ИРАН

Захарова го критикуваше Нетанјаху: „Споредбата на Иран со Холокаустот е опасна“

Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи Марија Захарова реагираше на изјавите на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, оценувајќи дека неговите споредби на Иран со нацистичките злосторства се „неосновани и историски искривени“.Нетанјаху претходно изјави дека Иран наводно планира „нуклеарен холокауст“ против Израел, предупредувајќи дека, без израелска акција, иранските нуклеарни објекти како Натанц, Фордо и Бушехр би можеле да станат синоним за логори на смрт како Аушвиц, Мајданек и Собибор.Захарова ги доведе во прашање овие тврдења, потсетувајќи дека Иран уште во 1943 година, за време на владеењето на Мохамад Реза Пахлави, објавил војна на нацистичка Германија. Според неа, историските факти јасно покажуваат кој е одговорен за Холокаустот – нацистичка Германија, фашистичка Италија и нивните сојузници, вклучувајќи колаборационистички режими низ Европа.Таа дополнително го критикуваше Израел поради, како што тврди, изостанок на осуда на украинските власти од 2014 година, наведувајќи дека одредени личности поврзани со историски злосторства врз Евреите биле прогласени за национални херои. Меѓу нив ги спомена Симон Петљура и Јарослав Стецко.Захарова исто така изнесе тврдење дека Банката на Англија била меѓу финансиерите на нацистичката партија, додавајќи дека истите структури денес ги поддржуваат властите во Киев, кои ги обвини за водење политика заснована на етнички и јазични поделби.Говорејќи за израелските изјави, таа нагласи дека користењето поими како Аушвиц, Мајданек и Собибор во современ политички контекст претставува навреда за жртвите од Втората светска војна и Холокаустот, како и за војниците кои ги ослободиле нацистичките логори.Посебно истакна дека нуклеарната електрана Бушехр е цивилен објект, што, како што наведе, повеќепати го потврдила Меѓународната агенција за атомска енергија.Захарова потсети и на изјавата на рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров, кој порача дека решението за иранското нуклеарно прашање треба да се бара преку дипломатија и обновување на договорот од 2015 година (JCPOA).„Би било значајно достигнување ако актуелните преговори меѓу Иран и САД доведат до резултат сличен на оној од 2015 година“, заклучи Лавров.

Свет | пред 3 часа

„Имам добри вести“ – Трамп најави помилување на демонстрантки во Иран

Претседателот на САД Доналд Трамп на социјалната мрежа Truth Social соопшти добри вести, кои се однесуваат на помилување на девојки чие погубување наводно го подготвувал Иран.„Добри вести! Штотуку бев известен дека осум жени демонстрантки, кои требало да бидат погубени вечерва во Иран, нема да бидат убиени. Четири ќе бидат веднаш пуштени на слобода, а четири ќе бидат осудени на еден месец затвор“, напиша Трамп и додаде:„Многу ценам што Иран и неговите лидери го почитуваа моето барање, како претседател на САД, и го запреа планираното погубување. Ви благодарам за вниманието посветено на ова прашање“.Инаку, Трамп претходно упати барање до Иран да ги ослободи осумте девојки за кои наводно се подготвувало погубување.„До иранските лидери, кои наскоро ќе преговараат со моите претставници – многу би го ценел ослободувањето на овие жени. Сигурен сум дека ќе го почитувате фактот дека сте го направиле тоа. Ве молам, немојте да им наштетите! Тоа би бил одличен почеток на нашите преговори! Ви благодарам за вниманието посветено на ова прашање“, напиша Трамп на Truth Social.

Свет | пред 3 часа

Иран сепак ќе настапи на Светското првенство во САД

Портпаролот на иранската влада потврди „целосна подготвеност“ на машката фудбалска репрезентација за учество на претстојното Светско првенство во САД, јавува иранската државна телевизија.Иранскиот министер за спорт, Ахмад Донијамали, претходно изјави дека репрезентацијата ќе патува на турнирот под услов да ѝ биде гарантирана безбедноста. Претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, исто така порача дека Иран „сигурно“ ќе настапи.Во групната фаза Иран треба да игра против Белгија, Египет и Нов Зеланд.Претходно, ирански претставници изразуваа сомнеж околу учеството, бидејќи сите натпревари од групата треба да се играат во САД. Предлогот дел од натпреварите да се преместат во Мексико бил одбиен.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека иранските фудбалери се добредојдени, но додаде дека присуството на навивачи можеби не е соодветно „поради нивната сопствена безбедност“.

