МЕСЕЧИНА

Почеток на нова ера: НАСА планира база на Месечината

Мисијата „Артемис II“ успешно заврши со спектакуларно враќање на Земјата, означувајќи историски момент – прво човечко патување околу Месечината по повеќе од половина век.Четворицата астронаути – Рид Вајзман, Виктор Гловер, Кристина Кох и Џереми Хансен – слетаа во Тихиот Океан по десетдневна мисија, по што беа извлечени со хеликоптери и префрлени на воениот брод „УСC Џон П. Мурта“.Капсулата „Орион“ влезе во атмосферата со брзина од дури 33 пати поголема од брзината на звукот, повторувајќи подвиг виден последен пат во ерата на „Аполо“ мисиите.Иако не слетаа на Месечината, астронаутите поставија нов рекорд – достигнаа оддалеченост од над 406.000 километри од Земјата, што е најдалечната точка до која стигнале луѓе досега.Мисијата донесе и ретко видени сцени од вселената, меѓу кои погледи од далечната страна на Месечината, целосно затемнување на Сонцето и познатиот „изгрејсонце на Земјата“.Особено значајно е што ова беше една од најразновидните мисии на НАСА – во екипажот имаше жена, како и прв афроамерикански и прв неамерикански астронаут во ваква мисија.Овој успех се смета за клучен чекор кон следната фаза – слетување на Месечината во наредните две години и изградба на лунарна база во текот на оваа деценија.„Ова е само почеток“, порачаа од НАСА, најавувајќи нова ера на човечко присуство надвор од Земјата.

Магазин | пред 1 седмица

(Видео) Песни за будење во вселената: со што го почнуваат денот астронаутите на „Артемис II“

И најголемите мисии имаат човечка, интимна страна: додека екипажот на „Артемис II“ ги исполнува своите сложени задачи на патеката околу Месечината, утрата во леталото започнуваат со музика. Станува збор за долгогодишна традиција во која Контролата на мисијата од Хјустон секое утро испраќа краток музички исечок – „песна за будење“ – како симболичен поздрав и ритам за новиот ден.Во овие денови, како дел од рутината, астронаутите се буделе со внимателно избрани нумери што се движат низ различни жанрови. Во досегашниот избор се најдоа обработка на „Sleepyhead“ од Young & Sick, потоа „Green Light“ од Џон Леџенд, како и „In a Daydream“ од Freddy Jones Band. Следувале „Pink Pony Club“, „Working Class Heroes (Work)“ од CeeLo Green, а за едно од утрата денот бил поздравен со „Good Morning“ во изведба на Mandisa и TobyMac.Покрај музиката, симболично место во секој кадар има и мала играчка наречена „Rise“, која служи како индикатор за нулта гравитација – визуелен потсетник дека екипажот е во средина во која секое движење има своја посебна логика.Овој обичај, познат меѓу астронаутите и љубителите на вселенските мисии, не е нов. Традицијата на „песни за будење“ потекнува уште од времето на програмата „Аполо“, кога музиката служела како психолошки потпорен ритуал и мала врска со Земјата. Во подоцнежните години, особено за време на програмата Space Shuttle, изборот станувал сѐ поличен – понекогаш со песни што ги избирале членови на семејството или блиски пријатели.Еден од највпечатливите примери од поновата историја се поврзува со мисијата STS-134 во 2011 година, кога за еден пилот песната „Drops of Jupiter“ била избрана од неговиот син. На други летови, астронаутите се буделе и со италијански хитови, а во последната мисија STS-135, музичарот Мајкл Стајп од R.E.M. на екипажот лично им испратил a capella верзија на „Man on the Moon“.Во свет каде што технологијата и дисциплината се прашање на опстанок, ваквите мали ритуали потсетуваат дека и најоддалечените патувања остануваат – човечки. Музиката, како утрински сигнал, станува мост меѓу тишината на вселената и топлината на домот.

Магазин | пред 2 седмици

Два кратери добиваат нови имиња, во чест на вселенското летало и починатата сопруга на астронаутот

