Поради времената забрана за употреба на водата за пиење од градскиот водовод во Гостивар, Институтот за јавно здравје денеска излезе со препораки до граѓаните кои во продолжение ги пренесуваме во целост.
Важно: До официјално укинување на забраната, водата од градскиот водовод не треба да се користи за пиење, ниту по превривање, освен ако надлежните институции не дадат поинаква препорака.
1. Вода за пиење и подготовка на храна
Не користете вода од градскиот водовод за пиење и подготовка на храна.
Ако имате пристап до флаширана вода, набавете ја за овој период. Потребни се најмалку 4 литри вода по лице на ден.
За пиење користете фабрички пакувана вода, односно флаширана вода.
Не користете вода од водоводот за:
подготовка на храна;
миење овошје и зеленчук кои се консумираат свежи;
подготовка на мраз;
подготовка на сокови, кафе, чај и други пијалаци.
Не користете вода од водоводот за подготовка на храна за доенчиња.
2. Хигиена на рацете
Рацете мијте ги често со сапун и безбедна, односно флаширана вода, особено:
пред подготовка и консумирање храна;
по користење на тоалет;
по менување пелени;
по контакт со заболено лице.
Доколку нема безбедна вода, користете средство за дезинфекција на база на алкохол кога рацете не се видливо извалкани.
3. Лична хигиена
За миење заби користете исклучиво безбедна, односно флаширана вода.
За туширање и капење да се користи безбедна, флаширана или превриена вода, но да се внимава водата да не се голта.
Доколку нема безбедна вода, користете влажни марамчиња или крпи за еднократна употреба за периодот додека водата е забранета за употреба.
4. Подготовка на храна
Храната треба добро термички да се обработува.
Избегнувајте подготовка на храна која не се готви, доколку не може да се користи безбедна вода.
Користете еднократни чинии и прибор за јадење за да избегнете миење.
5. Ресторани, кафулиња и угостителски објекти
Рестораните, кафулињата и другите угостителски објекти:
да не користат вода од водоводот за подготовка на пијалаци;
да не користат вода од водоводот за миење овошје и зеленчук;
да користат само безбедна, односно флаширана вода за подготовка на храна;
да не ги користат машините за мраз.
6. Градинки
Децата да пијат исклучиво безбедна, односно флаширана вода.
Да не се користат чешмите за полнење шишиња.
Храната да се подготвува само со безбедна, односно флаширана вода.
7. Здравствени препораки
Веднаш обратете се кај матичен лекар или во најблиската здравствена установа доколку се појават:
дијареја;
повраќање;
гадење;
стомачни грчеви;
покачена температура;
слабост;
знаци на дехидратација, како силна жед, сува уста, намалено мокрење и омалаксаност.
Особено внимание е потребно кај:
доенчиња и мали деца;
бремени жени;
постари лица;
лица со хронични заболувања и ослабен имунитет.
8. Превенција на заболувања кои се пренесуваат преку вода
Небезбедната вода може да биде извор на бактериски, вирусни и паразитарни инфекции кои предизвикуваат гастроентеритиси.
За намалување на ризикот:
користете само безбедна вода за пиење и подготовка на храна;
редовно мијте ги рацете;
одделувајте ја сировата од готовата храна;
храната чувајте ја на соодветна температура;
одржувајте добра хигиена во кујната;
не споделувајте чаши и прибор за јадење со лица кои имаат симптоми на стомачна инфекција.
9. Следете ги официјалните информации
Граѓаните треба редовно да ги следат известувањата на надлежните институции:
Институт за јавно здравје;
Центар за јавно здравје;
Министерство за здравство;
Агенција за храна и ветеринарство.
Водата од градскиот водовод повторно може да се користи за пиење само по официјално известување дека забраната е укината и дека водата е безбедна за употреба.
10. Што да се направи кога ќе се укине забраната
По официјалното укинување на забраната:
пуштете ја водата да тече 5–10 минути;
испразнете ги и исчистете ги апаратите за вода;
исфрлете го мразот направен за време на забраната;
заменете ги филтрите, доколку производителот го препорачува тоа.
Со навремено почитување на овие препораки значително се намалува ризикот од појава и ширење на заболувања кои се пренесуваат преку вода.
Особено внимание треба да се посвети на заштитата на доенчињата, малите деца, бремените жени, постарите лица и лицата со хронични заболувања, кои имаат поголем ризик од потешки последици при појава на цревни инфекции.