ИРАН

Иран погодил американски AWACS авион, сериозен удар врз воздушните операции

Американскиот авион за радарски надзор и командување E-3 Sentry AWACS е оштетен во ирански ракетен и беспилотен напад врз воздушната база „Принц Султан“ на 27 март, при што се ранети повеќе од десет американски војници, од кои двајца потешко.Според достапните информации, во нападот биле погодени и авиони за дополнување гориво во воздух, што дополнително ја комплицира оперативната состојба на Вооружени сили на САД во регионот.Американското Централно командување засега не го коментира инцидентот, додека објавените фотографии што кружат во јавноста укажуваат на сериозни оштетувања, иако тие не се независно потврдени.Авионот E-3 AWACS има клучна улога во модерните воени операции – овозможува радарски надзор, координација на воздушниот простор и управување со борбени дејствија. Овие летала се користат со децении во конфликти како Заливска војна, како и во Ирак, Авганистан и други операции.Аналитичарите предупредуваат дека евентуалното губење на ваков авион може значително да ја намали способноста за следење на ситуацијата на бојното поле и да создаде „слепи точки“ во воздушниот надзор.„Овие летала се клучни за целокупната координација – од избегнување судири до прецизно таргетирање. Нивната вредност е во тоа што ја гледаат целата слика“, оценуваат воените експерти.Воедно, нападот се толкува како дел од поширока стратегија на Иран за таргетирање на клучните елементи на американската воздушна надмоќ – комуникациски системи, радарски капацитети и поддржувачка авијација.Со оглед дека флотата на вакви авиони е ограничена и делумно застарена, евентуалната загуба дополнително го зголемува притисокот врз преостанатите ресурси, додека се чека воведување на новата генерација системи.

Свет | пред 1 ден

Хутите презедоа одговорност за нов напад врз Израел

Јеменските бунтовници Хути, сојузници на Иран, презедоа одговорност за нов напад врз Израел, втор во текот на денот, во контекст на ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток.Портпаролот на движењето, Јахја Сари, објави на социјалната мрежа Икс дека биле лансирани „крстосувачки ракети и беспилотни летала кон неколку витални воени и стратешки цели“ во Израел.Хутите и претходно изведуваа напади врз Израел во периодот од 2023 до 2025 година, како израз на поддршка за палестинското движење Хамас, во рамки на конфликтот во Газа.Овој најнов напад следува откако бунтовниците претходно презедоа одговорност и за првиот напад врз Израел од почетокот на актуелниот регионален конфликт, кој започна на 28 февруари со заеднички воздушни удари на САД и Израел врз Иран.Со вклучувањето на Хутите, конфликтот добива дополнителна димензија, отворајќи нов фронт и зголемувајќи го ризикот од поширока регионална ескалација.

Свет | пред 1 ден

Напади во Појас Газа: убиени шест лица, меѓу нив и дете

Додека трае војната меѓу Израел и Иран, израелските сили продолжуваат со воени операции врз палестинските територии, вклучително и Појас Газа и окупираниот Западен Брег.Според здравствени извори од Газа, најмалку шест лица, меѓу кои и едно дете, загинале во воздушни напади врз две полициски контролни точки во јужниот дел на градот Кан Јунис.Меѓу жртвите има тројца полицајци и тројца цивили, вклучително и девојче, додека уште четири лица се повредени.За нападот засега нема официјална потврда од страна на израелските власти.Според достапните податоци, од ноември минатата година, кога беше договорено примирје со посредство на САД, израелските сили убиле најмалку 692 Палестинци, а 1.895 лица се ранети.Овие случувања укажуваат на континуирана нестабилност и насилство во регионот, и покрај формалните договори за прекин на огнот, додека поширокиот конфликт на Блискиот Исток дополнително ја усложнува безбедносната состојба.

Свет | пред 1 ден

Израелски одбранбени сили без докази обвинуваат: Хезболах користи амбулантни возила за воени цели

Израелски одбранбени сили изнесоа тврдење дека Хезболах „интензивно користи амбулантни возила за воени цели“, но притоа не презентираа докази што би ги поткрепиле овие обвинувања.Од друга страна, либански здравствени работници и официјални претставници претходно обвинија дека Израел намерно ги таргетира медицинските лица и здравствените установи во јужен Либан, вклучително и преку т.н. „двојни удари“, каде по првичниот напад следува втор напад насочен кон спасувачките екипи.Според податоци на Светска здравствена организација, во пет одвоени напади врз здравствени цели во јужен Либан биле убиени девет парамедици, а седум лица се повредени.Меѓународното хуманитарно право строго ги штити медицинскиот персонал, амбулантните возила и здравствените установи, а нивното намерно таргетирање може да претставува воено злосторство.Случувањата дополнително ја зголемуваат загриженоста за ескалација на конфликтот и почитувањето на основните правила на војување, особено во делот на заштита на цивилите и здравствените служби.