Екипажот на вселенското летало Орион вчера, за време на своето рекордно патување, предложи имиња за два кратери на Месечината. Во трогателен разговор, астронаутите се согласија едниот кратер да биде именуван по нивното вселенско летало, а другиот по починатата сопруга на еден од членовите на екипажот.Членовите на екипажот едногласно одлучија еден од кратерите да биде именуван „Интегритет“, по нивната вселенска капсула Орион. Друг предлог од лична природа даде астронаутот Рид Вајсман, кој сакаше вториот кратер да биде именуван „Керол“, во спомен на неговата сопруга, која почина во 2020 година.За овие имиња да станат официјални, предлозите мора да се достават до Меѓународната астрономска унија. Ова тело е надлежно за именување на сите вселенски објекти и нивните карактеристики, и ќе донесе конечна одлука за прифаќање на предлозите на екипажот.За време на прелетувањето покрај Месечината, екипажот на Орион имаше единствена можност да набљудува и снима сцени што луѓето никогаш порано не ги виделе со свои очи. Астронаутите прелетаа над далечната страна на Месечината, која никогаш не се гледа од Земјата, и снимаа фотографии и видеа, како и изработуваа скици и аудио описи за да ја документираат површината што е можно подетално, вклучувајќи огромни кратери и лава рамнини.За време на мисијата, тие беа сведоци и на целосно затемнување на Сонцето од перспектива на Месечината, што, според научничката на НАСА, Никол Фокс, претставува уникатен феномен кој не може да се доживее од Земјата.

Свет | пред 2 седмици

По 40 минути тишина, „Артемис II“ повторно воспостави врска со Земјата

По напнати 40 минути без врска, додека леталото „Орион“ се наоѓаше зад темната страна на Месечината, екипажот на мисијата „Артемис 2“ повторно воспостави врска со Земјата. Тишината ја прекина астронаутката Кристина Кох, која порача дека е „неверојатно повторно да се слушне Земјата“, испраќајќи силна порака до човештвото.„Хјустон, ‘Интегрити’, проверка на врската. Неверојатно е повторно да се слушне Земјата... Азијо, Африко и Океанијо, гледаме назад кон вас – слушаме дека сега можете да погледнете нагоре и да ја видите Месечината. И ние ве гледаме. Кога го насочивме ова летало кон Месечината, реков дека не ја напуштаме Земјата, туку ја избираме, и тоа е вистина“, изјави Кох.Човештвото ќе продолжи со истражување, изградба и создавање нови летала, со повторни мисии и развој на научни станици, управување со истражувачки возила и унапредување на радионабљудувањето, како и со основање претпријатија и јакнење на индустријата, додава Кох.Таа нагласи дека сите овие напори имаат за цел да инспирираат, но и дека на крајот секогаш ќе се избира Земјата и меѓусебната поврзаност на луѓето.Со ова патување, екипажот се оддалечи од Земјата повеќе од кој било човек досега, при што станаа и првите луѓе кои со голо око набљудувале делови од далечната страна на Месечината, како и затемнување на Сонцето.

Магазин | пред 2 седмици

Контролата воодушевена од снимките: астронаутите од „Орион“ на одмор по рекордот

Екипажот на вселенското летало „Орион“ се одјави од контролата на мисијата и замина на одмор по историскиот лет во кој беше поставен нов рекорд во вселенските патувања.Тимот на Земјата изрази воодушевување од снимките што ги испрати екипажот.„Ги погледнавме вашите снимки – апсолутно се неверојатни. Сите сме воодушевени од работата што ја завршивте денес“, порача контролата на мисијата.Од таму им посакаа мирен одмор, додавајќи: „Ви благодариме што нѐ поведовте на ова патување. Се надеваме дека убаво ќе сонувате за Месечината.“Од „Орион“ одговорија дека им е драго што нивната работа е ценета.„И ние овде горе уживаме“, порача екипажот.

Магазин | пред 2 седмици

Поранешен астронаут: Сега леталото го управува Исак Њутн – односно гравитацијата, Без маневри, Месечината ги враќа назад кон Земјата

Поранешниот астронаут на НАСА, Тери Виртс, објасни дека во текот на мисијата астронаутите практично ја препуштиле контролата на леталото на гравитацијата, користејќи го Месечината за враќање кон Земјата.Според него, наместо сложени маневри, леталото ја искористило природната сила опишана од Исак Њутн, односно гравитацијата, која ја искривува траекторијата и го насочува патот назад.„Тие се во длабоката вселена, без можност за спасување. Од моментална смрт ги дели само тенок алуминиумски слој“, изјави Виртс, нагласувајќи ги ризиците од силното космичко зрачење.Тој појасни дека не било потребно изведување на сложени операции како слетување или приклучување, туку леталото едноставно ја следело траекторијата што ја диктира гравитацијата на Месечината.„Главната улога сега ја има Њутн – гравитацијата управува со капсулата“, заклучи Виртс, опишувајќи ја суштината на таканаречениот „гравитациски маневар“, кој е клучен за враќање на мисијата кон Земјата.

