувреме, Европската комисија ја отфрли можноста за суспендирање на Пактот за стабилност, со што би им се овозможило на владите поголема флексибилност во справувањето со кризата и евентуална рецесија.

Свет | пред 2 месеци

Индија првпат по седум години купи нафта од Иран

Индија првпат по седум години купи нафта од Иран, потврди тамошното Министерство за нафта и гас, пренесе американската телевизија Си-Ен-Ен. Станува збор за редок официјален чекор на Њу Делхи, кој со години избегнуваше вакви набавки поради санкциите на Соединетите Американски Држави.Покрај нафтата, Индија набавила и 44 илјади метрички тони течен нафтен гас, кој во моментов се истовара во пристаништето Мангалор. Земјата најголем дел од енергенсите ги увезува од странство, вклучително и околу 85 проценти од течниот нафтен гас, претежно од Блискиот Исток, поради што е особено погодена од затворањето на Ормускиот теснец.Иран практично го блокираше Ормускиот теснец како одговор на американско-израелските напади, што предизвика сериозни нарушувања на глобалните енергетски пазари.Во меѓувреме, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп минатиот месец издаде привремена дозвола за Иран да продаде околу 140 милиони барели нафта кои се наоѓаа на танкери на море, со цел да се намали притисокот врз пазарот.

Свет | пред 2 месеци

Филипче побара итно зголемување на државните резерви на нафта

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, побара итно зголемување на државните резерви на нафта, како клучен чекор за заштита на граѓаните од ценовни шокови.„Значи не само високи цените на светските берзи, туку и недостаток на количини на горива. Оттука апелирам на две работи. Апелирам владата да се свести, премиерот да почне да живее во реалноста тука кај нас, да престане вака дилетантски да ја води владата, да барем малку се замисли, помисли како живеат граѓаните и да ги прифати нашите предлог-мерки, пакет на мерки, сега, иако е касно, колку толку ќе имаат некој ефект. Да ги прифатеше пред неколку недели, немаше да има вакви ценовни шокови за граѓаните, ниту пак други продукти и други сегменти ќе беа во ризик да поскапат цените, како што е тоа случај сега. Освен ДДВ-то за храна, за горива, акцизите за горива треба и преполовување на цените на патарините. И второ, владата сериозно да ги разгледа опциите за зголемување на државните резерви на нафта“ рече Филипче.Претседателот Филипче додаде дека цените на горивата, како што се двата главни типа на нафта – Brent Crude и WTI, во периодот од 27 февруари до денес, пораснале драстично. Цените се пораснати за 50,72%, односно 63,67%“ и ова е директна причина за растот на цените на дизелот, кој кај нас пораснал за 34,5%, од 71 до 95,5 денари.„Предупредувавме, ќе повторам, од самиот почеток дека растот на цените ќе повлече раст на сè друго во државата. Од транспорт, бизнисот на компаниите, најмногу тоа што граѓаните веќе го чувствуваат, растот на основните прехранбени продукти. Тие беа и така високи, сега се дополнително се вивнаа нагоре, и со тоа, кај нас храната“, истакна ФилипчеПретседателот на СДСМ ја обвини Владата дека  не се справува со ситуацијата на време додека дилетантски да ја води државата.

Македонија | пред 2 месеци

Битка за црното злато: Нафтени гиганти во трка за највредното поле во Мексиканскиот Залив