Свет | пред 1 ден

Раст на цените на нафтата и инфлација: нов удар врз американската економија

Пазарот на труд во САД, кој покажуваше знаци на стабилизација, повторно се соочува со сериозни ризици поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, предупредуваат економистите.Четири недели по почетокот на нападите врз Иран, економските последици веќе се чувствуваат – раст на цените на нафтата, нарушени синџири на снабдување и зголемени трошоци за енергија, што дополнително ја поттикнува инфлацијата и неизвесноста.Клучен фактор е ситуацијата во Ормуски теснец, чија евентуална продолжена блокада би можела да предизвика нов економски шок. Економистите предупредуваат дека доколку цената на нафтата остане над 100 долари за барел, тоа би можело да доведе до пресврт и повторно појавување на отпуштања.И покрај тоа, засега пазарот на труд останува релативно стабилен, но со слаба динамика – мал број нови вработувања, но и ограничен број отпуштања. Се очекува умерен раст од околу 20.000 нови работни места месечно во првата половина од годината, додека стапката на невработеност би можела да порасне од 4,4 на околу 4,7 проценти до крајот на годината.Економистите предупредуваат дека ризикот од рецесија изнесува околу 40 проценти, особено ако неизвесноста дополнително се зголеми. Засега состојбата се опишува како „ладење“, но не и колапс на пазарот.Во меѓувреме, американските потрошувачи веќе ги чувствуваат последиците од повисоките цени на енергенсите. Цената на бензинот порасна за околу еден долар по галон, а зголемените трошоци за гориво, греење и комуналии би можеле да го намалат годишниот приход на домаќинствата за повеќе од 1.300 долари.Дополнително, ОЕЦД прогнозира дека инфлацијата во САД би можела да достигне 4,2 проценти оваа година, што претставува значително зголемување во однос на претходниот период.Економистите оценуваат дека идниот развој во голема мера ќе зависи од тоа колку долго ќе трае геополитичката криза и дали ќе дојде до дополнителни нарушувања на глобалните пазари.

Свет | пред 1 ден

Иран подготвува сценарио за копнена војна: дадена „Пукај по волја“ директива за армијата

Иран издал нова воена директива со која неговите сили се подготвуваат за можен копнен напад од САД, вклучително и сценарија за урбани борби и справување со внатрешни безбедносни закани.Според наводите објавени во медиумите, директивата им дава овластување на воените и безбедносните единици да дејствуваат самостојно, дури и без директни наредби од централната команда – пристап кој во Техеран се опишува како „пукај по волја“.Документот, подготвен во рамки на иранскиот Генералштаб и усогласен со врвните државни и безбедносни структури, предвидува зголемена подготвеност, заштита на клучни објекти и распоредување на силите во чувствителни региони, особено во главниот град Техеран и другите големи урбани центри.Истовремено, иранските власти разгледуваат и офанзивни сценарија. Во случај на американска копнена интервенција, се споменува можност за заземање на крајбрежни делови на Обединети Арапски Емирати и Бахреин, како дел од поширока стратегија за одговор.Покрај надворешната закана, директивата открива и сериозна загриженост кај иранските власти од потенцијални внатрешни немири и активности на вооружени групи, особено во западните и источните делови на земјата.Аналитичарите оценуваат дека целосна копнена инвазија врз Иран би била исклучително комплексна и ризична, но не ја исклучуваат можноста за ограничени операции – како што се заземање на стратешки острови или позиции во близина на Ормуски теснец.Овие подготовки доаѓаат во услови на зголемена воена активност во регионот и засилена реторика меѓу Техеран и Вашингтон, што дополнително ја зголемува неизвесноста околу можната следна фаза од конфликтот.

Свет | пред 1 ден

Иран со порака за преговори: Техеран бара компензација и укинување санкции како услов за мир

Иран не ја започна војната, но претрпе „значителни загуби“ во човечки животи и цивилна инфраструктура, изјави Фатеме Мохаџерани.Таа нагласи дека прашањето за компензација е едно од клучните што треба да се отвори во евентуалните преговори, додавајќи дека меѓу приоритетите на Техеран се и контролата врз Ормуски теснец, како и укинувањето на меѓународните санкции.„Подготвени сме да се движиме кон одржлив мир“, изјави Мохаџерани, оставајќи отворена можност за дипломатско решение на конфликтот.Изјавата доаѓа во услови на зголемени тензии на Блискиот Исток и паралелни дипломатски сигнали од повеќе страни за потенцијално отворање на преговори.

