САД

Америка од Европа го добива она што долго го бараше, но Трамп можеби нема да биде задоволен

На хартија, Соединетите Американски Држави го добиваат она што долго го посакуваа – Европа што значително повеќе вложува во одбраната и што станува сè помалку зависна од Вашингтон кога станува збор за сопствената безбедност. Но, според пишувањето на Politico, американскиот претседател Доналд Трамп можеби нема целосно да биде задоволен од насоката во која се движат настаните.Еден по друг, европските лидери говореа на Минхенска безбедносна конференција за зголемување на воените буџети и за преобликување на трансатлантскиот сојуз во таканаречен „НАТО 3.0“. Но, паралелно со пораките за зајакнување на Алијансата, следуваа и повици за европски патриотизам и јакнење на сопствената воена, вселенска и технолошка индустрија, со цел континентот да стане помалку зависен од надворешни актери – вклучително и од САД.Германскиот канцелар Фридрих Мерц, обраќајќи им се директно на американските претставници во салата, порача дека членството во НАТО не е само конкурентска предност за Европа, туку и за САД. Тој повика на обновување на трансатлантската доверба и нагласи дека Европејците ќе го преземат својот дел од одговорноста. Истовремено предупреди дека меѓународниот поредок заснован на правила повеќе не функционира како порано и дека ни САД нема да можат самостојно да делуваат во новата ера на големите сили.Францускиот претседател Емануел Макрон истакна дека Европа мора да ги испорача сите компоненти на геополитичката моќ – одбрана, технологија и намалување на ризиците во односите со големите сили. Тој порача дека Европската Унија треба да има повеќе самодоверба и оцени дека е „голема грешка“ да не се верува во европскиот проект.Од американска страна, заменик-министерот за одбрана Елбриџ Колби изјави дека САД сакаат енергични, способни и посамостојни европски сојузници, додавајќи дека Америка предолго носела несразмерен дел од товарот. Тој особено ја пофали Германија за, како што рече, историскиот и значаен пресврт во одбранбените трошоци.Ваквиот тон претставува забележлива разлика во однос на минатата година, кога американскиот потпретседател Џеј Ди Венс предизвика тензии со остра критика на европските вредности. Во меѓувреме, изјавите на Трамп за можна анексија на Канада и повторените повици за преземање на Гренланд дополнително ги оптоварија односите.Европските лидери сега настапуваат со, како што велат, нов реализам: ако САД ги почитуваат како рамноправни партнери, Европа ќе ја зајакне својата одбрана, ќе го подели безбедносниот товар и ќе стане поверодостоен воен сојузник во сè поопасен свет. Воедно, тие нагласуваат дека ќе продолжат со финансиската и воената поддршка за Украина, иако американската помош под водство на Трамп значително се намалува. „Денес само Европа ѝ дава пари на Украина“, изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски, додавајќи дека без Европа не може да има договор за крај на војната.Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, оцени дека токму притисокот од Трамп ја поттикнал Европа на поголеми вложувања и преземање водечка улога во Алијансата. Американскиот државен секретар Марко Рубио, пак, изрази уверување дека сојузот ќе опстане, но најави потреба од искрен разговор за неговата иднина.Сепак, можни се нови жаришта на тензии. Европските лидери јасно се спротивставија на трговските царини и на обидите движењето „Make America Great Again“ да влијае врз европската политика. Мерц порача дека културната војна на МАГА не е европска и дека Европа верува во слободна трговија, а не во протекционизам. Макрон, пак, нагласи дека Европа ќе биде добар и почитуван партнер на САД, но само ако и самата биде третирана со почит.

