ЈАВНИ ОБВИНИТЕЛИ

Јавните обвинители со предупредување до Уставниот суд: Во прашање е самостојноста на Обвинителството

Јавните обвинители реагираа по вчерашната расправа во Уставниот суд, предупредувајќи дека одлуката околу Законот за изменување на Законот за платите на јавните обвинители може сериозно да ја загрози уставно гарантираната самостојност на Јавното обвинителство.Во реакцијата се наведува дека поделеното гласање на уставните судии, кои не успеале да заземат став дали да се поведе постапка за оценување на законските измени, предизвикува сериозна загриженост кај обвинителите, но и во пошироката јавност. Според нив, на тој начин за првпат се доведува во прашање позицијата на Јавното обвинителство како институција со посебен уставен статус.Обвинителите потсетуваат дека Уставот го дефинира Јавното обвинителство како самостоен државен орган чија задача е независно кривично гонење, вклучително и во случаи кога предмет на постапка можат да бидат носители на функции од другите власти.Според нив, принципот на самостојност произлегува од потребата за независност на обвинителската функција и затоа е несфатливо, како што наведуваат, дел од уставните судии да сметаат дека таа независност не е составен дел од институцијата. Во реакцијата се нагласува дека постојат законски и институционални механизми што ја гарантираат автономијата на обвинителите, меѓу кои и Советот на јавни обвинители.Јавните обвинители предупредуваат дека дозволување директно влијание од извршната власт врз обвинителството, преку измените на Законот за платите, може да се прошири и на други сегменти од неговото функционирање и да доведе до нарушување на позицијата на институцијата во системот на поделба на власта.Во реакцијата се повикуваат и на меѓународните стандарди. Во прирачникот на Канцеларијата на Обединетите нации за дрога и криминал се наведува дека јавните обвинители треба да имаат соодветни услови за работа и надоместок кој ја одразува важноста на нивната функција, а нивните плати не треба произволно да се намалуваат.Слични принципи се содржани и во мислењата на Консултативниот совет на европските јавни обвинители и во препораките на Венецијанската комисија, каде се нагласува дека соодветниот надомест е важен за ефикасен и праведен систем на кривична правда и за намалување на ризикот од корупција.Обвинителите предупредуваат дека доколку Уставниот суд не ја заштити институционалната самостојност на обвинителството, ќе бидат принудени да реагираат и пред релевантните меѓународни организации поради, како што наведуваат, нарушување на демократските стандарди и принципот на поделба на власта.

Македонија | пред 2 седмици

Обвинителите реагираат оти пратениците им ги чепкаат платите: Ова е спротивно на Устав и спротивно на закон

Здружението на јавните обвинители на Република Северна Македонија побара од Собранието да ја повлече од дневен ред точката за изменување на Законот за платите на јавните обвинители, која се разгледува на 89-тата седница одржана на 25 февруари 2026 година.Во итната јавна реакција испратена до претседателот на Собранието и до пратениците, здружението оценува дека предложените измени треба темелно да се преиспитаат, наведувајќи повеќе објективни причини за ваквото барање.Обвинителите посочуваат дека се свесни за сложената економска состојба во државата и потребата од мерки за штедење, но потсетуваат дека согласно Законот за платите на јавните обвинители, платата на јавен обвинител не може да биде намалена со закон или со одлука на државен орган, освен во случај на утврдена дисциплинска одговорност.Во реакцијата се нагласува дека јавните обвинители извршуваат сложена и одговорна функција, носејќи го товарот на кривичниот прогон без соодветни материјални услови и доволна стручна поддршка. Дополнително, законски предвидените додатоци за сложеност на трудот со години не им се исплаќаат поради недостиг на средства во Буџетот.Здружението укажува и дека функцијата јавен обвинител е неспојлива со вршење друга дејност, што значи дека платата претставува единствен приход. Според нивните наводи, платите се движат од помалку од 90.000 до 130.000 денари, што ги прави најниски во регионот. Во споредбата што ја доставуваат, во Србија платите се движат од 1.600 до 4.000 евра, во Црна Гора од 1.600 до 4.700 евра, во Албанија од 1.600 до 3.000 евра, додека во Бугарија просекот изнесува околу 3.000 евра плус годишен бонус. Во Македонија, според нив, износот е од 1.500 до 2.100 евра.Во реакцијата се повикуваат и на решение на Уставниот суд од 24 декември 2025 година, со кое е поведена постапка за оценка на уставноста на претходните измени на Законот, кога биле намалени коефициентите и ограничен порастот на платите. Иако конечната одлука сѐ уште не е донесена, од здружението предупредуваат дека дополнително намалување на коефициентите би ги продлабочило веќе оспорените законски недоследности.Според нив, ваквото законско решение е противуставно и незаконито и претставува економски притисок врз јавните обвинители, со што директно се загрозува нивната независност. Здружението повторно апелира точката да биде повлечена од дневниот ред, а потребата од измени да биде детално и внимателно преиспитана.

Македонија | пред 1 месец