Свет | пред 1 ден

Иран со тешки обвинувања: „Америка ја труе јавноста со лажни вести за цените на горивата“

Претседателот на иранскиот парламент Мохамед Бакер Калибаф излезе со остра порака дека глобалниот енергетски пазар станал „занемен“ од, како што тврди, обидите на американски претставници да влијаат врз цените преку пласирање лажни вести.Во објава на социјалната мрежа Икс, Калибаф оцени дека притисокот со дезинформации бил толку интензивен што пазарот веќе не реагира на такви пораки. Според него, „вистинските цени“ на енергенсите ќе се покажат независно од медиумските и политичките маневри.„Толку ги ‘спамираа’ со лажни вести што пазарот сега едноставно занеме. Само продолжете, никој повеќе не верува. Вистинските цени и онака ќе се појават. Моќни? Можеби. Паметни? Ниту приближно“, порача Калибаф.Изјавата доаѓа во момент на зголемени тензии околу Ормускиот Проток – клучна точка за светската трговија со нафта. Според наводите во иранските медиуми, Техеран ги заострил ограничувањата за транзит низ протокот, што влијае врз значаен дел од глобалната побарувачка и дополнително ги подгрева ценовните очекувања на пазарите.Во истата рамка се споменува и дека цените на нафтата се искачиле близу до 120 долари за барел, по што следело краткотрајно олеснување и пад, откако во Вашингтон биле испратени сигнали за попуштање на дел од заканите поврзани со напад врз иранската енергетска инфраструктура.Калибаф, исто така, потсети дека најновите шокови на енергетскиот пазар се врзани за поширокиот безбедносен контекст во регионот и за ескалацијата што, според иранската страна, следела по нападите од крајот на февруари и одговорот со ракетни и беспилотни операции низ Западна Азија.

Свет | пред 1 ден

Иран со закана: „Ако дојдат американски трупи – ќе ги запалиме“

Иран испрати остра порака до САД, откако претседателот на парламентот Мохамад Багер Галибаф изјави дека иранските сили се подготвени за евентуално пристигнување на американски трупи, предупредувајќи на жесток одговор.Во изјави пренесени од IRNA, Галибаф го обвини Доналд Трамп за двојна политика – јавно повикување на преговори, додека паралелно, според него, се подготвува копнена воена операција.„Непријателот отворено испраќа пораки за преговори, а потајно планира копнен напад. Нашиот народ го чека доаѓањето на американските војници – ќе ги запали“, изјавил Галибаф.Изјавата доаѓа во момент кога американските медиуми објавија дека Пентагон разгледува сценарија за копнени операции во Иран. Дополнително, американската војска најави распоредување на околу 3.500 војници од 31-та експедициска единица на маринците на Блискиот Исток.Овие пораки дополнително ја засилуваат реторичката ескалација меѓу Техеран и Вашингтон, во услови на веќе сериозна воена и политичка напнатост во регионот.

Свет | пред 1 ден

Нафтата и кризата со Иран ги туркаат берзите надолу петта недела

Цените на акциите на светските берзи бележат пад веќе петта недела по ред, под притисок на кризата на Блискиот Исток и растечките цени на нафтата, кои ги зголемуваат стравувањата од инфлација и забавување на глобалната економија.На Вол Стрит, Dow Jones падна за 0,9 отсто, додека S&P 500 загуби 2,1 отсто, а Nasdaq дури 3,2 отсто. Индексите влегоа во зона на корекција, повеќе од 10 проценти под нивните рекордни вредности.Главна причина за нестабилноста е геополитичката неизвесност, особено по ескалацијата меѓу САД, Израел и Иран. Цените на нафтата остануваат високи, делумно и поради ограничувањата во поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец, што дополнително ја зголемува неизвесноста на пазарите.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран мора да прифати договор или ќе следат уште поинтензивни напади, додека Техеран го оцени американскиот предлог како „едностран и неправеден“.Аналитичарите предупредуваат дека пазарите се движат во спротивни насоки од ден на ден, поради контрадикторните сигнали од политичката сцена.„Не се знае со кого Трамп преговара, што создава дополнителна несигурност“, вели стратегот Даг Бит од инвестицискиот институт „Велс Фарго“.Инвеститорите стравуваат дека високите цени на енергенсите ќе ја поттикнат инфлацијата, што веќе ги намали очекувањата дека Федерални резерви на САД ќе ги намалат каматните стапки оваа година.На европските берзи, пак, тргувањето беше нестабилно, но со благи добивки. Лондонскиот FTSE порасна за 0,5 отсто, парискиот CAC за 0,4, додека германскиот DAX забележа благ пад од 0,4 проценти.Пазарите остануваат под силно влијание на геополитиката, со ризик дека продолжената криза може да предизвика подлабоки економски последици на глобално ниво.