Спорт | пред 4 часа

Трамп: Иран може да добие уште три до пет дена

Претседателот на САД, Доналд Трамп, е подготвен да одобри дополнителни три до пет дена за продолжување на примирјето со Иран, јавува Ројтерс, повикувајќи се на извор запознаен со ситуацијата.Според изворите, Трамп не прецизирал точен временски рок, но нагласил дека прекинот на огнот нема да биде на неопределено време. Ова доаѓа во период на засилени дипломатски напори и обиди да се постигне заеднички предлог меѓу Вашингтон и Техеран.Во исто време, се наведува дека нова рунда преговори меѓу САД и Иран би можела да се одржи веќе во петок, со посредство на пакистански дипломати. Според информациите, постојат „позитивни сигнали“ во контактите со Иран, што отвора можност за брзо продолжување на мировните разговори во наредните денови.Трамп претходно порача дека е отворен за дијалог, но дека американската војска ќе остане во состојба на готовност сè додека Иран не понуди „единствен и конкретен предлог“.

Свет | пред 4 часа

Цените на нафтата надминаа 101 долар поради тензии во Ормускиот теснец

Цените на нафтата денеска надминаа 101 долар, поттикнати од продолжената американска поморска блокада на Иран и иранското пресретнување на бродови во Ормускиот теснец, што доведе до очекувања дека испораките на енергенси од регионот на Персискиот Залив нема брзо да се вратат на светските пазари.На лондонскиот пазар, барел нафта попладнево се тргуваше по цена повисока за 2,87 долари во однос на вчерашното затворање, односно 101,35 долари. На американскиот пазар цената беше повисока за 3,46 долари и изнесуваше 93,13 долари.Пазарите денеска реагираа слабо на американското продолжување на примирјето со Иран. Претседателот Доналд Трамп не постави временско ограничување за прекин на конфликтот, но ја задржа поморската блокада на иранските пристаништа.Иран, поради американско-израелските напади, ја презел контролата врз теснецот и забранил транзит на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници.САД, пак, по неуспешниот прв круг преговори во Исламабад, воведоа поморска блокада на иранските пристаништа во Оманскиот Залив и Арапското Море, предупредувајќи дека Техеран со тоа го крши примирјето.Во текот на ноќта американската војска интервенирала на ирански контејнерски брод во Оманскиот Залив, додека Иран возвратил со заплена на два брода во Ормускиот теснец, кои биле задржани поради наводни прекршувања на поморските прописи.Американскиот министер за финансии Скот Бесент соопштил дека санкциите за руската и иранската нафта се суспендирани на уште 30 дена, на барање на земји кои се соочуваат со ризик од недостиг на нафта поради затворањето на Ормускиот теснец.Податоците на ОПЕК покажуваат дека цената на нафтената кошничка на земјите членки вчера паднала за 1,43 долари и изнесувала 96,31 долари по барел.

Свет | пред 5 часа

Иран запре брод со црногорски морнари: „Во тек се преговори“

Иранската национална гарда денеска во Ормускиот теснец запрела трговски брод „MSC Francesca“ на кој пловат четворица црногорски морнари. Ова го потврди црногорскиот министер за поморство Филип Радуловиќ, јавува Anadolu.Во објава на социјалната мрежа X, министерот навел дека од бродот е потврдено оти црногорските морнари, како и останатите членови на екипажот, се во добро здравје и безбедни.Радуловиќ изјавил и дека во тек се преговори меѓу бродската компанија и иранската страна, како и дека надлежните државни органи се во постојан контакт со екипажот.„На нашите морнари и нивните семејства им даваме целосна поддршка. Ќе направиме сè што е во наша моќ за позитивен исход на оваа ситуација и за безбедноста на нашите морнари“, порача Радуловиќ.Според достапните информации, иранските сили и претходно запленувале бродови во Ормускиот теснец. Во еден случај биле задржани два контејнерски брода само неколку часа по продолжувањето на примирјето од страна на американскиот претседател Доналд Трамп. Иранската револуционерна гарда тогаш соопштила дека бродовите биле задржани поради наводно кршење на правилата за пловидба и загрозување на поморската безбедност.