Свет | пред 1 ден

Рубио: Извештајот за труењето на Навални е вознемирувачки, немаме причина да го оспориме

Американскиот државен секретар Марко Рубио оцени дека извештајот на пет европски сојузници, со кој Русија се обвинува за убиството на покојниот критичар на Кремљ, Алексеј Навални, со токсин добиен од отровни жаби, е „вознемирувачки“, додавајќи дека Вашингтон нема причина да ја доведува во прашање таа проценка.Говорејќи на прес-конференција во Братислава за време на посета на Словачка, Рубио изјави дека САД се запознаени со извештајот и дека немаат основ да го оспорат.„Свесни сме за извештајот. Тој е вознемирувачки. Свесни сме за случајот со господинот Навални и без сомнение немаме причина да го доведуваме во прашање“, рече Рубио.Во заедничка изјава, Велика Британија, Франција, Германија, Шведска и Холандија соопштија дека анализите на примероците од телото на Навални потврдиле присуство на епибатидин – токсин што се наоѓа кај одредени видови отровни жаби во Еквадор и кој во вообичаени околности не се среќава во Русија.Руската Влада, која и претходно негираше каква било одговорност за смртта на Навални во арктичката казнена колонија во февруари 2024 година, ги отфрли најновите обвинувања оценувајќи ги како „западна пропагандна измама“, пренесе руската државна новинска агенција ТАСС.На прашањето зошто САД не се приклучиле на заедничката изјава, Рубио одговори дека европските земји самостојно дошле до таквиот заклучок врз основа на сопствени разузнавачки информации.„Тие земји го направија тоа координирано. Ние донесовме сопствена одлука, но тоа не значи дека не се согласуваме со исходот. Понекогаш одредени земји преземаат чекори врз основа на податоците што ги поседуваат“, изјави тој.Навални почина во затворска колонија во Арктикот во февруари 2024 година, откако беше осуден за екстремизам и соочен со повеќе други обвиненија, кои тој ги негираше. Неговата смрт предизвика остри реакции во меѓународната заедница и дополнително ги заостри односите меѓу Москва и западните држави.

Свет | пред 1 ден

Американските демократи од Минхен: „Трамп е привремен, партнерството со Европа останува“

Додека европските лидери на Минхенската безбедносна конференција со неизвесност го очекуваа обраќањето на американскиот државен секретар Марко Рубио, истакнати претставници на Демократската партија испратија сопствена порака за смирување на трансатлантските тензии. Иако говорот на Рубио не ги отстрани целосно загриженостите, во дипломатските кругови беше протолкуван како сигнал дека односите меѓу САД и Европа, и покрај нарушувањата во мандатот на Доналд Трамп, нема да бидат прекинати.Покрај Рубио, во Минхен настапија и повеќе американски гувернери и сенатори, меѓу кои и потенцијални кандидати за претседателската номинација на демократите во 2028 година. Тие настапија со поумерена реторика, без критики за европските вредности, испраќајќи порака дека стратешкото партнерство со Европа останува клучно.Гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, изјави дека Доналд Трамп е „привремен“ и дека неговиот мандат ќе заврши за три години, алудирајќи дека американската политика не е трајно врзана за сегашната администрација. Демократската сенаторка од Њу Хемпшир, Џин Шахин, нагласи дека САД разбираат колку европските сојузници се важни, а републиканскиот сенатор Том Тилис додаде дека меѓу САД и Европа не постои „граѓанска војна“, повикувајќи на воздржаност од вклучување во американската внатрешна политичка реторика.Во исто време, дел од демократите го искористија форумот за критика на внатрешната политика на администрацијата на Трамп. Сенаторот Марк Ворнер предупреди дека најавите за федерални правила за избори и строги услови за идентификација на гласачите може да го загрозат интегритетот на изборниот процес. Администрацијата, пак, ги брани овие мерки како неопходни за спречување изборни злоупотреби.Конгресменката Александрија Окасио-Кортез ја поврза растечката економска нееднаквост со подемот на авторитарни режими, нагласувајќи дека западните демократии мора да обезбедат конкретни придобивки за работничката класа доколку сакаат да понудат одржлива алтернатива.Иако пристапот на Трамп кон надворешната политика, со фокус на „Америка на прво место“ и редефинирање на меѓународниот поредок, предизвикува резерви кај европските партнери, дел од американската делегација во Минхен се обиде да испрати порака дека американската демократија е поширока од една администрација.Сенаторот од Аризона, Рубен Гаљего, изјави дека конференцијата помогнала во намалување на тензиите, додавајќи дека Европа треба да биде потсетена дека САД не се сведуваат исклучиво на политиката на Доналд Трамп.Минхенската конференција така стана место каде што паралелно се судираат две визии за иднината на трансатлантските односи – онаа на актуелната администрација и онаа на опозицијата која настојува да увери дека партнерството со Европа останува трајна стратешка определба на Соединетите Американски Држави.