Свет | пред 1 ден

Илјадници жртви во војната на Блискиот Исток – објавени најнови бројки: меѓу другите загинале и 236 деца

Илјадници луѓе загинале во актуелната војна на Блискиот Исток, која започна на 28 февруари со напади врз Иран од страна на САД и Израел, по што следуваа одмазднички напади и отворање на нови фронтови во регионот.Според податоците објавени од Ројтерс, кои не се независно потврдени, најголем број жртви има во Иран. Организацијата за човекови права ХРАНА наведува дека загинале 3.461 лице, од кои 1.551 цивили, вклучително најмалку 236 деца. Од друга страна, Меѓународната федерација на Црвениот крст и Црвената полумесечина проценува дека најмалку 1.900 луѓе се убиени, а 20.000 се повредени.Во Либан, од почетокот на март, во израелските напади загинале 1.189 лица, меѓу кои најмалку 124 деца. Дополнително, над 400 борци на Хезболах се убиени во судирите со Израел.Во Ирак, најмалку 100 лица ги загубиле животите, вклучувајќи цивили и припадници на различни вооружени структури.Во Израел, ракетните напади од Иран и Либан однеле 19 животи, додека четворица израелски војници загинале во борбите во јужен Либан.САД пријавуваат 13 загинати војници, дел во пад на воен авион во Ирак, а дел во директни операции поврзани со конфликтот. Дополнително, 12 американски војници се ранети во напад на база во Саудиска Арабија.Во земјите од Заливот и пошироко, бројот на жртви продолжува да расте. Во Обединети Арапски Емирати загинале 10 лица, во Кувајт шест, во Бахреин две, а во Оман најмалку три лица.Жртви се регистрирани и на Западниот Брег, каде во ракетен напад загинале четири жени, како и во Сирија, каде четири лица биле убиени при удар врз зграда.Конфликтот продолжува да се шири и продлабочува, со сериозни последици за цивилното население, инфраструктурата и регионалната стабилност, додека дипломатските напори за негово запирање засега не даваат резултати.

Свет | пред 1 ден

Иран со закани: оддалечете се од американски универзитети во регионот

Иран упати ново остро предупредување во контекст на ескалирачкиот конфликт на Блискиот Исток, најавувајќи можни напади врз американски и израелски универзитети во регионот.Според новинската агенција Фарс, поврзана со ИРГЦ, елитните сили порачаа дека американската влада треба да ги осуди нападите врз ирански универзитети, во спротивно тие би можеле да станат цел на одмазда.Во пораката се наведува дека на сите вработени, професори и студенти на американски универзитети во регионот, како и на жителите во нивна близина, им се препорачува да се оддалечат најмалку еден километар од кампусите.Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, обвини дека во изминатите недели биле погодени повеќе научни и образовни институции.„Технолошкиот универзитет во Исфахан и Универзитетот за наука и технологија во Техеран се само дел од институциите кои беа намерно таргетирани“, изјави тој, додавајќи дека нападите имаат за цел да ги ослабат научните и културните капацитети на земјата.Тој ги отфрли тврдењата дека нападите се поврзани со нуклеарната програма, оценувајќи ги како „изговор“.Во меѓувреме, конфликтот меѓу Иран, САД и Израел продолжува да се интензивира, откако на 28 февруари започнаа координирани напади врз иранска територија.Ситуацијата дополнително се усложнува со пошироките последици врз регионот, вклучително и нарушувањата во поморскиот сообраќај и нападите врз цели во Израел и земјите од Персискиот Залив, што отвора ризик од понатамошна ескалација со сериозни безбедносни и економски последици.