Свет | пред 5 часа

Грција потврди напад на брод, неизвесно дали Иран стои зад заплената

Товарен брод поврзан со Грција бил нападнат во близина на Ормускиот теснец, но останува нејасно дали бил запленет од Иран, изјави грчкиот министер за надворешни работи.„Можам да потврдам дека имало напад врз грчки товарен брод, но не можам да потврдам дека Иранците го заплениле“, изјави шефот на грчката дипломатија Јоргос Герапетритис за CNN.Тој ја опиша ситуацијата како „прилично вознемирувачка“ и ги повика сите бродови во грчка сопственост да избегнуваат пловидба низ овој клучен поморски правец.„Станува збор за брод под либериско знаме и во грчка сопственост, кој се обидувал да излезе од Ормускиот теснец“, додаде Герапетритис.„Испративме општо известување до сите бродови во грчка сопственост да бидат многу внимателни, да покажат максимална воздржаност и да го избегнуваат преминувањето низ теснецот“, наведе тој.Да потсетиме, грчкиот брод бил еден од трите кои биле цел на Иранската револуционерна гарда (IRGC), според иранските медиуми. Два други брода биле запленети и пренесени во ирански води, соопшти IRGC.

Свет | пред 6 часа

Трамп поставува рок за Иран: Примирјето нема да трае бесконечно

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека примирјето со Иран ќе биде продолжено „сè додека не биде поднесен нивниот предлог и додека не завршат преговорите, на овој или оној начин“.Два извора запознаени со внатрешните дискусии изјавиле за CNN дека Трамп планира да му даде на Иран ограничен временски рок за изработка на единствен предлог.Според нив, американската администрација не сака неограничено да го продолжува примирјето и е внимателна во однос на можноста Иран дополнително да ги одолговлекува преговорите.Изворите додаваат дека и самиот претседател бил воздржан во однос на продолжување на примирјето по денешниот рок.Соединетите Американски Држави сметаат дека ситуацијата во Иран е слична како по 12-дневната војна. Сепак, сегашниот период има суштинска разлика, а тоа е иранската контрола врз Ормускиот теснец.„Добри вести“ за втората рунда разговори меѓу САД и Иран би можеле да пристигнат веќе во петок, изјавиле претседателот Трамп и пакистански извори за весникот „The Post“ во средата.Извори од Исламабад ги пофалиле позитивните напори во посредувањето со Техеран, отворајќи можност за нови мировни разговори во следните „36 до 72 часа“. На прашање од „The Post“ за овој можен напредок, Трамп во СМС порака одговорил: „Можно е! Претседателот ДЈТ.“Доколку Америка сака да ја одржи сенката на војната, треба да знае дека Ормускиот теснец ќе остане целосно затворен, пренесува Tasnim.

Свет | пред 6 часа

Иран најавува подготвеност за одбрана, но не исклучува преговори со САД

Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Исмаил Багаеи, изјави дека вооружените сили на Иран се целосно подготвени да ја бранат земјата, но истовремено остави отворена можност за продолжување на преговорите со Соединетите Американски Држави, како што е наведено во официјалното соопштение на иранската државна агенција.Во изјавата се наведува дека Иран внимателно ги следи случувањата на теренот и во политичката сфера и дека ќе преземе соодветни мерки за заштита на националните интереси и безбедноста, при што се нагласува дека армијата е подготвена за одбрана од секоја закана, како што пренесуваат иранските медиуми.Во однос на можен нов круг разговори со САД, Багаеи истакна дека Иран ќе се врати на преговори само кога ќе оцени дека постојат реални и рационални услови за тоа, со цел да се постигнат националните интереси, како што е наведено во неговата изјава.

Свет | пред 9 часа

Трамп вели дека САД пресретнале брод што носел кинески подарок за Иран. Реагира Пекинг

Пекинг ги отфрли тврдењата на американскиот претседател Доналд Трамп дека на иранскиот брод, кој бил пресретнат од американските сили, се наоѓал „поклон од Кина“. Кинеското Министерство за надворешни работи соопшти дека земјата ги исполнува своите меѓународни обврски и дека останува одговорна глобална сила, како што е наведено во официјалната реакција.Според изјавите на Трамп, иранскиот товарен брод пренесувал материјали кои тој ги опиша како „кинески подарок“, при што американските сили го заплениле бродот откако не се придржувал до наредбите во рамки на воспоставената блокада, како што пренесуваат меѓународните агенции.Американските власти соопштија дека бродот сè уште се наоѓа под нивна контрола, додека Пекинг категорично ги отфрла ваквите тврдења и нагласува дека не постои основа за такви обвинувања, како што е наведено во изјавата на кинескиот портпарол.Во исто време, тензиите меѓу Вашингтон и Техеран продолжуваат да се зголемуваат поради спорните мерки во регионот, вклучително и ограничувањата на клучни поморски рути, при што дипломатските разговори досега не резултираа со конечен договор, како што е наведено во извештаите.