Европските енергетски компании TotalEnergies и Shell се меѓу главните заинтересирани за купување мнозински удел во едно од најветувачките нафтени полиња во Мексиканскиот Залив, според извори запознаени со процесот.Интересот за енергетските проекти во Северна Америка расте паралелно со тензиите на Блискиот Исток. За удел во проектот се заинтересирани и BP, Repsol, а се очекува понуда да разгледа и Chevron.Станува збор за нафтеното поле „Шенандоа“, каде што сопствениците започнале процес на продажба на 51 отсто од проектот. Полето го управува Beacon Offshore Energy, поддржана од Blackstone, додека ко-сопственик е HEQ Deepwater, во сопственост на Quantum Capital Group и Houston Energy. Преостанатиот удел го држи Navitas Petroleum.Се очекува почетните понуди да бидат доставени во наредните недели, а интерес покажуваат и компании од Блискиот Исток и Азија. Вредноста на зделката ќе зависи од повеќе фактори, вклучително и обемот на уделот што ќе се продаде и движењата на цените на нафтата.Повеќето компании одбија да ги коментираат информациите, додека од Chevron изјавија дека редовно ги разгледуваат своите деловни можности, без да откриваат конкретни стратегии.

Свет | пред 2 месеци

Шведска заплени танкер од руската „тајна флота“: Постои сомнеж дека од него истекувала нафта

Шведските власти запленија танкер за кој се сомнева дека е дел од таканаречената руска „тајна флота“, откако се појавиле индиции дека од бродот можеби истекувала нафта во Балтичкото Море.Операцијата ја спровеле шведската крајбрежна стража и полицијата, кои се качиле на бродот во шведските територијални води за да извршат инспекција. Танкерот е ставен под истрага поради сомнежи за прекршување на поморските правила и можен еколошки ризик.Според првичните информации, бродот се поврзува со руската „тајна флота“ – мрежа на стари танкери со нејасна сопственост кои се користат за транспорт на нафта и други енергенси со цел да се заобиколат западните санкции воведени поради војната во Украина.Ваквите бродови често пловат под лажни или променети знамиња и со недоволно осигурување, што ги прави потенцијален ризик за поморската безбедност и за животната средина.Шведските власти соопштија дека истрагата е во тек и дека ќе се утврдува дали навистина имало истекување на нафта и дали танкерот ги прекршил меѓународните правила за пловидба.Во последните месеци европските држави значително ги засилија контролите врз бродови поврзани со руската „тајна флота“, кои се користат за транспорт на нафта и други ресурси и покрај санкциите.

Свет | пред 2 месеци

Европа пред долг енергетски потрес: цените на горивата нема за брзо да се смират

Европската унија се подготвува за продолжен енергетски шок што веќе ги потресува пазарите и ги турка цените на горивата нагоре, со проценка дека пад на цените не треба да се очекува во скоро време. Предупредувањето доаѓа во контекст на воениот судир на Блискиот Исток и зголемените ризици по снабдувањето, кои ја отворија дилемата дали ЕУ ќе мора да посегне по вонредни мерки, вклучувајќи рационализација на одредени видови гориво и дополнително ослободување на нафта од стратешките резерви.Еврокомесарот за енергетика Дан Јоргенсен во интервју за „Фајненшел тајмс“ оценува дека кризата ќе трае и дека цените ќе останат високи „многу долго“, со напомена дека кај некои „покритични“ производи во наредните недели може да биде „уште полошо“.Пазарната вознемиреност дополнително се зголеми по извештаите за речиси затворање на Ормускиот теснец и по нападите врз инфраструктура во Персискиот Залив, што предизвика страв од подолготрајни прекини во испораките. Во Брисел нагласуваат дека Унијата засега не е во состојба на криза на безбедноста на снабдувањето, но дека се подготвуваат планови за справување со „структурни“ и долгорочни последици од конфликтот.Еден од најчувствителните сегменти е авионското гориво. Според најавите, европските институции ја разгледуваат целата палета алатки – од трговски и регулаторни решенија до евентуални законодавни интервенции – ако ситуацијата дополнително се влоши. Притоа, посочено е дека ЕУ и САД имаат различни стандарди за авионско гориво, што може да го ограничи увозот и да ја усложни логистиката во услови на притисок врз понудата.Во меѓувреме, енергетскиот удар се прелева глобално и ги засилува инфлаторните притисоци, со ризик да го успори економскиот раст. Дел од владите веќе подготвуваат пакети за поддршка на потрошувачите и фирмите, а некои земји размислуваат и за враќање на одредени капацитети на јаглен како привремено решение.Од ЕУ порачуваат дека „подобро е да се биде подготвен отколку подоцна да се жали“, а како можност што останува отворена се споменува и ново ослободување на стратешки резерви на нафта доколку ценовните и снабдувачките притисоци продолжат да растат.