Свет | пред 1 ден

Хутите повторно се закана за светската економија

Јеменското движење Хути повторно се појавува како фактор на ризик за глобалната економија, откако по неколкунеделна воздржаност започна со нови напади кон Израел и најави проширување на активностите.Иако нивните ракетни напади врз израелска територија имаат ограничен воен ефект, аналитичарите предупредуваат дека вистинската закана лежи во нивната способност да ја нарушат една од најважните светски поморски рути – Црвеното Море.Движењето, кое контролира голем дел од Јемен, вклучително и главниот град Сана, претходно изведуваше напади врз трговски бродови во теснецот Баб ел-Мандеб – стратешка точка низ која минува значителен дел од светската трговија и енергетски транспорт.Доколку ваквите акции продолжат, последиците би можеле да бидат глобални – зголемени трошоци за транспорт, нарушување на синџирите на снабдување и раст на цените на енергенсите.Ризикот дополнително се зголемува со потенцијалното затворање на Ормускиот теснец од страна на Иран, што би значело блокада на два од најважните светски коридори за трговија и снабдување со нафта.Покрај тоа, Хутите имаат капацитет да таргетираат и инфраструктура во земјите од Заливот, како Саудиска Арабија и Обединети Арапски Емирати, што дополнително ја зголемува геополитичката неизвесност.Во минатото, ваквите напади предизвикаа силни воени одговори од Соединетите Американски Држави и Израел, насочени кон позициите и раководството на групата.Сепак, актуелниот развој покажува дека движењето останува оперативно и подготвено за нова ескалација, што отвора прашање колку далеку е подготвено да оди во конфликтот кој веќе се проширува низ регионот.Поголемо вклучување на Хутите во судирот меѓу САД, Израел и Иран би можело да доведе не само до нова регионална ескалација, туку и до обновување на внатрешните конфликти во Јемен, со потенцијално сериозни последици за глобалната стабилност.

Свет | пред 1 ден

Дронови од Ирак целеле американска база

Американска воена база во Сирија била цел на напад со дронови лансирани од територија на Ирак, но нападот бил успешно одбиен без жртви, соопштија сириските власти.Помошникот на сирискиот министер за одбрана, Сипан Хамо, информираше дека базата во Касрак била нападната со четири дрона.„Претходно денес, американската база во Касрак, лоцирана на наша територија, беше нападната со четири дрона лансирани од ирачка територија“, изјави Хамо, додавајќи дека „дроновите се соборени без жртви“.Тој посочи дека одговорноста за нападот ја гледаат кај Ирак.„Го сметаме Ирак за одговорен и го повикуваме да спречи повторување на вакви напади кои ја загрозуваат нашата стабилност“, изјави Хамо.Инцидентот следува само еден ден по сличен напад, кога сириската војска соопшти дека одбила уште еден напад со дронови од Ирак, насочен кон базата Ал-Танф во југоисточниот дел од земјата.Нападите се случуваат во контекст на зголемени тензии и засилени напади врз американски позиции во регионот.

Македонија | пред 1 ден

Иран: Од почетокот на војната загинаа речиси 2000 луѓе

Помина еден месец откако САД и Израел започнаа заедничка воена кампања против Иран на 28 февруари, што доведе до интензивни воздушни удари и ракетни напади. Според податоци од Меѓународната федерација на Црвен крст и Црвена полумесечина, во Иран од почетокот на операциите загинаа над 1.900 луѓе, а најмалку 20.000 се повредени, додека цивилното население и инфраструктурата трпат сериозни последици од конфликтот.Иранските власти објавија дека нападите погодиле повеќе од 200 градови и предизвикале огромна материјална штета, вклучувајќи уништување на десетици илјади домови, медицински центри, училишта и други цивилни објекти. Тие тврдат дека околу 93.000 цивилни згради биле оштетени во текот на борбите. Точните бројки не се независно потврдени од меѓународни набљудувачи, но бројните извештаи нагласуваат сериозни хуманитарни последици во населбите погодени од воздушните напади.Во меѓувреме, конфликтот се прошири со регионални напади, како што се ракетни и беспилотни удари на ирански сојузници и зголемена воена тензија на повеќе фронтови.Оваа воена ескалација доведе до големи нарушувања во животот на цивилите и создаде растечки хуманитарни предизвици, вклучувајќи поместувања на население, штета на инфраструктурата и зголемување на бројот на жртви во текот на тековните борби.