Свет | пред 9 часа

Пакистан се залага за траен договор меѓу САД и Иран

Пакистанските власти се залагаат за постигнување траен и долгорочен договор во рамки на тековните дипломатски напори поврзани со разговорите меѓу САД и Иран, при што нагласуваат дека целта е постигнување стабилен исход кој ќе има пошироки регионални последици. Оваа позиција, како што се наведува во дипломатските извештаи, произлегува од активна вклученост на политичкото и военото раководство на земјата.Според информациите, пакистанскиот премиер и началникот на војската биле директно вклучени во комуникација со американската страна, при што настојувале да обезбедат дека евентуалниот договор нема да биде временски ограничен, туку ќе има траен карактер, како што е наведено во дипломатските извори.Во рамки на тие напори, американската страна се согласила на продолжување на прекинот на огнот на неопределен период, со што се отвора простор за натамошни преговори и дипломатски активности, според достапните информации за текот на разговорите.Исто така се наведува дека комуникацијата меѓу вклучените страни се одвива континуирано, а биле реализирани и директни средби меѓу пакистански претставници и ирански дипломатски претставници, при што се разменуваат предлози и рамки за можен договор, како што е пренесено од дипломатски извори.

Свет | пред 10 часа

Ескалација во Персискиот залив: нови инциденти со трговски бродови

Во Ормутски теснец е регистриран трет инцидент во текот на истиот ден, откако во регионот претходно беа пријавени уште два напада врз трговски бродови.Според поморско-разузнавачката компанија Vanguard, третиот брод бил нападнат на околу шест наутички милји од иранскиот брег. Во извештаите се наведува дека пловилото било запрено од Иранската револуционерна гарда, по што му било наредено да фрли сидро. Пријавена е и штета на трупот на бродот и на просториите за сместување на екипажот.Инцидентот следи по претходни информации на британската служба за поморски трговски операции UKMTO, која утрото регистрирала два одделни напади во истиот регион. Во првиот случај била отворена оган од страна на единица на Револуционерната гарда врз контејнерски брод во близина на брегот на Оман, додека кратко потоа бил нападнат и товарен брод во близина на иранските води.Серијата инциденти дополнително ја зголемува напнатоста во една од најважните светски поморски рути, преку која поминува значаен дел од глобалната трговија со нафта.

Свет | пред 11 час

Иран заплени два брода во Ормутскиот теснец

Воени единици на Иранската револуционерна гарда заплениле два товарни брода во Ормутски теснец, еден од најчувствителните поморски коридори во светот, соопшти иранската новинска агенција Tasnim.Станува збор за бродовите „MSC Francesca“ и „Epaminondas“, кои претходно биле мета на пукање во истиот регион. Според иранските власти, пловилата биле означени како „непослушни“ и биле приведени кон иранскиот брег.Во соопштението се наведува дека бродовите наводно ја загрозиле поморската безбедност, бидејќи пловеле без потребни дозволи и наводно манипулирале со навигациските системи. Инцидентот дополнително ги зголемува тензиите во регионот, каде што во последниот период зачестија конфликти околу контролата на клучните поморски рути.

Свет | пред 11 час

Речиси милијарда долари иранска нафта ја заобиколила американската блокада

Најмалку 34 танкери поврзани со Иран успеале да ја заобиколат американската блокада на Ормутскиот теснец од нејзиното воведување, при што дел од нив превезувале и иранска нафта во вредност од речиси една милијарда долари.Според извештајот, мерките што ги воведе Вашингтон на 13 април, насочени кон сите бродови што влегуваат или излегуваат од иранските крајбрежни води, биле дополнително проширени само неколку дена подоцна и на пловила на отворено море, како и на транспорт на стоки што би можеле да ја поддржат иранската воена индустрија.И покрај тоа, десетици бродови успеале да ја избегнат контролата. Најмалку 19 танкери го напуштиле Персискиот Залив, додека 15 влегле во него од Арапското Море на пат кон Иран. Меѓу нив, шест танкери наводно превезувале околу 10,7 милиони барели сурова нафта, чија вредност се проценува на околу 910 милиони долари, земајќи го предвид попустот со кој се продава иранската нафта во однос на референтната цена.Американските сили досега заплениле еден контејнерски брод во Оманскиот Залив и се качиле на еден санкциониран танкер во Индо-Пацифичкиот регион. Од САД соопштија дека од почетокот на блокадата биле пренасочени или вратени 28 пловила.Американскиот претседател Доналд Трамп оцени дека блокадата има „огромен успех“, нагласувајќи дека таа ќе остане на сила сè додека не се постигне конечен договор со Иран.Судирот меѓу Вашингтон и Техеран ескалираше кон крајот на февруари, кога САД и Израел започнаа напади врз ирански цели, по што следуваа одмазднички акции од иранска страна. Во меѓувреме, Исламабад беше домаќин на првите директни разговори на високо ниво меѓу двете земји по повеќедеценискиот прекин на дипломатските односи.Иран привремено ја ублажи контролата врз Ормутскиот теснец, но повторно ја засили по изјавите од Вашингтон дека блокадата ќе продолжи.

