ИЈЗ

Од кабел вреден 15.000 евра до прослава од 50.000 евра: Антикорупциската ги истражува наодите за ИЈЗ

Државната комисија за спречување на корупцијата (ДКСК) отвори предмет за работењето на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ), откако ревизорскиот извештај за 2024 година откри низа сериозни неправилности во финансиското и организациското работење на установата.Од Антикорупциската комисија информираат дека постапката е отворена по сопствена иницијатива, а предмет на проверка ќе бидат наводите за можна корупција, злоупотреба на службената положба, судир на интереси и други незаконски постапки.Одлуката за отворање на предметот била донесена на денешниот колегиум на Комисијата, при што најавено е прибирање документација и информации од повеќе институции за целосно утврдување на фактичката состојба.Актуелната директорка на ИЈЗ, Марија Андоновска, неодамна јавно ги презентираше наодите што ги затекнала по преземањето на функцијата. Според неа, биле откриени бројни спорни случаи, меѓу кои недостиг на реагенси и нивна неевидентирана потрошувачка, лица кои примале плата без да доаѓаат на работа, лажно евидентирање присуство, вработувања без положен административен испит, неправилни унапредувања и исплата на различни додатоци на плата без соодветна законска основа.Особено загрижувачки се наводите дека фармацевтски техничари извршувале задачи на медицински сестри и лаборанти, како и склучувањето договори на дело со лица кои веќе биле редовно вработени во институцијата.Меѓу спорните случаи е и издавањето деловен простор во сопственост на Институтот на приватна пекарница, како и спроведувањето јавни набавки кои не биле предвидени во годишниот план за работа.Андоновска откри и дека на дел од вработените им биле исплаќани дополнителни месечни надоместоци од 44.000 до 88.000 денари за различни административни и технички активности.Во јавноста посебно внимание привлече информацијата за интернет-кабел во должина од 15 километри, набавен за околу 15.000 евра, за кој, според директорката, нема податок каде се наоѓа и дали воопшто бил искористен. Дополнително, за одбележувањето на 100-годишнината на Институтот биле потрошени околу 50.000 евра за настан што траел само еден час.Ревизорскиот извештај содржи негативно мислење за дел од финансиското работење на ИЈЗ и нотира слабости во финансиското управување, јавните набавки, евиденцијата на медицинскиот материјал, ангажирањето лица по договор на дело и спроведувањето на законските обврски.Директорката Андоновска изјави дека очекува и Јавното обвинителство да ги разгледа наодите и да утврди дали постојат основи за кривична одговорност. Со отворањето на предметот од страна на ДКСК, случајот добива дополнителна институционална тежина и може да прерасне во една од најголемите истраги поврзани со работењето на јавна здравствена установа во последните години.

Македонија | пред 3 часа

Скандал во ИЈЗ: Вработени плаќале по 200 евра за да бидат евидентирани како присутни

Околу 20-30 луѓе во период од 6-7 години не се имаат појавено на работа во Институтот за јавно здравје (ИЈЗ), а земале редовно плата. Сите биле уредно регистрирани во системот за евиденција на работа, за што им плаќале на одредени колеги по 200 евра. Вработени во Институтот, освен редовната плата, земале и пари преку договор за дело, за извршување на работи како полевање на двор, рече денеска директорката на Институтот, д-р Марија Андоновска.„Одев по канцеларии и ги прашував: Извинете, вие што работите, како јас можам да ви помогнам, да ве мотивирам, еве во иднина што би можеле подобро да сработиме, како вие како работник би биле помотивирани да работиме?’ И тој вели: ‘Па не знам.’ ‘Кажете ми, еве ако не ви текнува сега, можете да ми соопштите. Баш ме интересира која е вашата дневна обврска. Еве денеска што завршивте од работите?’ После моите инсистирања, ми викаат: ‘Знаете како, па јас не доаѓам баш на работа’. Најголем дел таквите си заминаа сами, бидејќи тие практично си имале и други работни обврски и самите си заминаа““, вели Андоновска.За поранешниот директор Шабан Мемети рече дека земал плата над 100.000 денари спротивно на колективниот договор, а вработувал и административци без положен административен испит.....Андоновска вели дека за овие неправилности веќе ги известила дел од надлежните институции и очекувала обвинителството веќе да реагира.

Македонија | пред 1 ден

Директорката на ИЈЗ: Некои работи ми изгледаа нестварно кога дојдов на функцијата

По серијата констатирани неправилности во работењето на Институтот за јавно здравје, директорката Марија Андоновска порача дека очекува институциите да постапат по наодите содржани во ревизорскиот извештај и изрази надеж дека Јавното обвинителство ќе ги разгледа утврдените состојби.На денешната прес-конференција, Андоновска рече дека при преземањето на функцијата затекнала состојби кои, како што нагласи, и самата тешко можела да ги поверува.„И мене некои работи ми изгледаа нестварно штом дојдов на оваа функција, што се случувало пред јас да дојдам на позицијата“, изјави таа.Според директорката, при увидот било констатирано дека недостасувале реагенси, а немало ниту соодветна евиденција за нив. Таа посочи и на случаи во кои вработени примале плата без да доаѓаат на работа.„Дел од луѓето примале плата, а не доаѓале на работа, колеги ги евидентирале дека доаѓаат на работно место, а тие за возврат им давале пари“, рече Андоновска.Таа информираше дека биле утврдени и неправилности при вработување, унапредување и исплата на додатоци, при што одредени лица биле примени без положен административен испит. Дополнително, биле констатирани спорни практики при наградување на вработени и набавки на медицинска опрема која, според неа, не била неопходна.Како пример наведе дека се набавувале апарати кои Институтот веќе ги поседувал, додека недостасувала друга потребна опрема. Посочи и дека фармацевтски техничар извршувал работи што вообичаено ги вршат медицински сестри или лаборанти.Според Андоновска, во минатото биле склучувани договори на дело со лица кои веќе биле вработени во институцијата, а дел од просториите на ИЈЗ биле издавани на приватен субјект, што, како што рече, било спротивно на законските прописи.На новинарско прашање, таа посочи дека на одредени вработени им биле исплаќани додатоци од 44 до 88 илјади денари месечно за активности поврзани со архивска граѓа и други задачи, меѓу кои и одржување на дворот.Сепак, директорката нагласи дека голем дел од вработените во Институтот професионално и совесно си ја извршувале работата и апелираше сите вработени да не бидат ставани во ист контекст.Таа увери дека најголем дел од утврдените проблеми во меѓувреме се надминати и дека институцијата работи на воспоставување поефикасни и потранспарентни процедури.