Свет | пред 1 ден

Си-Ен-Ен: Рубио и се закани на Европа од Минхенската безбедносна конференција

Американскиот државен секретар Марко Рубио упати остра порака до Европа на Минхенската безбедносна конференција, повикувајќи ги долгогодишните сојузници на суштинска промена на вредносниот систем, со предупредување дека во спротивно ризикуваат да бидат оттурнати на маргините на новата геополитичка реалност. Иако говорот беше обвиен во пријателски тон и потсетување на заедничката историја, суштината на пораката беше недвосмислена – Вашингтон очекува реформа не само во одбранбените буџети, туку и во идеолошката и политичката ориентација на европските држави.Рубио нагласи дека Соединетите Американски Држави се „дете на Европа“ и дека нивните судбини се нераскинливо поврзани, изјава која беше поздравена со аплауз од присутните. Но зад реториката за заедништво се наѕираше пораката дека Соединетите Држави се подготвени за „обнова“, но исклучиво во согласност со сопствените вредности.Меѓу нив ги навел заштитата на христијанското наследство, построга гранична политика и напуштање на одредени климатски стратегии. Според Си-Ен-Ен, пораката кон европските либерални лидери била јасна – нивниот светоглед е доведен во прашање, а политичкиот притисок може да се засили.Пораката беше интерпретирана како директен предизвик за либералните европски влади, особено во контекст на засилените внатрешнополитички турбуленции и подемот на популистичките движења.Говорот на Рубио дојде во момент кога неколку европски лидери претходно ја нагласија потребата од автономна европска безбедносна политика. Германскиот канцелар Фридрих Мерц порача дека културните конфликти од американската политичка сцена не се битки што Европа треба да ги води, додека францускиот претседател Емануел Макрон ја потенцираше важноста на територијалниот суверенитет и правото на државите самостојно да ги уредуваат прашањата поврзани со демократијата и дезинформациите.На конференцијата силен впечаток остави и обраќањето на украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој говореше за тешката состојба во својата земја и за цената што Украина ја плаќа во одбрана на својот суверенитет. Тој потсети дека енергетската инфраструктура е постојана цел на напади и дека, според украинските податоци, секој освоен километар од страна на Русија чини човечки животи. Зеленски укажа дека притисокот за отстапки премногу често се насочува кон жртвата, а не кон агресорот.Во исто време, Рубио само накратко се осврна на Украина, навестувајќи дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп сè уште не е уверена дали Русија навистина е подготвена за траен мир. Таа изјава делумно се разликува од претходните ставови на Трамп, кој тврдеше дека постои волја за договор.Општата атмосфера во Минхен откри дека Европа се соочува со ограничени финансиски ресурси и внатрешни политички предизвици, што дополнително ја усложнува нејзината позиција во односите со Вашингтон. Иако се најавуваат зголемувања на трошоците за одбрана, конкретните резултати сè уште изостануваат.Перспективата за наредната година останува неизвесна. Во неколку европски држави се очекуваат изборни процеси, а и во Соединетите Американски Држави политичката динамика ќе продолжи да влијае врз надворешната политика. Во таков контекст, иднината на трансатлантските односи ќе зависи од тоа дали ќе преовладаат компромисот и соработката или ќе се продлабочат разликите во визиите за улогата и вредностите на Западот.

Свет | пред 1 ден

Гувернерот на Калифорнија: Ќе треба време, но трансатлантското партнерство не е мртво