Свет | пред 2 месеци

Војната во Иран предизвика глобална енергетска криза: се воведуваат мерки за штедење, се враќа јагленот

Намалувањето на резервите на гориво и растот на цените ги принудија државите ширум светот да воведуваат вонредни мерки – од повторно користење јаглен до рационализација на горивото, пократка работна недела и апели граѓаните да остануваат дома.Кризата се продлабочи откако војната околу Иран доведе до затворање на Ормускиот теснец, клучна поморска рута за нафта и гас, што предизвика глобален недостиг и ценовен шок. Како што објавува The Guardian, владите реагираат со итни мерки за да ги ублажат последиците врз економиите.Меѓународната агенција за енергија повика на намалување на потрошувачката преку поретко летање и побавно возење, откако земјите-членки пуштија 400 милиони барели нафта од стратешките резерви за да го смират пазарот.Во САД, кои заедно со Израел извршија напади врз Иран, претседателот Доналд Трамп се закани со нови удари врз иранската нафтена инфраструктура, додека администрацијата ја засилува експлоатацијата на фосилни горива и истовремено ги блокира проектите за обновливи извори. Во меѓувреме, TotalEnergies треба да добие милијарда долари за да се откаже од проекти за ветерници и да инвестира во нафта и гас.Во Обединетото Кралство, Австралија, Нов Зеланд и Канада мерките главно се сведуваат на финансиска помош за најранливите категории, намалување на акцизите и ограничени интервенции на пазарот.Европската унија повика на забрзана енергетска транзиција, но дел од земјите се враќаат чекор назад – Италија го одложи напуштањето на јагленот, а Германија размислува за продолжување на работата на термоелектраните. Европската комисија разгледува мерки како намалување на даноците и ублажување на правилата за емисии, додека еврокомесарот Дан Јоргенсен повика на штедење енергија.Во Азија, кризата предизвика масовно враќање кон јаглен. Индија нареди електраните да работат со полн капацитет, Јапонија и Јужна Кореја ги олеснија ограничувањата, додека Кина се потпира на своите големи резерви и диверзифицирани извори на енергија.Дел од земјите воведуваат и конкретни рестрикции во секојдневниот живот – Шри Ланка воведе четиридневна работна недела, Виетнам поттикнува работа од дома, а Тајланд апелира за помало користење на клима-уреди и возење.Во Африка, каде повеќето држави зависат од увоз на горива, се воведуваат субвенции и ограничувања на потрошувачката, додека во Јужна Америка владите се обидуваат да ги балансираат цените со минимални интервенции.Глобалната енергетска криза, поттикната од војната и блокадата на клучните рути, веќе ги менува навиките на милиони луѓе – од начинот на работа до патувањата и секојдневната потрошувачка.

Свет | пред 2 месеци

Нафтената криза ги погоди летовите: Авиоиндустријата повторно во сериозни проблеми