Македонија | пред 1 ден

ДЗР со неповолно мислење за работењето на ИЈЗ: Неевидентирани вакцини, ненаплатени побарувања и неправилности со договори на дело

Државниот завод за ревизија (ДЗР) изрече неповолно мислење за финансиското работење на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) за 2024 година, откако ревизорите утврдиле низа неправилности во финансиското работење, евиденцијата на медицински материјали и вакцини, како и во ангажирањето лица со договори на дело.Во ревизорскиот извештај се наведува дека е изразено неповолно мислење и во однос на вистинитоста и објективноста на финансиските извештаи, како и за усогласеноста на финансиските трансакции со законската регулатива.Ревизорите посочуваат дека Институтот и понатаму се соочува со стари неисполнети обврски. Од вкупно 15 препораки дадени во претходните ревизии, целосно се реализирани само четири, една е во тек на спроведување, седум се делумно реализирани, а три воопшто не се спроведени.Меѓу клучните наоди се наведува дека за приемот и потрошувачката на медицински материјали не е воспоставена целосна евиденција, ниту е извршено усогласување на сметководствената и материјалната евиденција со физичкиот попис. Дополнително, приемот и потрошувачката на вакцини воопшто не биле евидентирани во деловните книги.Ревизијата утврдила и дека пописот на побарувањата не е спроведен во целост, додека за побарувања во износ од 18,2 милиони денари, постари од три години, не биле преземени активности за нивна наплата.Во извештајот се наведува и дека дел од активностите предвидени со Годишната програма за јавно здравје за 2024 година не биле реализирани, а биле констатирани и неправилности поврзани со ангажирани лица по договор на дело, како и недоследности при издавањето под закуп на простории на Институтот.ДЗР доставил писмени укажувања до раководството на ИЈЗ со барање за преземање конкретни мерки за надминување на утврдените состојби.Ревизорите алармираат и за ненаплатени побарувања од Министерството за здравство во износ од над 17 милиони денари за извршени здравствени услуги по програми за здравствена заштита, при што се посочува дека нивната наплата е неизвесна.Од Институтот за јавно здравје доставиле забелешки и образложенија на наодите, но поголемиот дел од нив не биле прифатени од државните ревизори поради недостиг на дополнителни материјални докази.

Македонија | пред 2 дена

Лашкоска: Ваков хемиски опасен отпад има и во други институции

Заменик министерката за животна средина и просторно планирање, Ане Лашкоска, денеска изјави дека процесот на отрстранување на хемискиот отпад во ИЈЗ е започнат пред околу една година, а денеска е успешно завршен. Таа нагласи дека вакви хемикалии можат да се најдат и во други државни институции и дека оваа акција треба да послужи како пример за правилно управување и отстранување на опасниот отпад низ целата држава.„Никој не се потрудил да се погрижи за нив, да ги отстрани, иако секој човек може да отвори, да прочита дека тие се голема опасност и за здравјето, и за животот на сите граѓани, особено за тие кои работат овде во овој круг и живеат во овој круг. За голема среќа, постоеше голема иницијативност од страна на директорката на Институтот за јавно здравје и нејзина посветеност да го решиме овој проблем.Јас би сакала решавањето на овој проблем да биде една иницијатива за оние институции коишто сигурна сум дека во своите простори имаат вакви хемикалии, односно ваков хемиски опасен отпад. Нека биде еден пример дека треба тој хемиски отпад да се отстрани. Не верувам дека е во толкави количини какви коишто ги затекнавме овде, меѓутоа, сигурна сум дека го има и во други институции. Има начин и мора да почнеме да се справуваме и со хемискиот отпад, како што и со другиот вид отпад коишто го имаме во државата.За жал од она што стручните служби ми го кажаа, очекуваме за неколку дена да биде завршено чистењето тука во просториите на ИЈЗ и се очекува да биде подигнат отпад од околу 10 тони“, вели Лашкоска.

Македонија | пред 2 месеци

(Фото) ИЈЗ објави фотографии од чистењето на 10 тони опасен хемиски отпад

Институтот за јавно здравје(ИЈЗ) вчера информираше дека е отстранет 10 тони опасен хемиски отпад што можел да предизвика хаварија.Во рамки на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) повеќе од 10 години се чувале 10 тони опасен хемиски отпад, што можел да предизвика хаварија и претставувал голем ризик за здравјето на луѓето и безбедноста.Како што кажа директорката на Институтот, Марија Андоновска, отпадот е безбедно отстранет и нема да остане во државата, туку ќе биде согорен надвор.Се работи за исцедоци од лабораториски анализи, хемикалии од различен вид и во различна агрегатна состојба.Според Андоновска, отпадот бил многу лесно испарлив и запалив, поради што и претставувал голема потенцијална опасност.Директорката Андоновска на својот Фејсбук профил сподели фотографии складираниот отпад.