Гувернерот на Калифорнија, Гавин Њусом, изјави дека нападите на поранешниот американски претседател Доналд Трамп врз Европа ги поттикнале европските земји да се зближат.На панелот на Мунхенска безбедносна конференција, Њусом оцени дека Трамповото однесување кон сојузниците — од заканите за присвојување на Гренланд, преку доведувањето во прашање на НАТО, до воведувањето остри царини — ги поттикнува европските држави на посилна соработка околу важни прашања. „Верувам дека Европа денес се чувствува поединствена отколку во последните години. И можеби тоа е единствениот придонес на Доналд Трамп“, рече Њусом, за што доби гласен аплауз, пренесува Politico.Критиката на Њусом следеше додека учесниците на конференцијата анализираа говорот на американскиот државен секретар Марк Руби, кој имаше попомирлив тон кон напнатите трансатлантски односи и повика на обнова на врските меѓу сојузниците.Њусом оцени дека Америка денес е „изолирана и послаба“ отколку кога Трамп дојде на власт, спротивно на тврдењата на американски официјални лица, вклучувајќи го и амбасадорот при НАТО, Метју Витакер, дека Трамповиот пристап ја направил САД посилни и побезбедни.Тој наведе како пример трговскиот договор на Канада и Кина за електрични возила, потсетувајќи дека порано САД биле водечка сила во слични меѓународни договори. „Тоа некогаш бевме ние, и ми се крши срцето заради тоа“, изјави Њусом.Гувернерот ја смета изјавата на Руби дека „САД и Европа припаѓаат заедно“ како знак дека Трамповата администрација реагира на европската „упорност и карактер“.Со оглед на ограничувањата на мандатот, Њусом не може повторно да се кандидира за гувернер, па многумина негови настапи ги толкуваат како проба за претседателските амбиции во 2028 година. Во јануари учествуваше на Светскиот економски форум во Давос, а вчера во Мунхен оцени дека трансатлантските тензии се „привремени“ и не се поврзани само со заминувањето на Трамп од Белата куќа во 2029 година.Њусом предвиде дека Демократската партија ќе ја преземе контролата на меѓуизборите во ноември и дека Врховниот суд наскоро ќе ги ограничи претседателските овластувања за воведување царини. За трансатлантското партнерство заклучи: „Не е мртво, туку спие. Можеби треба да спиете со едно око отворено. Ќе треба време, но сигурно не е мртво.“

Свет | пред 2 дена

Зеленски: САД премногу бара отстапки од Украина, а премалку од Русија

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Соединетите Американски Држави премногу често бараат отстапки од Украина, а не од Русија, но нагласи дека и понатаму се надева оти продолжението на мировните преговори ќе биде сериозно и суштинско. По минатонеделната средба на руски и украински воени претставници во Абу Даби, разговорите меѓу Украина, Русија и САД следната недела се селат во Женева.Според изјавите на сите страни, усогласени се речиси 90 проценти од договорот, но најсложените прашања сè уште остануваат отворени, меѓу нив територијалниот статус и нуклеарната централа „Запорожје“.„Искрено се надеваме дека трилатералните состаноци следната недела ќе бидат сериозни и содржински и дека ќе ни помогнат. Но, искрено, понекогаш имам чувство дека страните зборуваат за сосема различни работи“, изјави Зеленски на Безбедносната конференција во Минхен.Тој додаде дека чувствува одреден притисок од американскиот претседател Доналд Трамп, кој го повикал да не ја пропушти можноста за постигнување мир во блиска иднина.„Американците често се враќаат на прашањето за отстапки и премногу често тие се разгледуваат само во контекст на Украина, а не на Русија“, истакна Зеленски.Сепак, украинскиот претседател изрази надеж дека САД ќе останат активно вклучени во процесот, како и дека Европа, која во последниот период е маргинализирана, ќе добие позначајна улога во разговорите.Американскиот државен секретар Марко Рубио претходно изјави дека САД ќе продолжат да работат на постигнување мировен договор за Украина, но дека останува отворено прашањето дали Русија навистина е подготвена да го заврши конфликтот. „Не знаеме дали Русите се сериозни во однос на крајот на војната. Ќе продолжиме да го тестираме тоа“, рече Рубио во Минхен.Тој нагласи дека во меѓувреме Вашингтон продолжува да врши притисок врз Москва преку нафтени санкции и преку поддршка на Украина со испораки на оружје преку НАТО, со цел да се зајакне позицијата на Киев во преговарачкиот процес.

