АВИЈАЦИЈА

И по отворањето на Ормутскиот теснец: млазното гориво ќе се нормализира дури по неколку месеци

Залихите и цените на млазното гориво нема да се вратат брзо во нормала, дури ни ако Ормускиот теснец повторно се отвори. Ова го оцени генералниот директор на Меѓународната асоцијација за воздушен сообраќај (IATA), Вили Волш, укажувајќи дека е потребен подолг период за стабилизација на пазарот по серијата нарушувања во снабдувањето.Според Волш, клучниот проблем не е само протокот низ стратешкиот морски коридор, туку и нарушувањата во работата на рафинериите на Блискиот Исток, што го отежнува обновувањето на резервите. Тој нагласи дека е тешко прецизно да се процени колку време ќе треба за опоравување, но дека процесот „нема да се случи брзо“ и дека не станува збор за прашање на неколку недели.Во истиот контекст, германската влада предупреди дека цените на горивата во земјата нема да паднат брзо и покрај двонеделното примирје меѓу САД и Иран, кое предвидува повторно отворање на Ормускиот Теснец. Од Берлин порачаа дека, иако примирјето е позитивен сигнал, очекувањата мора да бидат реални поради можните застои и постепеното враќање на логистичките ланци во вообичаен ритам.Според германската проценка, дури и откако бродовите повторно ќе почнат да минуваат низ Ормутскиот теснец, ќе бидат потребни дополнителни три до шест недели за стоката да пристигне во Европа и новите количини физички да се појават на пазарот. Тоа, како што посочуваат, значи дека краткорочен, значаен пад на цените на горивата не треба да се очекува.

Свет | пред 1 седмица

Криза со авионско гориво се заканува на Европа: поскапувања и укинување летови

Европа се соочува со сериозна закана од криза со авионско гориво, откако цените на керозинот пораснаа за дури 95 проценти поради конфликтот на Блискиот Исток и затворањето на Ормутскиот теснец – клучна глобална рута за транспорт на нафта.Според Меѓународна агенција за енергија, ограничувањето на снабдувањето веќе создава притисок врз пазарите, а најпогоден е токму секторот на авионско гориво. Аналитичарите предупредуваат дека април и мај ќе бидат критични месеци за достапноста.Првите последици веќе се чувствуваат. Скандинавската авиокомпанија SAS најави откажување на најмалку 1.000 летови, а слични мерки се очекуваат и кај други превозници доколку цените продолжат да растат.Експертите посочуваат дека Европа во голема мера зависела од увоз на гориво преку Ормутскиот теснец – дури 42 проценти од поморскиот увоз на ЕУ и Велика Британија минувал низ оваа рута. Со неговото затворање, снабдувањето се намалува, а алтернативите се ограничени.Иако некои земји како Германија, Италија, Шпанија и Холандија имаат посилни рафинериски капацитети, клучно прашање е колку долго ќе можат да ги покриваат потребите. Проценките покажуваат дека резервите варираат – од три до осум месеци, зависно од земјата, но тие бројки не ги земаат предвид евентуалните логистички проблеми и растот на побарувачката.Дополнителен проблем е што авионското гориво не може да се складира во големи количини на аеродромите, што го прави системот зависен од континуирана испорака. Тоа значи дека и краткотрајни прекини можат брзо да предизвикаат сериозни оперативни нарушувања.Како алтернатива, Европа се повеќе се потпира на увоз од САД, но и покрај рекордните испораки, тие се далеку под нивото потребно за целосно покривање на недостигот.Последиците за патниците се извесни: поскапи авионски билети, дополнителни такси за гориво и намалување на бројот на летови, особено на помалку профитабилните линии.Во меѓувреме, Европска комисија собира податоци од земјите членки, по што ќе се разгледуваат евентуални заеднички мерки. Но засега, првиот чекор е координација и проценка на реалната состојба.Аналитичарите предупредуваат дека, доколку кризата потрае и не се воспостават стабилни алтернативни канали за снабдување, европскиот авиосообраќај може да влезе во период на долготрајна нестабилност.

Свет | пред 2 седмици