Промени тема
За нас
„Претрес“ на Жерновски: Поскапувања, политиката, лицемерието, Филипче, СДСМ...
„Претрес“ на Жерновски: Поскапувања, политиката, лицемерието, Филипче, СДСМ...

СОН

media-librarya91ic4ntsl8f1VAa9TF

Кога легнувате – толку полесно (или потешко) слабее телото: зошто „ноќниот ритам“ е скриениот фактор на килограмите

Додека повеќето луѓе што сакаат да ослабат најпрво ги „стегаат“ исхраната и тренингот, сè повеќе се наметнува уште една тивка, но пресудна навика: времето на легнување. Според најновите препораки што ги пренесува медицинската практика, распоредот на спиење не е само прашање на одмор, туку директно се врзува со хормоните што ја водат гладта, метаболизмот и складирањето масти.Како ориентир за оние што сакаат да ослабат и да го зачуваат здравјето, се посочува легнување околу 23 часот и будење околу 6 часот. Во тој прозорец организмот влегува во период кога се одвиваат клучни биолошки „поправки“: од смирување на стресниот одговор, до обновување на ткивата и подобро регулирање на енергијата што ја внесуваме во текот на денот.Еден од најважните играчи е кортизолот – хормонот на стресот. Во часовите меѓу 23 и 3 часот, во нормални услови, неговото ниво се стабилизира. Кога кортизолот е покачен, телото полесно преминува во режим на складирање масти, особено околу стомакот и колковите. Токму затоа, навиката да се остане буден до доцна може да го наруши природниот распоред на организмот и да ја забави целата приказна со слабеењето.Преместувањето на спиењето по полноќ носи уште еден проблем: расте грелинот– хормонот на гладот, а опаѓа лептинот – сигналот за ситост. Практичниот исход е познат на многумина: наредниот ден се јавува посилна желба за слатки и калорична храна, што ја прави самоконтролата потешка, а диетата поранлива.Ноќта е и време кога телото лачи соматотропин, познат како хормон на раст и обнова. Кај возрасните тој е поврзан со регенерација, одржување на мускулната маса и побавно стареење. Ако во тие часови сме будни, практично го прескокнуваме еден од најважните природни механизми за „сервис“ на организмот.Се нагласува и улогата на ноќните процеси на „чистење“, односно елиминирање штетни материи, кои најинтензивно се одвиваат токму во периодот меѓу 23 и 6 часот. Кога тој ритам е нарушен, телото потешко се ослободува од непотребното, а масното ткиво може да добие улога на складиште.Не е доволно само да се легне навреме – важно е и како се спие. Една честа навика што го урива квалитетот на сонот е спиење со запалено светло. Светлината влијае и кога очите се затворени: продира низ капаците, активира рецептори во ретината и му праќа сигнал на мозокот дека е ден. Резултатот е намалено лачење на мелатонин – хормонот што го води сонот и внатрешниот биолошки часовник.Во анализите се наведува и дека луѓето што редовно спијат со запалено светло имаат повисок ризик од дебелина и дијабетес тип 2, како и значително зголемен ризик од хипертензија, со дополнителни врски со депресија, анксиозност и нарушувања во функцијата на црниот дроб и цревната микробиота.Пораката е јасна: ако слабеењето ви оди потешко од очекуваното, можно е да не е само до калориите и чекорите, туку и до часовникот. Навременото легнување, стабилниот распоред и темната, мирна спална соба можат да бидат исто толку „алатки“ колку и добриот план за исхрана.

Магазин | пред 1 ден

spienje

Невролог открива: една навика што го „краде“ сонот и му штети на мозокот

Користењето мобилен телефон или лаптоп доцна навечер во кревет е една од најштетните навики за мозокот, предупредува невролог со долгогодишно искуство, посочувајќи дека токму така луѓето си го „крадат“ сонот и го нарушуваат сопственото здравје.Неврологот д-р Раб Наваз Кан објаснува дека иако многумина водат грижа за физичката кондиција, здравјето на мозокот често останува занемарено, иако токму мозокот ги контролира движењата, одлуките, меморијата и когнитивните функции.„Единствената навика што ја избегнувам е крадење сон со останување буден со мобилен телефон или лаптоп, особено во кревет. Луѓето тоа го доживуваат како безопасно опуштање, но тоа често е почеток на хроничен недостиг на сон“, објаснува тој.Според него, нарушениот или недоволниот сон го држи мозокот во постојана состојба на подготвеност и го нарушува длабокиот и РЕМ сонот, кои се клучни за имунитетот, учењето и отстранувањето на метаболичкиот отпад од мозокот.„Со тек на време, хроничниот недостиг на сон се поврзува со послаба концентрација, побавна обработка на информации, нестабилно расположение и зголемен васкуларен ризик. Тоа не значи дека една непреспиена ноќ ќе предизвика деменција, но долготраен модел на лош сон претставува реален фактор на ризик“, наведува д-р Кан.Тој препорачува едноставни промени во навиките, со фокус на конзистентност и рутина.„Приоритет ми е доследно време на будење, бидејќи тоа посигурно го регулира внатрешниот часовник отколку совршено време на легнување. Вечерната рутина треба да биде намерно досадна – пригушено светло, минимално екрани и јасен премин кон сон“, истакнува тој.Дополнително советува мобилниот телефон да се држи подалеку од креветот и да се воведе правило без екрани најмалку 45 до 60 минути пред спиење, како клучен чекор за зачувување на здравјето на мозокот.

Магазин | пред 2 дена

Согласност за колачиња (cookies)

Нашата веб-страница користи колачиња за подобрување на корисничкото искуство и анализа на сообраќајот.

Дознај ексклузивно и прв

Прв ќе ги дознаваш ударните и вонредните случувања