Македонија | пред 2 месеци

10 тони опасен хемиски отпад 10 години се чувал во ИЈЗ, ќе се согори надвор од државата

Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) повеќе од една деценија бил дом на 10 тони високризичен хемиски отпад, кој претставувал директна закана за безбедноста на граѓаните и животната средина. Директорката на Институтот, Марија Андоновска, денеска информираше дека оваа „темпирана бомба“ е конечно деактивирана и отпадот е безбедно отстранет од просториите на институцијата.„Забележавме дека во Институтот, бидејќи Институтот е институција која врши лабораториски испитувања и хемиски анализи, кои создаваат отпадни материи во текот на процесите на работа, кои се дефинираат како опасен хемиски отпад, таков опасен отпад непрописно се чувал во Институтот повеќе од десет години.Опасниот отпад содржи штетни токсични хемикалии, коишто можат да предизвикаат сериозни последици по здравјето на луѓето: труење, иритации на кожа и очи, проблеми со дишењето, оштетување на органи, дури и долгорочни заболувања. Некои од нив можат да влијаат врз нервниот систем, но исто така можат да ја загадуваат почвата, водата и воздухот.Со оглед на тоа што просториите каде што се чувал овој отпад се во центарот на клиничкиот центар, помеѓу училишта, клиники, деканати на медицинските факултети и слично, моравме да преземеме сериозни активности. Немавме ниту упатство за управување со отпадот, односно Институтот не поседуваше такво нешто. Веднаш ги информиравме надлежните институции – Министерството за животна средина, Министерството за здравство, како и Владата, со оглед на тоа дека ова можеше да биде причина за голема хаварија, бидејќи отпадот е токсичен, лесно испарлив и запалив, а се наоѓаше на ризична локација.Итно беа информирани овие институции, и на првата владина седница беа донесени заклучоци за формирање работна група, вклучувајќи го Инспекторатот за животна средина, со цел брзо и безбедно завршување на процесот. По добиените заклучоци и насоки, веднаш пристапивме кон реализација.Пред сè, се направи упатство за отстранување на отпадот и сите потребни процедури за финалниот резултат. Направен е оперативен план, доставен е финален извештај, и отпадот е безбедно отстранет. Истовремено, воспоставена е процедура и практика за идното управување и отстранување на ваков вид отпад, кој и понатаму ќе се создава во Институтот. По финалниот извештај, се извршија процедури за дезинфекција на просториите, а инспекторатот беше повикан повторно да утврди дали има забелешки на процедурите.Го добивме извештајот од инспекторатот и тој нема забелешки, што е резултат на успешно спроведена безбедносна активност. Сепак, тоа не значи дека нема забелешки за претходното работење. За среќа, избегнавме хаварија во овој фреквентен предел.На крајот, важно е да се напомене дека овој отпад не останува во државата, туку, по сите пропишани процедури, ќе биде отстранет и согорен надвор од државата“, изјави Андоновска.

Македонија | пред 2 месеци

„Само 25 проценти од децата секојдневно јадат свежо овошје“: ИЈЗ предупредува 13,7 отсто од децата се дебели

Наодите од студијата на Европска иницијатива за следење на дебелината кај децата (COSI) покажуваат сериозни предизвици поврзани со исхраната и телесната тежина кај децата од 6 до 9 - годишна возраст во Северна Македонија, информираа денеска од Институтот за јавно здравје на Светскиот ден на дебелината.Од Институтот наведоа дека 31,2 проценти од децата имаат зголемена телесна тежина, а 13,7 отсто од нив живеат со дебелина - што е над просекот на Eвропскиот регион, 25 проценти и 11 отсто, соодветно.- Зголемената телесна тежина и дебелината е почеста кај момчињата во споредба со девојчињата. Само 25 проценти од децата секојдневно јадат свежо овошје - ова е најниската дневна консумација на овошје во целиот европски регион. Вкупно 20 проценти консумираат свеж зеленчук секој ден - што, исто така, е меѓу најниските нивоа во Европа. Солени грицки консумираат 40 проценти од децата - најмногу во однос на државите вклучени во COSI студијата во европскиот регион. Повеќе од половина или 51 отсто од децата редовно консумираат слатки грицки три или повеќе дена во неделата, соопштија од ИЈЗ.Кога станува збор за физичка активност, 40 проценти од децата поминуваат повеќе од два часа дневно пред екрани - телевизија или електронски уреди, 63,3 отсто од децата пешачат или возат велосипед до училиште - кај оние кои живеат на растојание до два километра, оваа навика ја практикуваат дури 89 проценти, 94 отсто од децата секојдневно имаат најмалку еден час активна игра со умерен до силен интензитет, 48,2 отсто активно спортуваат или танцуваат повеќе од два часа неделно. Големо мнозинство, 88,6 проценти, спијат најмалку девет часа навечер.Од ИЈЗ споделија податоци и за социјални фактори и перцепција на родителите.- Децата со зголемена телесна тежина и дебелина живеат во семејства чиишто родители имаат низок или среден степен на формално образование. Децата кои практикуваат навики коишто поддржуваат здравје живееле со родители коишто имале повисок степен на образование. Постои ниска свесност кај родителите за препознавање на зголемената телесна тежина и дебелината кај нивните деца. За повеќе од половина од децата коишто живеат со зголемена телесна тежина и - или дебелина, родителите перципирале дека телесната тежина на нивните деца е во препорачани граници на „нормална телесна тежина“, додадоа од ИЈЗ.Според ИЈЗ, овие резултати ја нагласуваат итната потреба од системски интервенции во училишната и семејната средина на децата, со цел да се промовира нивен здрав раст и развој.- Интервенции се потребни и во други области. Реформулацијата на храната, информациите поврзани со храната, рекламирањето, урбаната околина и можноста за практикување безбедно движење и физичка активност се само дел од нив, порачаа од Институтот.