Затворањето на Ормускиот теснец поради конфликтот меѓу САД, Израел и Иран предизвика сериозен потрес на глобалниот пазар на нафта, што директно ја погоди авиоиндустријата и доведе до драматичен раст на цените на горивото и авионските билети.Цената на авионското гориво во февруари изнесувала околу 96 долари по барел, а до 20 март се искачила на 197 долари, што е повеќе од двојно зголемување за само еден месец. Овој скок веднаш се одразил врз трошоците на авиокомпаниите – полнењето на авион како „Боинг 737-800“ поскапело од околу 17.000 на над 27.000 долари за краток период.Според Business Insider, дваесетте најголеми авиокомпании изгубиле околу 53 милијарди долари пазарна вредност од почетокот на конфликтот, иако пред тоа индустријата очекувала рекордни профити од 41 милијарда долари оваа година. Извршниот директор на United Airlines, Скот Кирби, веќе најави укинување на околу пет проценти од планираните летови.Аналитичарите предупредуваат дека авиокомпаниите се соочуваат со сериозен парадокс – повисоките цени на билетите ја намалуваат побарувачката, токму во момент кога им е најпотребна за да ги покријат зголемените трошоци. Експертот Ригас Доганис оценува дека станува збор за „егзистенцијален предизвик“, додека Deutsche Bank предупредува дека без брзо олеснување, можно е приземјување на илјадници авиони и прекин на работата кај послабите превозници.Покрај високите цени, проблем претставува и недостигот на гориво. Извршниот директор на TotalEnergies, Патрик Пујане, предупреди дека кризата веќе се шири од Азија кон Европа и може да има сериозни последици за потрошувачите.За европските патници, летувањето оваа година станува сè понеизвесно. Директорот на EasyJet, Кентон Џарвис, изјави дека компанијата може да гарантира летови само за неколку недели однапред.Податоците на Official Airline Guide покажуваат дека цените на билетите во првите два месеци од 2026 година веќе се зголемени за 24 проценти, а на популарните туристички линии се очекува дополнителен раст од 10 до 20 проценти.Американскиот претседател Доналд Трамп порача дека земјите кои не се приклучуваат кон политиката на Вашингтон кон Иран „нема да можат да добијат авионско гориво“, што дополнително ја зголемува неизвесноста на пазарот.Во меѓувреме, Европската комисија разгледува мерки за справување со енергетската криза, вклучително и ограничување на цените и намалување на даноците, додека енергетскиот комесар Дан Јоргенсен предложи граѓаните да патуваат помалку за да се заштеди гориво.Авиоиндустријата и претходно се соочувала со кризи, но оваа, според експертите, се издвојува по својата сложеност – нарушени рути, недостиг на гориво и огромни финансиски загуби. За патниците, пораката е јасна: билетите ќе бидат поскапи, летовите поретки, а неизвесноста ќе продолжи.