Свет | пред 2 дена

Иран сака контрола врз Ормускиот теснец како дел од условите за крај на војната

Кога иранскиот функционер оваа недела го презентираше списокот на барања за завршување на конфликтот предизвикан од САД и Израел, меѓу новите точки се најде и барањето за признавање на суверенитетот на Иран над Ормуски теснец. Овој тесен пловен пат, низ кој минува петтина од светската нафта и течен гас, сега Иран се обидува да го претвори во извор на потенцијални милијарди долари годишно и моќно средство за притисок врз глобалната економија.Додека долгогодишно заканувањето за затворање на теснецот во случај на напад изгледаше како ретка можност, неодамнешните ирански акции покажаа колку ефективно може да се влијае врз глобалните трговски текови. Пловидбата низ теснецот речиси е целосно запрена, што предизвика нарушувања на светските енергетски пазари и принуди земји далеку од Персискиот залив да преземат итни мерки за обезбедување гориво.Според експерти, Иран открил дека контролата врз теснецот е ефтина и лесна алатка за држење на глобалната економија „за таоц“, и сега планира да ја монетизира оваа моќ. Високи ирански функционери размислуваат за воведување систем на наплата за користење на теснецот, што би ги поврзало пристапот до еден од најкритичните светски пловни патишта со геополитичките интереси на Техеран.Меѓународни експерти предупредуваат дека такво наплаќање на транзитот претставува кршење на меѓународното право, според Конвенцијата на ОН за право на море, бидејќи Ормускиот теснец се користи за меѓународна пловидба. Сепак, Иран би можел да се обиде да го искористи фактот што не е потписник на конвенцијата за да го зајакне својот аргумент.Аналитичари проценуваат дека доколку Иран успее да воведе систем на наплата, приходите би можеле да конкурираат со оние што ги остварува Сусеки канал, со можни приходи од стотици милиони долари месечно само од нафта и течен гас.

Свет | пред 2 дена

Војната со Иран ја открива слабоста на непредвидливата стратегија на Трамп

Претседателот Доналд Трамп тврди дека САД победуваат во војната со Иран, и покрај тоа што на Блискиот Исток се испраќаат илјадници дополнителни американски војници. Тој ги критикуваше другите држави за недоволна поддршка, но потоа рече дека неговата земја не се нуждае од таква помош.Двапати ги одложи роковите што ги постави за Иран околу повторното отворање на Ормускиот теснец, и се закани дека ќе ги „уништи“ иранските енергетски постројки ако важниот пловен пат остане затворен, додека истовремено тврди дека затворањето на теснецот „не ги погодува САД“.Историчари и поранешни официјални лица предупредуваат дека Трамп често ја разубавува вистината за војната, прикажувајќи ја ситуацијата како успешна, додека реалноста е далеку покомплексна. Леон Панета, кој служел како секретар за одбрана и директор на ЦИА, вели дека „вистината станува првата жртва“ во секоја војна, и дека Трамп вовел пракса на постојано лажење за текот на конфликтот.Аналитичари забележуваат дека стилот на претседателот – честа непредвидливост и промена на реториката – создава политичка конфузија и ги држи противниците и сојузниците во постојана неизвесност. За критичарите, тоа покажува дека нема долгорочна стратегија, додека за Трамп, непредвидливоста е дел од стратегијата за влијание.Републиканските поддржувачи остануваат главно лојални, но анкети покажуваат дека долгорочниот конфликт на Блискиот Исток може да предизвика незадоволство, особено ако се испраќаат копнени сили. Само 20% од републиканците поддржуваат ставање на копнени трупи во Иран, иако 63% го одобруваат воздушното бомбардирање на воени цели.Повеќе членови на Конгресот изразија загриженост за долгорочните последици, финансиските трошоци и неопределеноста во стратегијата, додека Трамп продолжува да ја менува реториката и да ја прикажува ситуацијата како победничка.Според некои аналитичари, ваквиот пристап можеби има тактичка цел – да ја зголеми несигурноста кај иранските лидери – но ризикот за политичката стабилност и за изборната поддршка во САД е висок.

Свет | пред 2 дена

Американската Централна команда ги отфрли тврдењата на Иранската револуционерна гарда за напади во Дубаи

Американската Централна команда (CENTCOM) ги отфрли тврдењата на Иранската револуционерна гарда дека иранските сили извршиле напади на повеќе локации во Дубаи каде биле распоредени повеќе од 500 американски војници, предизвикувајќи „тешки загуби“.„Во Дубаи не е нападнат ниту еден американски војник“, соопшти CENTCOM на X, обвинувајќи ја иранската власт дека „измислува лаги“. Наводи за ирански напади на цивилни објекти во Дубаи се појавувале и претходно, додека CENTCOM доследно ги отфрла тврдењата за американски жртви.

Свет | пред 2 дена

Колку е успешна војната на Доналд Трамп со Иран по еден месец?

