Грција ѝ продава струја на Бугарија преку ден, а навечер ја купува назад

Бугарија во текот на денот увезува електрична енергија од Грција, а во вечерните часови ѝ ја враќа, благодарение на зголеменото производство од сончеви електрани и развојот на капацитетите за складирање енергија. Овој пресврт во прекуграничната размена придонесува за намалување на ценовните осцилации, се наведува во анализа на Европската комисија.

Во август, увозот на електрична енергија од Грција во Бугарија достигнувал до 750 мегавати околу пладне, додека вечерниот извоз во спротивна насока достигнувал околу 700 мегавати, во периодот околу 20 часот. Бугарија ја складира поевтината дневна сончева енергија и ја користи кога побарувачката и цените растат.

— реклама —

Уделот на сончевата енергија во производството на електрична енергија во Бугарија се зголемил од четири проценти во 2021 година на 21 процент во 2026 година. Во истиот период, инсталираниот капацитет на фотоволтаични електрани пораснал од 1,3 на 7,2 гигавати.

— реклама —

Европската Унија поддржала половина од зголемувањето на соларните капацитети преку програма од 3,2 гигавати, финансирана преку Механизмот за закрепнување и отпорност, која опфаќа обновливи извори и системи за складирање. Благодарение на овие инвестиции, инсталираниот капацитет на батерии во Бугарија надминал 16 гигават-часови. Во периоди на најголема потрошувачка, батериите можат да обезбедат до 30 проценти од вкупното производство на електрична енергија.

Промените се одразиле и врз цените. Во август 2024 година, вечерните цени на електричната енергија биле 150 проценти повисоки од дневниот просек, додека во август 2026 година разликата се намалила на 40 проценти. Европската комисија проценила дека вечерните цени можеле да бидат и до 150 евра за мегават-час повисоки доколку ценовните осцилации го следеле образецот од 2024 година, но нагласила дека станува збор за хипотетичка споредба.

— реклама —

Бугарија воедно ја модернизирала преносната мрежа, ги поедноставила постапките за дозволи и приклучување, ги зајакнала врските со Грција и Романија и го отворила пазарот за балансирање во 2025 година. Надградената мрежа може да прифати дополнителни 5,4 гигавати капацитети од обновливи извори.

— реклама —

Придобивките се забележуваат и во размената со Романија. Во август, кога било намалено производството во романската нуклеарна електрана Чернавода, Бугарија извезувала околу еден гигават повеќе електрична енергија во Романија во часовите на најголема потрошувачка отколку пред две години.

И Грција планира проширување на капацитетите за складирање. Тамошното Министерство за енергетика соопштило дека биле поднесени 831 барање за приклучување на мрежата, со вкупна моќност од 12.319 мегавати, во рамките на повикот за батериски проекти со капацитет до 4.700 мегавати.