Свет | пред 12 часа

Воени планери од 30 држави во Лондон: Се крои план за отворање на Ормутскиот теснец

Во Лондон започна дводневен состанок на воени планери од повеќе од 30 земји, на кој се разработува меѓународна мисија за повторно отворање на Ормутскиот теснец и обезбедување на слободна пловидба.Состанокот доаѓа една недела откако повеќе од десет држави, предводени од Велика Британија и Франција, се обврзаа да учествуваат во заедничка одбранбена мисија, чија цел е заштита на клучниот поморски коридор веднаш штом се создадат услови за тоа.Британскиот министер за одбрана Џон Хили изјави дека целта на состанокот е да се преточи постигнатиот дипломатски консензус во конкретен оперативен план.„Нашата задача денес и утре е да го претвориме дипломатскиот консензус во заеднички план со кој ќе обезбедиме слободна пловидба во теснецот и ќе поддржиме траен прекин на огнот“, изјави Хили, додавајќи дека очекува напредок во наредните два дена.Според британските власти, разговорите ќе се фокусираат на дефинирање на воените капацитети, командната структура и распоредувањето на силите во регионот.Мисијата, како што е најавено, би започнала по воспоставување одржлив прекин на огнот, со цел да се гарантира безбедноста на трговските бродови низ Ормутскиот теснец, низ кој минува значаен дел од светската нафта и гас.

Свет | пред 13 часа

Хаос во Техеран го кочи договорот – Трамп постави ултиматум

Американскиот претседател Доналд Трамп им дал краток рок од три до пет дена на иранските власти да се усогласат и да излезат со конкретен одговор за мировен договор, во спротивно, продолженото примирје ќе биде прекинато, пренесуваат американски медиуми повикувајќи се на извори од администрацијата.Според истите извори, во Вашингтон владее уверување дека внатрешните поделби во Техеран се главната пречка за договор. Воените структури, предводени од Револуционерната гарда, се во судир со цивилните преговарачи, додека врховниот лидер речиси воопшто не комуницира со јавноста.Тензиите дополнително ескалирале по првата рунда разговори во Исламабад, кога военото раководство отфрлило дел од договореното од дипломатите, особено околу отворањето на Ормутскиот теснец.Во меѓувреме, американскиот потпретседател Џеј Ди Венс чекал со часови на писта за лет кон Пакистан, но патувањето било откажано поради отсуство на согласност од иранска страна за нова рунда разговори.Иако во Белата куќа се разгледувале и опции за нови напади врз иранската инфраструктура, Трамп на крајот одлучил да ѝ даде уште шанса на дипломатијата. Според негови соработници, тој смета дека воено веќе го постигнал максимумот и сака да го заврши конфликтот.„Претседателот донесе цврста одлука да ја заврши војната, но нема да се откаже од притисокот“, велат извори блиски до администрацијата.Како клучен адут останува поморската блокада, за која Трамп тврди дека го довела Иран во сериозна финансиска криза. Според него, Техеран губи стотици милиони долари дневно и е под силен притисок да постигне договор.Сепак, во Вашингтон предупредуваат дека доколку во наредните денови не се постигне напредок, воената опција повторно ќе се врати на маса.