Помина еден месец откако Соединетите Американски Држави и Израел започнаа воени операции во Иран, конфликт што ја дестабилизираше регијата, ги наруши глобалните синџири на снабдување и предизвика раст на цените на нафтата. Нападите врз енергетската инфраструктура продолжуваат, додека поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец и натаму е блокиран.Американскиот претседател Доналд Трамп постави пет клучни цели за завршување на војната, но сега најавува дека САД наскоро би можеле да ја „приведат кон крај“ операцијата, иако дел од тие цели остануваат нејасни или неисполнети, пишува Euronews.Според извештаите, американските и израелските удари значително ги ослабнале иранските воени капацитети и ликвидирале десетици високи функционери. Сепак, овие тактички успеси не гарантираат исполнување на стратешките цели, особено ако САД се повлечат додека Исламската револуционерна гарда и натаму има значајна улога во земјата.Една од главните цели беше уништување на иранските ракетни способности. Трамп тврди дека околу 90 проценти од ракетите и лансирните системи се уништени, но Иран и понатаму изведува напади со дронови и ракети, вклучително и врз Израел и американски бази во регионот. Во неодамнешен напад врз база во Саудиска Арабија беа ранети десет американски војници.Паралелно, нападите врз иранската одбранбена индустрија не го спречија Техеран да продолжи со производство и користење на оружје. Аналитичарите сметаат дека оваа цел е тешко остварлива, бидејќи производството на дронови може да се одвива во мали и дисперзирани капацитети.Во однос на морнарицата, САД тврдат дека оштетиле или уништиле над 150 ирански пловила, но поморската закана не е целосно елиминирана, а Ормускиот теснец останува под ризик.Прашањето за нуклеарната програма останува едно од најчувствителните. Иако претходно тврдеше дека програмата е уништена, администрацијата сега предупредува дека Иран бил блиску до производство на нуклеарно оружје. Се разгледува и можноста за преземање на обогатениот ураниум, што би барало сложена и ризична копнена операција.Како дополнителна цел, Трамп ја истакна и заштитата на сојузниците на Блискиот Исток, меѓу кои Израел, Катар, Обединетите Арапски Емирати, Бахреин и Кувајт. Сепак, останува нејасно како ќе се обезбеди стабилноста на поморските рути и безбедноста на овие земји.Иако официјално не е прогласена, темата за промена на режимот во Иран постојано се провлекува во изјавите на Трамп, кој тврди дека иранското раководство е „десеткувано“. Во исто време, Вашингтон наводно води разговори со делови од иранските власти, додека Техеран јавно одбива преговори.Еден месец по почетокот на војната, останува нејасно дали најавениот крај на операцијата ќе донесе стабилизација или ќе отвори нова фаза на неизвесност во регионот.

Свет | пред 2 дена

(Видео) Напад во јужен Либан: загинаа тројца, меѓу нив двајца новинари

Тројца луѓе, меѓу кои и двајца новинари, загинаа во израелски напад врз нивно возило во јужен Либан, во инцидент што предизвика остри реакции и дополнително ја заостри ситуацијата во регионот.Меѓу загинатите се идентификувани Фатима Фатуни, репортерка на Ал Мајадин, и Али Шајеб, дописник на Ал-Манар.Израелските власти тврдат дека тие биле поврзани со Хезболах.Либанскиот претседател Жозеф Аун го осуди нападот и повика на меѓународна реакција.„Ги повикуваме сите меѓународни организации да преземат мерки за да се запре она што се случува на нашата земја, и уште еднаш изразуваме сочувство до семејствата на мачениците и новинарската и медиумската заедница во Либан“, изјави Аун.Израелски воен претставник, пак, го опиша Али Шајеб како дел од структурата на Хезболах.„Ал Шајеб беше ‘секундарна оска’ во пропагандниот апарат на Хезболах. Тој одржуваше контакти со познати оперативци на Хезболах“, изјави израелскиот претставник.Во меѓувреме, Израелските одбранбени сили најавија дека ќе продолжат со „силни дејствија“ против Хезболах, што дополнително ја зголемува неизвесноста и ризикот од нова ескалација во јужен Либан.

Свет | пред 2 дена

Техеран со предупредување до соседите: „Не дозволувајте да ве вовлечат во војна“

Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан упати остро предупредување до земјите во регионот да не дозволат „непријателите“ да водат војна од нивна територија, оценувајќи дека тоа директно ја загрозува нивната безбедност и сопствениот развој.Пораката ја објави на социјалната мрежа Икс, каде повтори дека Иран, според официјалниот став на Техеран, не спроведува превентивни напади, но дека ќе одговори решително доколку бидат погодени клучни објекти.„Многу пати рековме дека Иран не изведува превентивни напади, но ќе возвратиме силно доколку нашата инфраструктура или економските центри бидат цел“, напиша Пезешкијан.Во обраќањето до државите од Блискиот Исток, тој беше експлицитен дека нивниот избор на позиционирање во кризата ќе има долгорочни последици.„Ако сакате развој и безбедност, не дозволувајте нашите непријатели да ја водат војната од вашите земји“, порача иранскиот претседател.Изјавата доаѓа во момент на нагласени тензии и растечки ризик од поширока регионална ескалација, при што Техеран сигнализира дека секој напад врз витални економски и инфраструктурни точки би добил „силен“ одговор. Во вакви услови, предупредувањето до соседните држави се чита како обид да се спречи отворање нови фронтови преку нивни територии и да се намали просторот за операции на противничките сили во непосредното окружување на Иран.