Свет | пред 2 седмици

Историски моменти во вселената: помрчина каква што никогаш не е видена

Главниот научник на NASA, д-р Никола Фокс, изјави дека прелетот покрај Месечината во рамки на мисијата Artemis II NASA mission бил „неверојатен и исклучително напорен ден“ за тимот во контролата на летот.Фокс ја пофали екипата на астронаути, нагласувајќи дека тие со години се подготвувале за овој дел од мисијата, детално проучувајќи ја лунарната наука во соработка со научниот тим.„Посадата брилијантно ја заврши задачата и обезбеди фантастични набљудувања на Месечината“, изјави Фокс.Како соларен научник, таа посебно ја истакна ретката можност да се набљудува затемнување од перспектива блиску до Месечината – искуство кое, според неа, не може да се спореди со ниту едно набљудување од Земјата.„Сум гледала многу вакви небесни појави, но ова беше сосема поинакво од сè што сум доживеала досега“, додаде Фокс.Мисијата Artemis II не само што поставува нови технолошки стандарди, туку и отвора сосема нови можности за научни истражувања и разбирање на вселенските феномени од перспектива која досега не била достапна за човекот.

Магазин | пред 2 седмици

„Не сум подготвена да се вратам дома“ - aстронаутите фасцинирани од Месечината

Астронаутите од мисијата Artemis II NASA mission споделија силни емоции и впечатоци по историскиот прелет покрај Месечината, истакнувајќи дека искуството целосно им ја променило перцепцијата за вселената и Земјата.Во разговор со администраторот на NASA, Џаред Ајзакман, членовите на екипажот говореа за моментите кога одблиску ја виделе Месечината.Канадскиот астронаут Џереми Хансен ја опиша глетката од далечната страна на Месечината како нешто што не може да се спореди со ништо на Земјата.„Кога се наоѓате на другата страна и гледате кон Земјата, јасно гледате дека е сфера. Имате чувство како да не сте во капсула – тоа искуство целосно ви ја менува перцепцијата“, рече Хансен.Неговата колешка, астронаутката Кристина Кох, истакна дека времето поминало неверојатно брзо, и додаде дека не е подготвена да се врати назад.„Не сум подготвена да се вратам дома“, изјави Кох.Мисијата, која веќе влезе во историјата како најдалечно човечко патување од Земјата, не е само технолошки успех, туку и силно човечко искуство што, како што велат астронаутите, остава траен впечаток и нов поглед кон планетата од која доаѓаат.

Магазин | пред 2 седмици

Јака сила делува на Артемис 2: Влегле во Месечевото гравитациско поле

Четири астронаути од мисијата на НАСА, Артемис 2, влегле во доменот на гравитациско поле каде силата на Месечевата гравитација повеќе влијае врз леталото отколку Земјината.Посадата на Артемис 2 ја достигнала оваа точка четири дена, шест часа и две минути по почетокот на мисијата, на околу 62.800 километри од Месечината и 373.400 километри од Земјата, пренесува „Gardian“.Следната клучна фаза ќе биде летот кон темната страна на Месечината и подлабоко во вселената од било која досегашна космичка мисија.„Сите сме исклучително возбудени. Нашиот тим за летечки операции и нашиот научен тим се подготвени за првиот прелет на Месечината во последните 50 години“, изјави Лори Глејз, заменик-помошник администратор на НАСА за мисијата за развој на истражувачки системи.Мисиите Аполо од 1960-тите и 1970-тите летале стотици километри над лунарната површина, но посадата на Артемис 2 ќе се доближи на нешто повеќе од 6.400 километри од Месечината, што ќе им овозможи да ја видат целата, сферична форма на природниот сателит на Земјата, вклучително и региони близу двата Месечеви пола.

Свет | пред 2 седмици

(Видео) Нов чекор во вселената: „Артемис II“ ја започна патеката кон Месечината

Мисијата „Артемис II“ официјално го започна патувањето кон Месечината, откако четворицата астронаути успешно го изведоа маневарот за транслунарно забрзување (TLI), со што го поставија курсот за обиколување на природниот сателит на Земјата.Се очекува екипажот да помине уште околу осум дена во вселената, во рамки на една од најзначајните мисии во поновата историја на вселенските истражувања.Во првото обраќање по поставувањето на курсот, канадскиот астронаут Џереми Хансен истакна дека мисијата носи симболична тежина за човештвото.„Човештвото повторно покажа на што е способно, а вашите надежи за иднината нè носат на ова патување околу Месечината“, изјави Хансен.Астронаутката Кристина Кох, пак, порача дека мисијата не значи оддалечување од Земјата, туку нејзино вреднување.„Со овој маневар кон Месечината, ние не ја напуштаме Земјата. Ние ја избираме“, рече таа.„Артемис II“ има историско значење бидејќи претставува прво враќање на астронаути во близина на Месечината по повеќе од 50 години, од времето на програмата „Аполо“. Мисијата носи и дополнителен ризик и амбиција, бидејќи се очекува да достигне поголема оддалеченост од Земјата од која било претходна мисија со човечки екипаж, надминувајќи го досегашниот рекорд поставен од „Аполо“.