Свет | пред 14 часа

Иран постави услов: Прво укинете ја блокадата, па ќе преговараме

Иран е подготвен да ги продолжи преговорите со САД, но само доколку Вашингтон ја укине блокадата и престане со, како што тврдат, кршење на примирјето, изјави иранскиот амбасадор во Обединетите нации, Амир-Саид Иравани.Тој посочи дека веднаш по укинувањето на блокадата, новата рунда разговори може да се одржи во Исламабад, нагласувајќи дека Техеран е подготвен за сите сценарија.„Ако бараат политичко решение – подготвени сме. Ако бараат војна – подготвени сме и за тоа“, изјави Иравани.Сепак, перспективата за нови преговори станува сѐ понеизвесна. Иако во пакистанската престолнина се преземени засилени безбедносни мерки, оптимизмот опаѓа и сѐ помалку е веројатно дека разговорите ќе се одржат во најавениот рок.Во меѓувреме, тензиите на теренот дополнително растат. Иран повторно се закани со напади врз американски и израелски цели доколку продолжи, како што велат, „агресијата“, а висок воен претставник предупреди дека и соседните земји би можеле да останат без нафта ако дозволат нивна територија да се користи за напади.Од другата страна, САД не попуштаат. Американската администрација потврди дека блокадата на иранските пристаништа и извозот на нафта останува во сила, а дополнително се засилува притисокот и преку финансиски мерки, вклучително и ограничување на исплати кон Ирак.Кризата веќе има глобални последици. Европската унија разгледува мерки за ублажување на енергетскиот удар, додека растот на цените на горивата ја принуди авиоиндустријата на кратење – германската „Луфтханза“ најави укинување на 20.000 летови.Дополнителна загриженост предизвика и инцидентот во близина на Оман, каде ирански сили нападнале контејнерски брод, при што е оштетен командниот мост, но без жртви.Со вакви развои, дипломатскиот процес останува блокиран, а ризикот од поширока ескалација расте од ден на ден.

Свет | пред 14 часа

„Телеграф“: Администрацијата на Трамп и натаму без јасен план за Иран

Администрацијата на Доналд Трамп се соочува со сериозни критики дека нема јасна стратегија за Иран, додека примирјето меѓу двете страни истекува, објавува британски „Телеграф“, повикувајќи се на извори блиски до американската власт.Според нив, последните денови биле обележани со целосна конфузија во врвот на власта, при што самиот Трамп во рок од 48 часа давал спротивставени изјави – од тврдења дека договорот е „близу“, до оценка дека е недостижен, за на крај да го продолжи примирјето.„Се чини дека никој во администрацијата не знае што се случува. Кој е планот и која е целта. Сè изгледа како хаос“, изјавил извор за весникот.Дополнителна неизвесност внеле и спротивставените информации околу улогата на потпретседателот Џеј Ди Венс, кој според дел од изјавите требало да патува во Пакистан на преговори, додека според други – воопшто немало да замине.Поранешни функционери оценуваат дека Трамп сè повеќе се потпира на личен инстинкт и на тесен круг лојални советници, наместо на институционалните механизми за донесување одлуки во време на воена криза.„Тој не сака формални состаноци и структуриран процес. Смета дека може сам да носи одлуки“, изјавил поранешниот советник за национална безбедност Џон Болтон.Во текстот се наведува и загриженост дека на претседателот му се презентира „разубавена слика“ за текот на војната, додека негативните информации, вклучително и за цивилни жртви, не стигнуваат до него во целост.Контрадикторните пораки од Вашингтон и Техеран дополнително го усложнуваат дипломатскиот процес, а според дипломатски извори од регионот на Персискиот Залив, токму јавните објави на Трамп придонесуваат за нестабилност и ја поткопуваат довербата во преговорите.Иако американскиот претседател претходно тврдеше дека воените цели се речиси постигнати и дека крајот на конфликтот е близу, повеќе од 50 дена од почетокот на нападите, клучните несогласувања остануваат нерешени.

Свет | пред 14 часа

Трамп му даде на Иран „неколку дена“ за одлука: продолжување на прекинот на огнот или нова ескалација

Администрацијата на претседателот на САД Доналд Трамп му дала на Иран рок од „неколку дена“ да се усогласи околу преговарачка позиција и да се врати на мировните разговори, со предупредување дека во спротивно продолжениот прекин на огнот може да биде прекинат. Според објавените информации, Вашингтон е подготвен да го продолжи примирјето уште три до пет дена за Техеран да формира јасна контрапонуда за завршување на судирот и за прашањето околу иранската нуклеарна програма.Американски официјални лица тврдат дека во иранското раководство постои длабок раскол меѓу цивилните преговарачи и воениот врв, особено командниот кадар на Корпусот на исламската револуционерна гарда. Како дополнителен товар врз процесот се посочува и тоа што врховниот лидер на Иран наводно речиси и не комуницира со преговарачите, што ја усложнува координацијата во Техеран и ја намалува предвидливоста на одлуките.Поделбите, според тврдењата, станале видливи по првата рунда разговори во Исламабад, кога командантите на Револуционерната гарда отфрлиле дел од предлозите за кои разговарале иранските дипломати. Дополнителни тензии, според истите наводи, се појавиле и по најавата на иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи за повторно отворање на Ормускиот морски теснец, што наводно било одбиено од воениот врв.Поради неизвесноста во Техеран, била одложена и нова рунда преговори во Пакистан, на која требало да учествува американскиот потпретседател Џеј Ди Венс. Во меѓувреме, според информации од американска страна, дел од советниците во Белата куќа разгледувале и опција за силни напади врз иранската енергетска инфраструктура, но претседателот Трамп одлучил да им даде дополнително време на дипломатските напори.Американските предупредувања се дека воената опција може повторно да се врати на маса доколку посредниците од Пакистан не успеат да обезбедат Иран да се врати на преговарачката маса во зададениот рок. Следните денови, според најавениот временски прозорец од три до пет дена, ќе бидат клучни за тоа дали ќе се задржи кревкиот прекин на огнот или регионот ќе влезе во нова фаза на ескалација.