Свет | пред 2 дена

Рубио: Ќе тестираме дали Русија навистина сака мир

Американскиот државен секретар Марко Рубио на Безбедносната конференција во Минхен изјави дека САД ќе продолжат да работат на постигнување мировен договор за Украина, но дека останува да се види дали Русија навистина е подготвена за крај на војната.„Не знаеме дали Русите се сериозни кога станува збор за завршување на војната. Ќе продолжиме да го тестираме тоа“, изјави Рубио. Тој додаде дека САД паралелно го зголемуваат притисокот врз Москва преку нафтени санкции и преку продажба на оружје на земјите членки на НАТО, наменето за поддршка на Украина.Според него, одреден напредок во преговорите сепак постои, бидејќи минатата недела во Абу Даби за првпат се одржале директни разговори меѓу руски и украински воени претставници. Спорните точки, како што рече, се сведени на неколку клучни прашања, но токму тие се и најтешките.По четири години војна и интензивните напори на американскиот претседател Donald Trump да се постигне договор, Москва и Киев сѐ уште не успеваат да се усогласат околу територијалните прашања и контролата врз нуклеарната централа Запорожје.Следната рунда разговори меѓу Русија, Украина и САД е најавена за идната недела во Женева.

Свет | пред 2 дена

Рубио во Минхен: Европа мора да се брани сама, САД не сакаат слаби сојузници

Американскиот државен секретар Марко Рубио на Минхенска безбедносна конференција порача дека САД и Европа се дел од иста западна цивилизација, но истовремено повика на темелна реформа на меѓународните институции и поцврста контрола на границите.Говорејќи за безбедноста, Рубио истакна дека Западот може да напредува само ако ги контролира своите граници. „Ова не е израз на ксенофобија, туку темелен чин на национален суверенитет“, рече тој, оценувајќи ја безбедноста на границите како „итна закана“ за структурата на општествата и за опстанокот на цивилизацијата.Тој нагласи дека не е потребно напуштање на системите на меѓународна соработка, но дека глобалните институции мора да се обноват. Како пример ги посочи Обединетите нации, за кои рече дека не одговориле на некои од најитните прашања. Според него, американското лидерство било клучно за постигнување кревко примирје во Газа и за носење на Украина и Русија на преговарачка маса.Осврнувајќи се на трансатлантските односи, Рубио порача дека САД не сакаат „слаби сојузници“, туку Европа што може самостојно да се брани, за да не дојде ниту еден противник во искушение да ја тестира колективната сила. Тој додаде дека администрацијата на Доналд Трамп не сака сојузници што ќе го одржуваат нарушениот статус кво, туку такви што се подготвени да го поправат.Во говорот, Рубио ја критикуваше и идејата за свет без граници по падот на Берлинскиот ѕид во 1989 година, оценувајќи ја како „опасна заблуда“. Тој посочи дека Западот направил грешки со неконтролирана трговија, климатски политики и масовни миграции, додека конкурентите вложувале во сопствените економии и енергетски ресурси.„Ги направивме овие грешки заедно. Сега им должиме на нашите народи обновување“, рече Рубио, додавајќи дека САД се подготвени да ја преземат таа задача, по можност заедно со Европа. Неговиот говор беше поздравен со аплауз од присутните.

Свет | пред 2 дена

Објавени 3,5 милиони документи: Сведоштва на жртвите на Епстајн со потресни детали

Во околу 3,5 милиони документи објавени од Министерство за правда на САД се наоѓаат и сведоштва на жртвите на Џефри Епстајн, вклучително и лични дневници, приватни пораки и записници од правни разговори. Еден од дневничките записи ја сумира содржината со зборовите: „Сѐ е ужас.“Документите содржат искази од жени чии имиња се променети. Во еден албум, наречен „Лорен“, се опишуваат средби со Епстајн од периодот околу 2007 година, со детали за патувања и лични размислувања за нивниот однос.Во полициски транскрипти од 2005 година, „Шарлот“ сведочи дека имала 17 години кога првпат отишла во резиденцијата на Епстајн во Палм Бич. Таа опишува дека била повикана да му даде масажа и дека ѝ нудел повеќе пари за да се соблече или за сексуални односи. Според исказот, одбивала такви понуди, но сепак неколкупати се враќала, по што стравот станал доминантен фактор.Друг дневник, потпишан како „Кимберли“, содржи емоционални и болни записи од периодот меѓу 2001 и 2004 година. Во нив се опишуваат патувања, притисоци и чувства на исцрпеност и загубеност. Во записите се споменуваат и наводни трауматични искуства поврзани со бремености и медицински постапки, како и страв и чувство на заробеност.Во белешки од сведочење дадено во 2019 година, „Рејчел“ опишува дека имала 13 години кога првпат ги запознала Епстајн и неговата соработничка Гислејн Максвел. Таа наведува дека била поканувана на патувања, шопинг и средби, без да биде свесна за поширокиот контекст и за постоењето на други девојки. Според нејзиниот исказ, дури по апсењето на Епстајн во 2008 година дознала дека не била единствена.Документите откриваат и детали за наводни обиди за манипулација и регрутација, како и комуникации во кои Епстајн наводно тврдел дека некои од девојките „нема да зборуваат“.