Свет | пред 2 седмици

Светот чека изјава од Трамп, НАСА го одреди датумот за лет околу Месечината

Додека јавноста очекува можна изјава од американскиот претседател Доналд Трамп поврзана со наводи за вонземски живот, НАСА го одреди најраниот датум за лансирање на мисијата „Артемис II“ – 6 март.Станува збор за прва мисија со екипаж што ќе лета околу Месечината по повеќе од 50 години, односно по мисијата Аполо 17 во 1972 година. Четворица астронаути ќе заминат на десетдневно патување околу далечната страна на Месечината и назад кон Земјата.Екипажот го сочинуваат тројца Американци и еден Канаѓанец, кои ќе патуваат со мегаракетата „Систем за лансирање во вселената“ (SLS), висока 98 метри. На врвот на ракетата ќе се наоѓа капсулата „Орион“, со простор приближно колку минибус, каде што астронаутите ќе живеат и работат за време на мисијата.По првиот ден во орбита околу Земјата, леталото ќе се упати кон Месечината, патување што трае околу четири дена. Екипажот ќе мине на оддалеченост од 6.500 до 9.500 километри над површината и ќе изврши набљудувања и снимања, по што ќе започне враќање и спуштање во Тихиот Океан.Доколку мисијата биде успешна, таа ќе го отвори патот за „Артемис III“, во која повторно ќе се слета на Месечината. НАСА посочува дека целта е слетување до 2028 година, иако временската рамка се оценува како амбициозна.Во меѓувреме, САД се во технолошка трка со Кина, која најавува сопствено слетување на Месечината до 2030 година. Двете држави планираат мисии кон јужниот пол на Месечината, каде се очекуваат клучни ресурси за идни лунарни бази.

Магазин | пред 2 месеци

Русија планира нуклеарна електрана на Месечината до 2036 година

Русија планира во следната деценија да изгради електрана на Месечината која ќе го снабдува со енергија нејзиниот лунарен вселенски програм, како и заедничката руско-кинеска истражувачка станица. Со овој чекор, Москва се вклучува во забрзаната глобална трка на големите сили за истражување и долгорочно присуство на единствениот природен сателит на Земјата.Од времето кога советскиот космонаут Јуриј Гагарин во 1961 година стана првиот човек што отпатувал во вселената, Русија се сметаше за една од водечките сили во оваа област. Сепак, во последните децении, земјата заостанува зад САД, а сè повеќе и зад Кина, особено поради технолошкиот напредок и комерцијализацијата на вселенските летови.Рускиот вселенски програм претрпе сериозен удар во август 2023 година, кога беспилотната мисија „Луна-25“ се урна при обидот за слетување на Месечината. Во меѓувреме, приватни компании, предводени од Илон Маск, значително го променија пазарот на лансирање летала – област во која Русија некогаш доминираше.И покрај тоа, руската државна вселенска корпорација „Роскосмос“ соопшти дека планира изградба на лунарна електрана до 2036 година и дека за таа цел е потпишан договор со воздухопловната компанија „Лавочкин асоцијација“. Според соопштението, електраната треба да обезбедува енергија за роверите, опсерваториите и инфраструктурата на заедничката руско-кинеска Меѓународна лунарна истражувачка станица.„Проектот е важен чекор кон создавање трајно функционална научна лунарна станица и премин од еднократни мисии кон долгорочна програма за истражување на Месечината“, наведуваат од „Роскосмос“.Иако во официјалното соопштение не се наведува експлицитно дека електраната ќе биде нуклеарна, меѓу вклучените партнери се руската државна нуклеарна корпорација „Росатом“ и Институтот „Курчатов“, водечкиот руски центар за нуклеарни истражувања, што укажува на таков тип енергетско решение.Претходно, директорот на „Роскосмос“, Дмитриј Баканов, изјави дека поставувањето нуклеарна електрана на Месечината е еден од клучните цели на корпорацијата, заедно со идни мисии за истражување на Венера – планета која често се нарекува „сестринска“ на Земјата.Со овие најави, Русија сигнализира дека сака да се врати во првите редови на вселенските истражувања, и покрај технолошките и финансиските предизвици со кои се соочува во изминатите години.

Свет | пред 3 месеци