Свет | пред 2 дена

Далтон: САД и Иран сакаат договор, но бараат премногу

И покрај постоењето волја за договор, САД и Иран поставуваат преголеми барања едни кон други, што ја намалува можноста за смирување на кризата, предупреди поранешниот британски амбасадор во Иран, Ричард Далтон.Тој оцени дека и двете страни покажуваат интерес за постигнување договор, но клучниот проблем остануваат нивните позиции.„Како агресори, Израел и Соединетите Американски Држави мора да го повлечат првиот потег и да ги намалат своите барања до ниво на кое може да се земат предвид интересите на остатокот од светот и иранскиот народ“, изјави Далтон.Според него, без поголем реализам, преговорите нема да дадат резултат.„Ако нема повеќе реализам во единствениот можен пат за решавање на проблемот во Ормускиот теснец, а тоа се преговорите, наместо смирување на тензиите ќе сведочиме на нивна понатамошна ескалација“, предупреди Далтон.Изјавата доаѓа во време на зголемени тензии во регионот, каде дипломатските напори се соочуваат со сериозни пречки поради тврдите позиции на вклучените страни.

Свет | пред 2 дена

(Видео) Иран тврди дека погодил американски брод кај оманското пристаниште Салала

Иранската војска соопшти дека извршила напад врз американски логистички брод во близина на пристаништето Салала во Оман, во нов бран на ескалација на тензиите во регионот.Според изјавата на портпаролот на централното воено заповедништво, пловилото било погодено „на значително растојание“ од самото пристаниште.Паралелно со тоа, претходно било објавено дека во текот на ноќта дронови ја нападнале луката Салала, при што, според оманската новинска агенција, бил повреден еден странски работник.Инцидентот доаѓа во контекст на зголемени воени активности и напади во регионот, при што се бележи проширување на целите кон поморската инфраструктура и логистичките капацитети.

Свет | пред 2 дена

Пакистан посредува: Шариф разговараше со Пезешкијан за крај на конфликтот

Додека Пакистан се подготвува за разговори со уште три држави за војната на Блискиот Исток, премиерот Шехбаз Шариф оствари телефонски разговор со иранскиот претседател Масуд Пезешкијан, при што во фокусот биле дипломатските напори за намалување на тензиите.Според информациите, разговорот траел повеќе од еден час, а Пезешкијан нагласил дека довербата е клучна за успешни преговори и посредување.Во текот на разговорот, иранскиот претседател ги пофалил дипломатските активности на Пакистан, додека двајцата лидери разговарале за состојбата во регионот и можностите за завршување на конфликтот.Шариф го информирал Пезешкијан за тековните контакти што Пакистан ги одржува со САД и со земјите од Персискиот Залив, со цел да се поттикне дијалог и да се намалат тензиите.„Имав деталeн телефонски разговор со иранскиот претседател, кој траеше повеќе од еден час“, соопшти Шариф, додавајќи дека го информирал за „тековните дипломатски активности на Пакистан“, вклучително и контактите со САД и земјите од Заливот.Пакистан претходно понуди да биде домаќин на преговори меѓу САД и Иран, позиционирајќи се како потенцијален посредник во кризата.Во разговорот, Шариф ги осуди израелските напади врз Иран и изрази „солидарност со храбриот народ на Иран“, во услови на засилени регионални тензии.

Свет | пред 2 дена

Иран се закани со „разорен одговор“ на САД и Израел

Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан упати директна закана дека Техеран ќе возврати со „одлучен и разорен одговор“ доколку САД и Израел извршат напади врз клучната инфраструктура и економските центри на земјата.Во објава на социјалната мрежа Икс, Пезешкијан нагласи дека Иран не иницира напади, но ќе реагира жестоко доколку биде нападнат.„Повеќе пати нагласивме дека Иран не спроведува превентивни напади, но во случај на напад врз инфраструктурата и економските центри ќе возвратиме одлучно и разорно против агресорскиот непријател“, напиша Пезешкијан.Тој испрати порака и до земјите во регионот, повикувајќи ги да не дозволат нивната територија да биде искористена за воени операции.„На земјите во регионот им порачувам: ако барате развој и безбедност, не дозволувајте нашите заеднички непријатели да оркестрираат војна од вашите територии“, додаде иранскиот претседател.Изјавата доаѓа во услови на зголемени тензии на Блискиот Исток и ризик од понатамошна ескалација на конфликтот.

Свет | пред 2 дена