Свет | пред 2 дена

Документи откриваат: Екссоветник на Трамп со Епстајн планирал кампања против папата Франциск

Новoобјавени документи на Министерство за правда на САД откриваат дека поранешниот советник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Бенон, во 2019 година разменувал пораки со осудениот сексуален престапник Џефри Епстајн во кои дискутирале стратегии за спротивставување на папата Папа Франциск.Според објавените пораки, Бенон изразил намера да го „сруши“ папата, кој го сметал за пречка на својата суверенистичка и националистичка визија. Во една од пораките од јуни 2019 година, Бенон му напишал на Епстајн: „Ќе го срушам Франциск“, споменувајќи и други политички фигури и институции.Документите покажуваат дека Бенон се повикувал на книгата „Во ватиканскиот ормар“ на францускиот новинар Фредерик Мартел, која предизвика контроверзии поради тврдењата за лицемерие и тајност во Ватикан. Бенон разгледувал можност книгата да биде екранизирана, а во пораките алудирал дека Епстајн би можел да биде извршен продуцент на евентуалниот филм.Не е јасно колку сериозно бил разгледуван овој предлог, а авторот Мартел изјавил дека правата за екранизација веќе биле доделени на друга корпорација и дека не можел да прифати нов договор. Според него, Бенон сакал да ја „инструментализира“ книгата во своите обиди против папата.Документите откриваат и дека Епстајн испраќал текстови до Бенон во кои се спротивставува папата и национализмот, а во една од размените цитирал стих од „Изгубениот рај“ на Џон Милтон. Контактите меѓу двајцата се одвивале години по пресудата на Епстајн од 2008 година и непосредно пред неговото повторно апсење во 2019 година под обвиненија за трговија со малолетнички за сексуална експлоатација.Од Ватикан засега нема официјална реакција, а претставници блиски до покојниот папа оценија дека пораките укажуваат на обид за користење на религијата како политичка алатка. Од тимот на Бенон не е соопштен коментар за објавените документи.

Свет | пред 2 дена

Апасиев: Ние на Американците ќе мора да им ги укинеме сите царини, а тие ќе ни остават 15%, каков епохален „реципроцитет“

САД и Македонија постигнаа рамковен договор за фер и реципрочна трговија, со кој се отвораат нови можности за извозниците и се продлабочува билатералната економска соработка.Според договорот, Македонија ќе ги укине царинските давачки за сите индустриски и земјоделски производи од САД, додека Соединетите Држави ќе задржат 15% тарифи за дел од македонските производи, со можност одредени производи да добијат нулта стапка.Во објава на Фејсбук, министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски го оценува договорот како важен и значаен исчекор во економската соработка со САД кој има големо значење за македонската економија и од кој конкретен бенефит ќе имаат македонските компании.Пратеникот Димитар Апасиев жестоко реагираше на најавениот реципрочен договор со САД, оценувајќи го како штетен и нерамноправен за Македонија.„Бејби Тимчо, сиромашкиот, не го бива за ништо... Шо фати, се исуши детево. Ни вика дека склучил РЕЦИПРОЧЕН договор со САД - со кој, пази молим те, ние на Американците ќе мора да им ги укинеме сите царини, а тие ќе ни остават царини од 15%!?Ауууу сине, каков епохален "реципроцитет", нек си и*е мајката!#ВмроиднаНеспособност“, вели Апасиев.