Македонија | пред 3 месеци

Изминатата недела нови 1.113 случаи на грип

Во периодот од 16 до 22 февруари во земјава се пријавени 1.113 случаи на грип и заболувања слични на грип, што претставува намалување од 3,2 отсто во однос на претходната недела, пишува во најновиот извештај на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).Во однос на возрасната дистрибуција, 621 лица биле на возраст од 15 до 64 години, 185 биле деца на возраст од пет до 14 години, 164 – деца на возраст до четири години, а 143 биле лица на возраст над 65 години. Највисока инциденца била регистрирана кај децата на возраст до четири години.Заболените лица се пријавени од 21 ЦЈЗ/ПЕ: Скопје – 669, Струмица – 81, Прилеп – 61, Тетово – 50 Гевгелија и Охрид – 37, а во Битола, Куманово, Дебар, Струга, Кичево, Штип, Кавадарци, Неготино, Пробиштип, Гостивар, Радовиш,Свети Николе, Велес, Кратово, Македонски Брод, бројот на заболени е помал од триесет. Во Крушево, Валандово, Крива Паланка, Демир Хисар, Берово, Кочани, Ресен, Виница, Делчево и Пехчево, нема пријавени заболени лица од грип и заболувања слични на грип, се додава во извештајот на ИЈЗ.Во сезоната 2025/2026, вкупниот број случаи на грип – заболувања слични на грипот изнесува 14.984, според извештајот на Институтот.Заклучно со осмата недела, во земјава биле вакцинирани вкупно 79.118 лица со бесплатна или комерцијална вакцина.

Македонија | пред 3 месеци

1 306 случаи на грип регистрирани во последната недела

Вкупно 1 306 случаи на грип или заболувања слични на грип се регистрирани во последната недела, односно во периодот од 2 до 8 февруари. Бројот на нови случаи на грип, како што соопшти Институтот за јавно здравје (ИЈЗ), е 12,8 отсто помал во споредба со претходната недела.Најголем број новозаразени, односно 715 лица, се на возраст од 15 до 64 години, 228 од заболените се деца на возраст од 5 до 14 години, 184 заразени се деца на возраст од 0 до 4 години, а 179 се лица на возраст над 65 години. Највисока инциденца (190,6/100 000) е регистрирана кај децата на возраст од 0 до 4 години.„Заболените лица се пријавени од: Скопје – 543, Прилеп – 146, Тетово – 110, Прилеп – 104, Струмица – 82 Битола – 76, Гевгелија – 56, Охрид – 48, Дебар – 46, Кавадарци – 36, Штип – 33, Куманово – 30, а во Велес, Кичево, Струга, Свети Николе, Радовиш, Гостивар, Кочани, Неготино, Ресен, Демир Хисар, Пехчево, Македонски Брод, Виница, Крива Паланка, Кратово, Берово и Крушево, бројот на заболени е помал од 30. Во Делчево, Валандово и Пробиштип нема пријавени заболени лица од грип и заболувања слични на грип“, информираат од ИЈЗ.Во текот на сезоната на грип досега се регистрирани четири починати лица асоцирани со грип.

Македонија | пред 3 месеци

ИЈЗ: Тетовец почина по компликации од грип

Минатата недела во периодот од 26 јануари до 1 февруари во Македонија е регистриран уште еден случај на починато лице по компликации од грип, соопшти Институтот за јавно здравје во неделниот извештај.Лицето било хоспитализирано на инфективното одделение во Клиничката болница Тетово. Кај починатото лице било утврдено присуство на коморбидитети и не било вакцинирано со вакцина против сезонски грип. Лабораториски е потврдена Influenza А(H3), соопштија од Институтот.Инаку во периодот од 26 јануари до 1 февруари во Македонија биле пријавени 1.498 случаи на групни пријави за заболени од грип или 12,3% помалку во споредба со претходната недела , кога биле 1.708. Бројот на пријавени лица оваа недела споредено со петтата недела од минатата сезона (3.036) е намален за 50,7%.„Во однос на возраста, 866 лица се на возраст од 15-64 години, 247 се деца на возраст од 5-14 години, 224 се лица на возраст над 65 години, 161 – деца на возраст од 0-4 години. Највисока инциденца ) се регистрира кај децата на возраст од 0-4 години. Заболените лица се пријавени од Скопје – 473, Прилеп – 146, Струмица – 139, Охрид – 99, Битола – 77, Штип – 70, Тетово – 63, Гевгелија – 61, Куманово – 59, Дебар – 43, Велес 36, а во Радовиш, Кичево, Кавадарци, Струга, Гостивар, Ресен, Неготино, Свети Николе, Кратово, Крушево, Виница, Демир Хисар, Пробиштип, Кочани, Македонски Брод, Пехчево, Валандово, бројот на заболени е помал од 30. Во Берово, Делчево и Крива Паланка нема пријавени заболени лица од грип и заболувања слични на грип. Во Охрид, Дебар, Гевгелија се бележи висока активност, средна активност се регистрира во осум центри, во 14 се бележи сезонска активност, додека во три единици се бележи многу ниска активност на вирусот на грип“, според ИЈЗ.

Македонија | пред 3 месеци

Малигните неоплазми се втора водечка причина за смрт во Македонија, велат од ИЗЈ

Малигните неоплазми се меѓу најчестите причини за смрт во светот. Кај нас, после болестите на циркулаторниот систем, малигните неоплазми се втората најчеста причина за смрт. Во периодот 2010-2024 година, стапката на морталитет се движи од 180,3 на 100.000 население во 2010 година до 217,0%000 во 2024 година, се наведува во извештајот на Институтот за јавно здравје.Стапката на морталитет од малигни неоплазми кај мажите била повисока во однос на жените.– Во периодот 2010-2024 година, стапката на морталитет од малигни неоплазми на возраст над 65 години осцилира и се движи од 881,1 во 2010 година до 821,3 во 2024 година на 100.000 население, пишува во извештајот.Стапката на морталитет од малигни неоплазми во возрасната група над 65 години била повисока кај машката поулација. Стапката на морталитет од малигни неоплазми во возрасната група од 0-64 години била значително пониска од стапката на морталитет на возраст над 65 години. И во возрасната група 0-64 години, морталитетот бил повисок кај мажите во однос на жените.– Кај мажите, најчеста причина за смрт од малигни неоплазми, во периодот 2010-2024 година, е малигната неоплазма на бронх и бел дроб со стапка на морталитет што се движи од 64,8 во 2010 година до 58,2 во 2017 година, 56,1 во 2021 година, 68,3 во 2023 година и 71,3 на 100.000 мажи во 2024 година. Кај жените, најчеста причина за смрт од малигни неоплазми во периодот 2010-2024 година е малигната неоплазма на дојка. Стапката на морталитет се движи од 30,0 во 2010 година, 32,6 во 2021 година, 38,5 во 2022 година и 39,4 на 100.000 жени во 2024 година, пишува во извештајот.