Свет | пред 15 часа

„Икс“ на Маск суспендира профили што се спротивставуваат на американско-израелските дејства против Иран

Платформата Икс (поранешен Твитер) суспендираше повеќе кориснички профили во рамки на акција која, според наводи од ирански медиуми, е насочена кон корисници што се противат на американско-израелските воени активности против Иран.Како најнов случај се наведува профилот на Али Ализадах, ирански новинар со подкаст со седиште во Обединетото Кралство, кој на Икс бил активен под корисничкото име „@Jedaa“. Според објавените информации, профилот бил отстранет без претходно предупредување или објаснување.Претходно, според истите извештаи, биле преземени слични мерки и кон други ирански корисници, меѓу кои активистот Ари („@AryJeay“) и коментаторот за меѓународни односи и ТВ-водител Мехди Канализадех („@Khanalizadeh_IR“), чии профили, како што се тврди, биле отстранети без најава.Во јавноста повторно се отвори расправа за границите на слободата на говор на социјалните мрежи, особено во контекст на тоа што сопственикот на Икс, Илон Маск, претходно ја опишуваше платформата како „глобален јавен плоштад“.Според наводите, критиките кон Икс се засилуваат поради перцепцијата дека се „замолчуваат“ гласови со иранска или проруски ориентација кои се спротивставуваат на западната надворешна политика и војните.Во информациите се додава дека дел од суспендираните профили биле активни во коментирање и критикување на поновите тензии и судири поврзани со Иран и Либан, како и случувањата во Газа и на окупираниот Западен Брег.Платформата Икс, според објавените наводи, досега јавно не се огласила во врска со суспензиите.

Свет | пред 15 часа

Преговорите во Пакистан висат во воздух: оптимизмот исчезнува

И покрај засилените подготовки во Исламабад, сè помали се шансите дека новата рунда мировни преговори ќе се одржи во текот на оваа недела.Според информации од пакистанската престолнина, организациските активности и натаму се во тек, но оптимизмот значително опаднал. Во градот и понатаму се на сила засилени безбедносни мерки, со затворени делови за сообраќај и поставени бројни контролни пунктови.Иако формално подготовките не се откажани, сигналите од терен укажуваат дека договор за одржување на средбата сè уште нема, а изгледите за брз напредок во разговорите дополнително бледнеат.

Свет | пред 15 часа

Иран отвори оган кон брод кај Оман: оштетен командниот мост, екипажот безбеден

Иранските сили отвориле оган врз контејнерски брод во близина на брегот на Оман, при што е нанесена значителна штета на командниот мост, но екипажот останал неповреден, соопшти британската агенција за поморски трговски операции (УКМТО).Според информациите, инцидентот се случил на околу 28 километри североисточно од оманскиот брег, кога пловилото било пресретнато од брод на Исламската револуционерна гарда, по што било отворено оган.Иранската страна потврди дека имало интервенција, но со поинакво објаснување. Полуслужбената агенција „Тасним“ наведува дека станувало збор за „спроведување поморски закон“, откако бродот ги игнорирал предупредувањата.Од УКМТО, пак, повикувајќи се на изјава од капетанот на бродот, тврдат дека без дополнителна ескалација му се приближиле од иранските сили и отвориле оган. И покрај штетата, нема информации за пожар или еколошки последици.Инцидентот доаѓа во време на засилени тензии во Персискиот Залив, каде стотици бродови се соочуваат со блокади и зголемени безбедносни ризици.Паралелно, од Техеран пристигнуваат нови закани кон американски и израелски цели, и покрај тоа што САД го продолжија примирјето. Од Вашингтон најавуваат дека поморската блокада и притисокот врз Иран ќе продолжат, додека преговорите засега остануваат во застој.