Македонија | пред 3 дена

(Видео) Две лица убиени во студентски дом во Јужна Каролина

Во пукање во студентски дом на Државен универзитет на Јужна Каролина, две лица се убиени, а едно е рането, по што кампусот беше затворен, соопшти Универзитетот.Инцидентот се случил во четврток навечер во стамбениот комплекс Хугин Свитс. Засега не е потврден идентитетот на жртвите ниту состојбата на повреденото лице.Идентитетот на напаѓачот и мотивот за пукањето сè уште не се познати. Универзитетот побара од полицијата да започне истрага.

Свет | пред 3 дена

САД ги намалува царините, Тајван отвора пазар за американска стока

Американски и тајвански официјални претставници потпишаа конечен трговски договор според кој САД ќе ја намалат царината за увоз на тајванска стока на 15 проценти, додека Тајван се обврза на план за укинување или намалување на давачките за речиси целата американска стока.Според одредбите од договорот, Тајван се обврза и во периодот од 2025 до 2029 година да купува повеќе американски суровини и производи.Меѓу другото, Тајван ќе набави течен природен гас од американски добавувачи во вредност од 44,4 милијарди долари, патнички авиони и мотори во вредност од 15,2 милијарди долари, како и опрема и генератори за електроенергетски мрежи, поморска опрема и опрема за производство на челик во вредност од 25,2 милијарди долари.Во конечниот договор се прецизирани техничките детали од трговскиот договор постигнат во јануари, со кој американските царини за тајванска стока, вклучително и за полупроводници – клучен сектор за тајванската економија – беа намалени од 20 на 15 проценти.Оваа одлука му овозможи на Тајван рамноправно натпреварување со Јужна Кореја и Јапонија, најблиските азиски конкуренти за удел на американскиот пазар.Во јануарскиот договор официјален Тајпеј и тајванските компании се обврзаа да вложат 250 милијарди долари за поттикнување на секторите за полупроводници, енергетика и вештачка интелигенција во САД, вклучително и инвестиција од 100 милијарди долари што претходно ја најави производителот на чипови TSMC. Тајванската влада би гарантирала уште 250 милијарди долари инвестиции во САД, изјави американскиот министер за трговија Хауард Латник.Во финалната верзија на договорот не се наведени деталите за тие инвестиции, но се истакнува дека канцеларијата на тајванскиот претставник во САД ќе соработува со американските власти за постигнување договор за дополнителни вложувања во изградба на нови капацитети и модернизација на постојните во стратешките високотехнолошки производствени сектори, вклучително и вештачка интелигенција, полупроводници и напредна електроника.Со договорот веднаш ќе бидат укинати тајванските царини до 26 проценти за увоз на голем дел од американските земјоделски производи, вклучувајќи говедско месо, млечни производи и пченка. Програмата предвидува и намалување на некои давачки, меѓу кои и сегашниот данок од 40 проценти за увоз на свинска сланина и 32 проценти за увоз на шунка, на 10 проценти.Во рамки на трговскиот договор, Тајван ќе ги отстрани нецаринските бариери за увоз на моторни возила и ќе ги прифати американските безбедносни стандарди за автомобили, медицински производи и лекови. Американскиот трговски претставник Џејмисон Грир изјави дека договорот ќе отвори нови можности за извоз за американските земјоделци, сточари, рибари, работници и индустријалци.„Овој договор е изграден врз темелите на нашите долгогодишни економски и трговски односи со Тајван и значително ќе ја зголеми отпорноста на синџирите на снабдување, особено во високотехнолошките индустрии“, додаде Грир.Во периодот од јануари до ноември 2025 година, американскиот трговски дефицит во размената со Тајван речиси се удвои во однос на истиот период во 2024 година и изнесуваше 126,9 милијарди долари, пред сè поради силниот раст на увозот на висококвалитетни чипови за вештачка интелигенција.