Македонија | пред 4 месеци

ИЈЗ: Нема потреба од продолжување на зимскиот распуст

Бројот на заболени од грип во земјава бележи значителен пораст, при што само во изминатата недела бројката на новозаразени е зголемена за 34 проценти. Од Институтот за јавно здравје информираат дека годинава порастот на заболени започнал порано од вообичаеното.Најголем број случаи се регистрирани во Скопје и Тетово, додека во Берово, Пехчево и Делчево досега не е евидентиран ниту еден случај. Според анализите, доминантен е вирусот Инфлуенца АХ3, но паралелно се регистрираат и случаи на ковид-19, како и инфекции со респираторен синцицијален вирус.Највисока инциденца се забележува кај децата. Сепак, од Институтот за јавно здравје посочуваат дека засега нема потреба од воведување дополнителни мерки за заштита, ниту од продолжување на зимскиот распуст за учениците.Како превентивна мерка, здравствените власти апелираат децата со симптоми на грип да не се носат во училиште или во градинка, со цел да се спречи ширењето на вирусот.Во текот на неделата е регистриран и еден смртен случај од грип. На Клиниката за инфективни болести починала 75-годишна жена, која имала и други хронични заболувања и не била вакцинирана против сезонски грип.Истовремено, се зголемува и бројот на хоспитализации. На Инфективната клиника во Скопје моментално се хоспитализирани 25 пациенти, од кои неколку се на кислородна поддршка.

Македонија | пред 4 месеци

Зголемен бројот на заболени од грип во Македонија – можно продолжување на зимскиот распуст

Во периодот од 29 декември до 4 јануари се регистрирани 1.725 случаи на грип и заболувања слични на грип, што е повеќе од двојно во споредба со претходната недела, кога биле пријавени 771 случај. Според податоците на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ), ова е петпати повеќе од истата недела минатата сезона, а зголемувањето во споредба со просекот од последните 15 сезони изнесува 38,7 отсто.Директорката на ИЈЗ, д-р Марија Андоновска, истакна дека во Македонија се бележи висок интензитет на вирусот на грип и се очекува натамошно зголемување на бројот на заболени, особено со враќањето на децата во училишта.– Пикот на грип се очекува во втората половина на јануари и првата половина на февруари. Затоа се разгледува можноста за продолжување на зимскиот распуст како мерка за намалување на ширењето на вирусот, рече д-р Андоновска.Според возраст, најмногу заболени има кај децата од 5 до 14 години (618 случаи), следуваат лицата на возраст од 15 до 64 години (749 случаи), потоа деца до 4 години (229) и лица над 65 години (129).Најголем број заболени се регистрирани во Скопје (716), Тетово (339), Куманово (150), Велес (109), додека во другите градови бројот е помал. Во некои општини, како Дебар, активноста на вирусот е многу висока, а во други, како Радовиш и Демир Хисар, е многу ниска.Д-р Андоновска апелира до граѓаните да ги следат општите мерки за заштита: да избегнуваат собирања, често миење раце, проветрување на просториите, здрав начин на живот и останување дома доколку се заболени. Кај ризичните категории – деца, бремени жени, хронично болни и лица над 65 години – при појава на симптоми веднаш треба да се јават кај матичен лекар.Според ИЈЗ, од почетокот на сезоната 2025/2026 до денеска се регистрирани 3.825 случаи на грип и слични заболувања, што е 2,8 пати повеќе од истиот период минатата сезона.

Македонија | пред 4 месеци

ИЈЗ: Во ниту едно училиште во Карпош нема патогени бактерии, освен во „Димо Хаџи Димов“

Во ниту едно основно училиште на територијата на општина Карпош, освен во ОУ „Димо Хаџи Димов“, не се пронајдени патогени бактерии во храната или на работните површини, соопшти Институтот за јавно здравје (ИЈЗ).На 27 ноември, Агенцијата за храна и ветеринарство заедно со стручни тимови од Институтот спроведе вонредна хигиенска контрола во девет училишта. Од секое училиште биле земени мостри од подготвена храна и брисеви од работните површини во кујните.Според лабораториските анализи, кај испитаните примероци не е утврдено присуство на патогени бактерии, со исклучок на едно училиште каде на две површини биле откриени ентеробактерии – показател за недоволна хигиена при одржување на просторот.Резултатите од испитувањата во ОУ „Димо Хаџи Димов“, каде претходно беа откриени бактерии, веќе се доставени до надлежните институции за понатамошно постапување.ИЈЗ најавува дека ќе предложи измени во Националната годишна програма за јавно здравје и релевантната подзаконска регулатива. Целта е да се подигнат хигиенските стандарди во училиштата и градинките, како и да се обезбеди посигурна храна и вода, со што ќе се зајакне заштитата на јавното здравје.

Скопје | пред 6 месеци

ИЈЗ: Шест деца од „Димо Хаџи Димов“ се позитивни на норовирус

Комплетно се завршени анализите на мострите од вода земени од ООУ „Димо Хаџи Димов“ и физичко-хемиската анализа и микробиолошката анализа се во рамките на реферетните вредности, а тешки метали не се пронајдени, соопшти Институтот за јавно здравје.„Како што претходно известивме за резултатите од мостри од храната и од работните површини, најдени се фекални бактерии enterobacteriacea во мусаката и на неколку површини од кујната и училиштето кои укажуваат на нехигиена во училиштето и во кујната. Од добиените 7 примероци на биолошки материјал кои ги имаме примено во ИЈЗ од децата кои јавиле симптоми, 6 се позитивни на норовирус“, стои во соопштението од ИЈЗ.Норовирусот, познат е и како зимски стомачен вирус.Норовирусот е заразен вирус и предизвикува акутен гастроентеритис или воспаление на желудникот и цревата. Се манифестира со повраќање и дијареја, и е една од најчестите причини за масовни труења со храна и стомачни инфекции во училишта, градинки и домови за стари лица.Ако детето покаже симптоми на норовирус веднаш треба да се побара медицинска помош. Лекувањето вклучува внесување на течности и електролити, антибиотиците не се ефикасни, бидејќи ова е вирусна инфекција.