Свет | пред 2 месеци

Има доволно реагенси, нема потреба од паника, Македонија е единствена која ги намали цените на горивата од цел регион, вели Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека Македонија е единствена земја во регионот која оваа недела ги намалила цените на горивата, нагласувајќи дека состојбата со снабдувањето е стабилна и под контрола.„Јас можам да кажам дека единствената земја во регионот којашто оваа недела не ги покачи, односно ги намали цените на горивата, е Македонија. Безоловниот, 95 и 98 октански е намален за 2 и пол денари, а дизелот не се покачи. И тоа е резултат на одлука на регулаторната комисија“, изјави Мицкоски.Тој посочи дека земјава има најниски цени на горивата во регионот.„Убедливо имаме најевтини цени на горивата во регионот. Убедливо. Тоа значи дека ако кај нас безоловниот се движи од 1,33 евро центи за литар до 1,39 евро центи за литар, а дизелот е некаде околу 1,5-1,53 евро центи за литар, во соседна Албанија и Грција е над 2 евра, во Србија од 1,87 до над 2 евра, во Косово исто така, во Германија и до 3 евра по литар“, изјави Мицкоски.Премиерот нагласи дека Владата успешно се справува со енергетската криза.„Во овој прв месец, во историски најголемата нафтена криза после онаа од 70-тите години на минатиот век, ние како држава рефлектираме стабилност и сигурност и план да се справиме со овој предизвик“, изјави Мицкоски.Тој ги увери граѓаните дека нема причина за страв од недостиг на енергенси.„Ги уверувам граѓаните дека во овој момент состојбата е стабилна и не гледам апсолутно никаква причина за страв од немање енергенси, ниту од воведување на кризни состојби на пазарот на електрична енергија и нафта“, изјави Мицкоски.Во однос на идните движења на цените, премиерот посочи дека ситуацијата внимателно се следи.„Што ќе се случува за месец, два, три, пет не знаеме. Можеме да претпоставиме, да анализираме и да носиме одлуки. Предизвици ќе има, но тие зависат од глобалната состојба“, изјави Мицкоски.Тој најави дека мерките ќе продолжат доколку има раст на цените.„Апсолутно, доколку видиме дека ќе имаме зголемување на цените на безоловниот бензин и на дизелот, ќе ја продолжиме мерката. Сè додека трае кризната состојба, ќе ја продолжиме и мерката“, изјави Мицкоски.Премиерот додаде дека Владата има дополнителни механизми на располагање.„Ако повторно ескалира, имаме уште алатки на располагање, тука се и акцизите“, изјави Мицкоски.Тој посочи дека има и благо намалување на цената на суровата нафта.„Утрово суровата нафта е околу 100 долари за барел, што значи дека имаме благо намалување. До крајот на неделата ќе се следи ситуацијата и врз основа на тоа ќе се носат одлуки“, изјави Мицкоски.Во заклучок, премиерот апелираше да не се создава паника.„Да не создаваме паника, состојбата е под контрола. Предизвици ќе има, но тие не зависат од нас, туку од глобалната состојба“, изјави Мицкоски.

Македонија | пред 2 месеци

Ирскиот премиер предупредува: Нафтениот шок може да биде најлош во историјата

Ирскиот премиер Мишел Мартин предупреди дека нафтениот шок предизвикан од американско-израелските напади врз Иран може да биде најтежок во историјата, оценувајќи дека светот се соочува со сериозни последици врз снабдувањето и инфлацијата.Говорејќи во Варшава заедно со полскиот премиер Доналд Туск, Мартин ја оцени ситуацијата како исклучително сериозна.„Ова е многу сериозно, а шокот во снабдувањето веројатно е најголем досега, дури и потежок од оној во 1970-тите. Нè погодува на два фронта: преку инфлацијата и нејзините ефекти, како и преку последиците за синџирите на снабдување“, изјави ирскиот премиер Мишел Мартин.Тој најави дека владата веќе презема конкретни мерки и ќе продолжи со препораки за рационална потрошувачка на енергија.„Формиравме подкомитет кој ќе се занимава со прашањето на снабдувањето. Континуирано ќе советуваме за штедење енергија и ќе ги повикуваме граѓаните да ја користат што е можно порационално, а ситуацијата постојано ја преиспитуваме“, додаде Мартин.Ирскиот премиер посебно ја нагласи загриженоста за пошироките економски последици од конфликтот, предупредувајќи дека неизвесноста останува висока.„Што се однесува до економските ефекти, загрижени сме... Свесни сме дека ова може да потрае и никој не е сигурен што нè очекува, затоа мора да бидеме внимателни со интервенциите“, изјави Мартин.Тој апелираше за прекин на војната, истакнувајќи дека последиците се веќе сериозни и ќе продолжат да се продлабочуваат.„Сепак, многу сме загрижени поради секундарните ефекти врз економијата и затоа апелираме војната да запре. Последиците се страшни – пред сè, војната предизвикува премногу смрт, разурнувања и повреди, но истовремено создава и огромни економски потреси низ целиот свет со многу сериозни последици за егзистенцијата на луѓето, што нè загрижува“, порача ирскиот премиер Мишел Мартин.Полскиот премиер Доналд Туск ситуацијата ја оцени како вонредна, наведувајќи дека неговата влада веќе презема мерки, меѓу кои и ограничување на цените на горивата како одговор на кризата.

Свет | пред 2 месеци