Свет | пред 3 дена

Македонија и САД усогласија Рамка за договор за реципрочна, фер и балансирана трговија, вели Муцунски

Република Македонија и Соединетите Американски Држави усогласија Заедничка изјава и Рамка за договор за реципрочна, фер и балансирана трговија, со што се зајакнува билатералната економска соработка и се отвора поголем пристап до американскиот пазар за македонските компании.„Денес правиме значаен исчекор во економската соработка со нашиот стратешки партнер – Соединетите Американски Држави. Усогласивме заедничка изјава и рамка за Договор за реципрочна, фер и балансирана трговија, со што ја зајакнуваме билатералната економска соработка и отвораме поголем пристап до американскиот пазар за македонските компании“, истакна министерот за надворешни работи и надворешна трговија.Заедничката изјава е основа за преговори за договор со кој ќе им се обезбеди на извозниците од двете земји проширен пристап до меѓусебните пазари и ќе се овозможи унапредување на меѓусебните трговски односи. Договорот ќе ги поддржи заедничките стратешки интереси, ќе го промовира економскиот раст и ќе го продлабочи трансатлантското партнерство.„Важно е да бидеме прецизни: САД ќе ја задржат реципрочната тарифа од 15% за производите со потекло од нашата држава, додека паралелно – и тоа е суштината на успехот – ќе се идентификуваат производи што ќе добијат до 0% реципрочна тарифа. Со други зборови, за дел од клучните индустрии и производи, тарифите ќе се намалат до нула“, нагласи министерот.Заедничката изјава опфаќа повеќе области, вклучително царини, зајакнување на економската и националната безбедносна соработка, дигитална трговија, енергетскиот сектор, заштита на животната средина, нетарифни бариери и заштита на правата од интелектуална сопственост.„Станува збор за конкретен и мерлив успех за македонската економија. Оваа заедничка изјава им обезбедува на нашите компании конкурентска предност, јасна регулаторна рамка, поголема предвидливост и посилна позиција на еден од најголемите пазари во светот“, посочи министерот.Следниот чекор е финализирање на Договорот и спроведување на домашните процедури за негово стапување во сила.Во официјалното соопштение на Канцеларијата на трговскиот претставник на Соединетите Американски Држави (USTR) се наведува дека ова ги поставува темелите за Договор за реципрочна трговија со цел унапредување на економското партнерство, при што амбасадорот Грир упатува благодарност до министерот Муцунски за неговиот конструктивен ангажман во насока на ребалансирање на трговските односи.„Трговската агенда на претседателот Трамп ги продлабочува нашите трансатлантски врски со клучен партнер во балканскиот регион. Оваа објава ги поставува темелите за Договор за реципрочна трговија со цел да се унапреди нашето економско партнерство, истовремено отстранувајќи ги административните пречки за американските земјоделци и производители. Му благодарам на министерот за надворешни работи на Северна Македонија, Тимчо Муцунски, за неговиот конструктивен ангажман во насока на ребалансирање на нашите трговски односи и создавање нови можности за американските работници и бизниси“, се наведува во официјалната изјава.

Македонија | пред 3 дена

Трамп поништи клучна одлука на Обама

Американскиот претседател Доналд Трамп поништи „заклучок за опасност“ од 2009 година, кој утврдува дека стакленичките гасови претставуваат закана за јавното здравје и служеше како правна основа за ограничување на нивните емисии, особено од возила.Во говор од Овалниот кабинет, Трамп ја нарече одлуката „катастрофална политика на Обама“ која ја оштети американската автомобилска индустрија и ги зголеми цените за потрошувачите. Белата куќа тврди дека укинувањето на регулативата ќе го намали трошокот на производителите за 2.400 долари по возило и ќе заштеди над еден билион долари за енергија и транспорт.„Заклучокот за опасност беше окосница на регулирањето на стакленичките гасови во САД, покривајќи сè од возила до електрани, нафта и гас, метан од депонии, па дури и авионски сообраќај“, објаснува Меган Гринфилд, поранешна адвокатка на EPA.Еколошки групи предупредуваат дека потегот може да доведе до поголеми трошоци за гориво, повеќе здравствени проблеми и до 58.000 дополнителни предвремени смртни случаи. Иако ќе им олесни на производителите во САД, повлекувањето на регулативата создава несигурност на странските пазари.Поништувањето, истовремено, го спречуваа и поединечните држави да воведуваат построги стандарди за емисии. Идните правни спорови најверојатно ќе се водат околу науката на која се базира одлуката, а многу експерти очекуваат случајот да заврши на Врховниот суд, со што одлуката би станала трајна.

Свет | пред 4 дена