Македонија | пред 6 месеци

ИЈЗ: Водата во ООУ„Димо Хаџи Димов“ е безбедна, бактерии има во храната и кујната

Институтот за јавно здравје соопшти дека физичко-хемиската и микробиолошката анализа на водата земена од основното училиште „Димо Хаџи Димов“ не покажала никакви неправилности и дека сите параметри се во рамките на референтните вредности.Од мострите не се утврдени присуство на тешки метали.Од ИЈЗ нагласуваат дека дежурните и приправни екипи продолжуваат да работат и за време на викендот, анализирајќи ги добиените мостри од училиштата, како и биолошки материјали доставени претходните денови, со цел навремено и ефикасно справување со ситуацијата.ИЈЗ потсети дека претходните резултати од анализите на храна и работни површини од истото училиште откриле фекални бактерии Enterobacteriaceae во мусаката и на неколку локации во кујната и училиштето, што укажува на сериозни пропусти во хигиената.Од седумте примероци на биолошки материјал доставени од деца со симптоми, шест биле позитивни на норовирус, потврди Институтот.За дополнителните мостри што пристигнале од уште девет училишта, јавноста ќе биде информирана во понеделник. ИЈЗ истакнува дека останува во континуирана комуникација со сите надлежни институции и ќе ги објави сите нови информации веднаш по нивното добивање.

Македонија | пред 6 месеци

Инспекции во основното училиште во Влае по сомнеж за труење: денес резултатите, родителите сведочат за тешки симптоми

Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) соопшти дека првичните сознанија за причините поради кои десетици ученици од ОУ „Димо Хаџи Димов“ во скопско Влае добија стомачни тегоби, повраќање и симптоми слични на труење ќе бидат познати денес. Директорката на ИЈЗ, Марија Андоновска, потврди дека целата вечер се вршат лабораториски анализи на земените примероци од храна, вода, работни површини и од вработените во училишната кујна.Случајот предизвика огромна загриженост меѓу родителите, особено по сведоштвата дека дел од децата имале сериозни симптоми и барале итна медицинска помош. Еден родител за редакцијата опиша драматична ноќ:„Цела ноќ беше со повраќање на секои десет минути, со тешки болки и дехидрација. Состојбата беше страшна“, сведочи еден од родителите.Во меѓувреме, Државниот санитарен и здравствен инспекторат (ДСЗИ) ја затвори училишната кујна како потенцијален извор на зараза. Директорот Кирил Лазов информира дека е наредено вонредно чистење, дезинфекција, дезинсекција и дератизација, како и вонредни здравствени прегледи на сите вработени. „Ќе мора да се почекаат официјалните резултати“, изјави тој.Од Детската клиника соопштија дека двајца ученици се задржани на болничко лекување, а повеќе од десетина побарале медицинска помош. Директорот Реџеп Мемеди вели дека децата имале изразени стомачни тегоби и повраќање, но нивната состојба е стабилна.Меѓу учениците кои биле затруени бил и помалиот син на премиерот Христијан Мицкоски, кој по два дена лекување е пуштен на домашна нега.Училиштето вчера беше со значително намалена присутност – многу родители ги земаа своите деца веднаш по дознавањето на информациите.ИЈЗ, АХВ и ДСЗИ продолжуваат со координирани проверки. Првичните резултати се очекуваат денес.

Македонија | пред 6 месеци

Почна „сезоната” на грип, стотина прегледи на деца дневно

Почна периодот на вируси и инфекции. Зголемен е бројот на деца со респираторни инфекци. Во детската болница Козле само дневно се вршат и по стотина прегледи, иста е сликата и ви другите ординации и клиники.Симптоми за вирусите се зголемена температура и отежнато дишење, се најчестите симтоми кај децата кои доаѓаат на лекар, а децата од јасли, градинка и школските деца се најмногу подложни на заболување.Загадениот воздух дополнително влијае негативно врз дишните патишта кај децата, а есента е проблематична и за децата со астма и алергии.Според последниот извештај на ИЈЗ за една недела регистрирани се 117 случаи на грип и слични заболувања, а најмногу заболени има во Гостивар, Куманово и Тетово.

Македонија | пред 6 месеци

ИЈЗ со препораки за населението во поплавените подрачја: Користете безбедна вода, фрлете ја контаминираната храна

