Кои царини ги поништи Врховниот суд на САД – и поради што?

Врховниот суд на САД ги поништи царините што Доналд Трамп ги воведе повикувајќи се на Законот за меѓународни вонредни економски овластувања (ИЕЕПА), оценувајќи дека претседателот нема уставна надлежност самостојно да воведува нови давачки без одобрување од Конгресот.

— реклама —

Станува збор за мерките што Трамп првпат ги активираше во февруари 2025 година, кога воведе царини за увоз од Кина, Мексико и Канада, тврдејќи дека трговијата со фентанил претставува вонредна состојба. Неколку месеци подоцна, на настан што го нарече „Ден на ослободување“, тој ги прошири тарифите и воведе стапки од 10 до 50 отсто за речиси сите земји во светот, образложувајќи дека американскиот трговски дефицит претставува „вонредна и невообичаена закана“.

— реклама —

Судот утврди дека правото за воведување нови даноци и царини припаѓа на Конгресот, а не на претседателот. Дополнително, во пресудата се наведува дека регулирањето на трговијата според ИЕЕПА не подразбира собирање приходи преку нови давачки, туку ограничени мерки во рамки на вистински вонредни ситуации.

— реклама —

Сепак, дел од царините воведени од Трамп во текот на изминатата година остануваат во сила, бидејќи не се донесени врз основа на ИЕЕПА. Тоа се однесува на секторските тарифи за челик, алуминиум, дрво и автомобили, воведени согласно член 232 од Законот за проширување на трговијата од 1962 година, со образложение дека се неопходни за заштита на националната безбедност.

Со оваа одлука, Врховниот суд постави јасна граница меѓу извршната и законодавната власт во доменот на трговската политика, отворајќи ново поглавје во дебатата за овластувањата на претседателот во економската сфера.