Свет | пред 15 часа

(Видео) Вирална приказна без потврда: Генерал одбил нуклеарни кодови на Трамп?

Тврдењата дека американскиот претседател Доналд Трамп се обидел да ги активира нуклеарните кодови, а генерал одбил да ја спроведе наредбата, се шират на интернет, но засега нема никакви докази што ги потврдуваат.Белата куќа ги отфрли овие наводи како лажни, реагирајќи по нивното ширење во јавноста. Приказната потекнува од поранешниот службеник на ЦИА, Лери Џонсон, кој во подкаст тврдел дека на состанок во Белата куќа дошло до остар судир меѓу Трамп и началникот на Здружениот штаб, генерал Ден Кејн.Според Џонсон, генералот наводно одбил да овозможи користење на нуклеарните кодови, но како „доказ“ била прикажана само снимка на која Кејн се движи низ дворот на Белата куќа.Ниту една релевантна медиумска куќа или официјален претставник не потврдила дека Трамп побарал активирање на нуклеарниот арсенал. Дури и дел од републиканските политичари изразија сомнеж во ваквото сценарио.„Би морал да видам потврда од најмалку неколку извори пред воопшто да го разгледам ова“, изјави сенаторот Том Тилис.Експертите потсетуваат дека вакво одбивање од страна на генерал би значело сериозна уставна криза, бидејќи системот на нуклеарна команда во САД е структуриран така што законската наредба од врховниот командант мора да се изврши, со дополнителна верификација од министерот за одбрана.Контроверзиите дополнително се засилуваат и поради кредибилитетот на изворот. Џонсон во минатото изнесувал повеќе спорни и непотврдени тврдења, поради што неговите наводи се подложни на сериозен скептицизам.

Свет | пред 15 часа

Трамп направи пресврт: „Очекувам бомбардирање“, па го продолжи примирјето

Само неколку часа пред да објави продолжување на примирјето со Иран, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „очекува бомбардирање“ и дека американската војска е подготвена за акција.Во интервју за CNBC, Трамп посочил дека не е наклонет кон продолжување на примирјето кое требало да истече, што дополнително ја засили неизвесноста околу развојот на ситуацијата.Сепак, набргу потоа следуваше пресврт, со одлука за продолжување на примирјето, што се толкува како обид да се остави простор за дипломатско решение.Овие изјави доаѓаат во момент кога втората рунда американско-ирански преговори во Пакистан е во застој. Од Белата куќа потврдија дека потпретседателот Џеј Ди Венс нема да отпатува во Исламабад, што дополнително укажува на неизвесноста во преговарачкиот процес.„Сите понатамошни информации за евентуални средби ќе бидат објавени од Белата куќа“, соопштија од администрацијата.Ситуацијата останува напната, со паралелни сигнали за воена подготвеност и дипломатски обиди за деескалација.

Свет | пред 15 часа

„СОС“ од Трамп: Иран е пред финансиски колапс, губи 500 милиони долари дневно

Американскиот претседател Доналд Трамп тврди дека Иран е пред финансиски слом поради поморската блокада што ја спроведуваат САД, оценувајќи дека Техеран губи околу 500 милиони долари дневно.Во серија објави, Трамп посочи дека иранските власти „очајно“ сакаат повторно отворање на Ормутскиот теснец, бидејќи, како што наведе, остануваат без приходи.„Иран финансиски се руши! Сакаат итно отворање на Ормутскиот теснец – гладни се за готовина! Губат 500 милиони долари дневно. Војската и полицијата се жалат дека не се платени. СОС!“, напиша Трамп.Тој тврди и дека иранското раководство јавно се заканува со затворање на теснецот само за „да го спаси образот“, додека реално сака да биде отворен поради економската зависност од него.Овие изјави доаѓаат откако Трамп најави продолжување на примирјето со Иран, но со задржување на блокадата на иранските пристаништа сè додека Техеран не достави, како што рече, „единствен предлог“ за завршување на конфликтот.Од иранска страна, пак, за „Ројтерс“ е наведено дека Техеран е подготвен за разговори, но само доколку САД се откажат од политиката на закани. Иран одбива преговори што би значеле, како што велат, капитулација.Дополнително, Техеран бара укинување на поморската блокада и ослободување на запленетиот брод под иранско знаме, што го смета за клучен услов за напредок во дипломатските напори.

Свет | пред 15 часа