Институтот за јавно здравје вечерва излезе со препораки за населението во поплавените подрачја во земјава. Најпрво препорачуваат да се обезбеди безбедна вода за пиење и да се следат информации од локалните служби.Ова се препораките на Институтот до населението во целост:1. Обезбедете безбедна вода за пиењеСледете информации од локалните служби за тоа дали водата е безбедна. До добивање официјална информација за исправноста на водоснабдувањето, користете флаширана вода или вода што е превриена најмалку 10 минути.На населението од поплавените подрачја се препорачува да користи флаширана вода за пиење, готвење, а доколку користат вода за пиење од локални водоводи, како и од индивидуални или јавни бунари, извори, кладенци, им се препорачува, како превентивна мерка, водата за пиење да ја превриваат во времетраење од 10 минути.2. Одржувајте лична хигиенаИзбегнувајте директен контакт со поплавена вода и редовно мијте ги рацете со сапун и чиста вода. Користете средства за дезинфекција како дополнителна мерка за заштита.Избегнувајте контакт со вода од поплавите бидејќи може да биде контаминирана со отпадни материи, микроорганизми или хемикалии што може да имаат штетно влијание врз здравјето.3. Постапување со хранаФрлете ја храната која дошла во контакт со поплавена вода — може да се контаминирала.Пред употреба, добро миење на прехранбените производи (овошје и зеленчук од пластениците) со безбедна вода за пиење. Храната да се подготвува со безбедна вода и задолжително термички да се обработува.4. Спречување појава на глодари и комарциПоплавите можат да поттикнат размножување на комарци (застојни води), а можна е појава и на глодари - тие можат да бидат преносители на болести.Иако бројот на комарци е значително намален во овој период, сепак потребно е да се отстрани застојната вода и да се исчисте околината за да се спречи нивно појавување при евентуални потопли денови.Поголемо внимание посветете на глодари (глувци, стаорци), кои често навлегуваат во објекти по поплави и во студените месеци бараат храна и засолниште. Чувајте ја храната во добро затворени садови. Редовно собирајте смет и држете го добро затворено.Елиминирајте влажни и оштетени материјали во домот и околината — тоа спречува појава на мувла и на инсекти што можат да се активираат и во ладни месеци.Се препорачува од јавно здравствен аспект, единиците на локална самоуправа во соработка со ЦЈЗ по повлекување на водата и исушување на почвата во дворните места, да пристапат кон детално механичко (физичко) чистење со отстранување на 2-3 сантиметри од површината на почвата (тињата) поради фекална контаминација и да се спроведе дезинфекција, дезинсекција и дератизација (ДДД) од овластена јавна здравствена установа (ЦЈЗ) по епидемиолошки индикации.5. Следење на здравствената состојбаБидете внимателни на симптоми како треска, стомачни проблеми (пр. дијареа), кожни инфекции — тоа може да бидат знаци на болести поврзани со контаминирана вода. Побарајте веднаш лекарска помош при појава на симптоми како треска, дијареа, кожни инфекции.Потребно е да се обезбеди присуство на лекар и медицинска во местата најпогодени од поплавените подрачја, со цел пружање на здравствена помош на сите категории население, посебно на лица со хронични заболувања, лица над 65 години, бремени жени и мали деца. Здравствената екипа да биде снабдена со неопходни медицински помагала и лекови за брза интервенција на терен.6. Информирање и следење на упатстваСледете ги препораките од надлежните служби и постапувајте согласно насоките. Редовно следете ги известувањата од надлежните служби – општинските органи, Центарот за јавно здравје и службите за водоснабдување.Стриктно придржувајте се до сите препораки поврзани со употреба на вода, движење во ризични подрачја и евентуални мерки за заштита.Надлежните ЦЈЗ редовно ја следат состојбата на терен, се во контакт со матичните лекари/ инфектолози и редовно го информираат ИЈЗ за евентуална појава за поголем број заболувања поврзани со поплавените подрачја со цел навремено превземање на мерки за превенција и контрола.цел навремено превземање на мерки за превенција и контрола.

Македонија | пред 6 месеци

Годинава поголем број на болни од грип отколку лани во истиот период

Според извештајот на ИЈЗ од 20 до 26 октомври, во земјава се евидентирани  56 случаи на групни пријави за заболени од грип - заболувања слични на грипот, што претставува намалување од 32,5 отсто во споредба со минатата недела. Сепак, како што е наведено во извештајот, бројот на заболени од грип годинава е поголем, за разлика од ланската година во истиот периодЗа споредба, во 43. недела од минатата сезона, регистрирани беа 42 заболени лица - зголемување од 33,3 проценти, додека во однос на моделот за последните 15 сезони, се регистрира намалување од 10,5 отсто, појаснија од ИЈЗ.Најмногу има во Гостивар - 20 и Куманово - 15, а потоа во Прилеп - 7, Тетово и Радовиш - по 5, Струмица и Македонски Брод - по 2.Во однос на возраста, од 15-64 години се регистрирани 48 лица, лица над 65 години - 5, од 5-14 години - 2 лица и од 0-4 години - едно лице. Пријавената инциденца е под неделната граница на сезонската активност на вирусот на грип (I=22,03/100.000), односно сѐ уште не е достигнат прагот на влез во сезоната на грип.Во сезоната 2025/2026 вкупниот број на случаи на грип - заболувања слични на грипот изнесува 244, според податоците на ИЈЗ. Во споредба со истиот период од минатата сезона, бројот на пријавени случаи бил зголемен за 64,9 проценти, а во однос на моделот од последните 15 сезони се регистрирало зголемување од 21,9 отсто.Според ИЈЗ, вакцинацијата против сезонски грип е најефикасна заштита од ова заболување. Институтот препорачува вакцинација на целото население, особено на лица од ризичните групи, а тоа се постарите лица над 65 години, деца на возраст од 6-59 месеци, лица постари од 6 месеци со хронични болести, бремени жени, здравствени работници.

Македонија | пред 7 месеци

Поради ризик од зарази: воведени итни мерки за чистење, дезинфекција и заштита на граѓаните

Министерството за здравство ги објави итните мерки и препораки на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) во врска со актуелната состојба со отпадот во Скопје, со цел спречување на можни заразни заболувања и заштита на населението.Граѓаните се повикуваат да ја одржуваат личната хигиена, да користат ракавици, маски и дезинфициенси при ракување со отпад, да го фрлаат отпадот совесно и само на означени локации, да ги затвораат капаците на контејнерите и да избегнуваат физички контакт со отпад или со исцедок од него. Се препорачува внимателност при шетање миленици и избегнување на застојана вода, како и заштита на сите лица кои професионално доаѓаат во контакт со отпад.Меѓу итните мерки Министерството бара итно отстранување на насобраниот отпад, вклучувајќи расфрлани ѓубришта во близина на болници, училишта, паркови и детски игралишта. Предвидени се вонредна дезинфекција, дератизација и дезинсекција, како и поставување физички бариери каде што отпадот не може веднаш да се исчисти.Се препорачува редовно празнење на контејнерите најмалку еднаш дневно, нивна дислокација подалеку од јавни простори и обезбедување заштитна опрема и задолжителна вакцинација за работниците во комуналните служби.Институтот за јавно здравје воведува и засилен епидемиолошки надзор со фокус на заболувања како лептоспироза, дијареи и зоонози, а граѓаните ќе бидат едуцирани преку јавни кампањи за хигиена и препознавање симптоми на можни инфекции.Како долгорочни решенија, Министерството предлага интегриран систем за управување со комунален отпад, редовна едукација за селекција на отпадот, воведување казни за несовесно одлагање и вклучување на локалните заедници во решавањето на проблемот преку програми за наградување и рециклирање.

Македонија | пред 7 месеци

ИЈЗ: Нема зголемена радијација во воздухот, сите мерења се во рамки на нормалниот фон

Институтот за јавно здравје на Република Македонија соопшти дека во периодот од 7 до 14 септември 2025 година автоматскиот систем за мерење на радијација во воздухот работел непрекинато и ги следел податоците од сите 14 мерни станици во земјата.Според резултатите, во Скопје (станица MKMP-1) просечната вредност изнесувала 51 нано сиверт на час, со најниски и највисоки регистрирани вредности од 51 до 69 нано сиверти на час.Денес, на 14 септември во 11:30 часот, регистрирани биле 50 нано сиверти на час – што, како што нагласуваат од ИЈЗ, е во рамки на природниот радијациски фон и не претставува никаква опасност за здравјето на граѓаните.„Нема никакви вредности кои би укажале на зголемена радиоактивност или на ризик за здравјето на населението. Во моментот нема одстапувања од нормалните референтни вредности“, велат од Институтот.Екипи на ИЈЗ по насока на Министерството за здравство и инспекторатот за животна средина земаат примероци од почва и вода во непосредна близина на засегнатите подрачја за физичко-хемиска анализа и за дополнителна проверка на евентуално присуство на јонизирачко зрачење.Институтот најавува дека по обработката на податоците резултатите ќе бидат објавени за јавноста и додава дека состојбата внимателно се следи во координација со сите надлежни институции. Препораката до граѓаните е и понатаму да ги следат официјалните насоки и информации од ИЈЗ.

Скопје | пред 8 месеци

ИЈЗ со вонредни препораки поради чадот од пожарите – граѓаните да ги исклучат климите и да не излегуваат

Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) издаде вонредни препораки до населението поради зголеменото загадување на воздухот предизвикано од активните пожари ширум државата. Граѓаните кои се наоѓаат во подрачја погодени од чад и дим се повикуваат веднаш да ги исклучат климатизерите и вентилационите системи што внесуваат воздух однадвор.Препораките доаѓаат откако, според информациите на Центарот за управување со кризи (ЦУК), до 13 часот денеска биле регистрирани вкупно 14 пожари на отворен простор, од кои 10 сè уште се активни. Најмногу чад се чувствува во неколку скопски општини, каде ситуацијата дополнително се влошува поради силен ветер што ја шири прашината и отпадот.ИЈЗ апелира граѓаните да ги држат прозорците и вратите затворени, да останат во затворени простории со минимален контакт со надворешниот воздух, и да ги следат следните препораки:• Да се запечатат сите процепи околу прозорците и вратите со влажни крпи или самолеплива лента;• Да се користи заштитна маска од типот FFP2, FFP3, N95 или специјални противгасни маски;• Во недостаток на маска, носот и устата да се прекријат со влажна крпа (привремена заштита);• Најзагрозените категории – деца, постари лица, бремени жени и лица со хронични болести – да не излегуваат од затворени простории;• При симптоми како што се отежнато дишење, кашлица или вртоглавица, веднаш да се побара медицинска помош;• Да се подготви торба за евакуација со основни документи, лекови, вода, храна и заштитна опрема.Институтот предупредува дека изложеноста на чад и токсични честички може да има сериозни последици врз здравјето, особено кај ранливите категории. Надлежните институции апелираат на будност и строго придржување до препораките.

Македонија | пред 10 месеци

Екстремни горештини од утре го зафаќаат регионот – здравствените власти апелираат на внимателност кај најранливите!

Македонија се подготвува за нов, интензивен топлотен бран кој се очекува да го зафати целиот регион. Под влијание на многу топла воздушна маса од јужните краишта, од утре па сè до средината на наредната недела, земјава ја очекува период со исклучително високи температури, информираат од Управата за хидрометеоролошки работи (УХМР) преку официјален допис.Времето ќе биде претежно сончево со слаба до умерена облачност, а температурите речиси насекаде ќе надминуваат 30°C. Во одредени делови од земјата термометрите ќе покажат и над 40°C. Според најавите, неделата попладне и вечерта може да донесе краткотрајна нестабилност со локални врнежи и грмежи.Во пресрет на жештините, Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) упати сериозни препораки, особено насочени кон заштита на повозрасните граѓани, хронично болните и другите ризични групи.Според ИЈЗ, повозрасните лица треба да избегнуваат директно изложување на сонце и физички активности на отворено, особено во периодот од 11 до 17 часот. Се препорачува носење светла, лесна и памучна облека, капи со широк обод, очила за сонце и задолжително користење заштитен крем со УВ фактор од најмалку 30 кога се излегува надвор.Исто така, важно е да се внесува повеќе течност од вообичаено – најдобро обична вода – и да не се чека до појава на жед. Се апелира на избегнување алкохол, пијалаци со кофеин и екстремно студени напивки, кои може да предизвикаат шок за телото. Доколку лицето има медицински препораки за ограничен внес на течности, неопходно е претходно да се консултира со лекар.Во делот на домашните активности, ИЈЗ советува да не се користат шпорети, рерни и други извори на топлина во најжешкиот дел од денот, бидејќи тоа дополнително ја зголемува температурата во затворените простории.– Хронично болните лица, особено оние со срцеви, белодробни и невролошки заболувања, мора строго да се придржуваат до овие насоки и редовно да ја земаат својата терапија – порачуваат од Институтот.Во случај на било какви промени во здравствената состојба, граѓаните треба веднаш да се јават кај својот избран матичен лекар – се наведува во соопштението.

пред 11 месец