Кредитите на граѓаните во Македонија достигнаа речиси 5 милијарди евра

На банкарските сметки на македонските граѓани има 7,51 милијарда евра, а депозитите продолжуваат да растат и покрај инфлацијата и високите животни трошоци. Сепак, вкупната сума не открива колку од овие средства се распределени меѓу населението, а колкав дел е концентриран кај граѓаните со најголеми приходи.

Податоците на Народната банка, објавени по повод Светскиот ден на штедењето – 31 октомври, покажуваат дека вкупните депозити во банкарскиот систем во септември достигнале речиси 11,2 милијарди евра. Од нив, депозитите на домаќинствата изнесувале 7,51 милијарда евра, наспроти околу 7,2 милијарди евра на почетокот на годината. Тоа е зголемување од приближно 310 милиони евра за девет месеци.

— реклама —

Кога вкупната сума би се поделила на околу 1,83 милиони жители, просекот би изнесувал приближно 4.100 евра по жител. Но ова е само математичка пресметка, а не реална слика за заштедите на граѓаните. Во депозитите се вклучени и средствата на трансакциските сметки, парите по видување и орочените депозити, односно не станува збор само за долгорочна заштеда.

За да се утврди колку навистина штеди просечниот граѓанин, потребни се подетални податоци за висината на депозитите и бројот на штедачи. Самата вкупна сума не покажува колку домаќинства имаат значителни заштеди, а колку едвај располагаат со средства за тековните потреби.

— реклама —

Истовремено, расте и задолжувањето на населението. Во септември кредитите на граѓаните достигнале приближно 4,93 милијарди евра, додека депозитите биле повисоки за повеќе од две милијарди евра.

Во текот на годината депозитите на домаќинствата бележеле претежно раст, но имало и повремени намалувања. Во март граѓаните повлекле околу 31,8 милиони евра, додека во јули заштедите достигнале приближно 7,52 милијарди евра. Во август се намалиле на 7,49 милијарди, за во септември повторно да пораснат на 7,51 милијарда евра.

— реклама —

Податоците укажуваат и на поголема ориентација кон денарско штедење и подолгорочно орочување на дел од средствата, што може да се поврзе со довербата во домашната валута и каматите што ги нудат банките.

Сепак, можноста за штедење не е иста за сите. Додека некои домаќинства можат редовно да издвојуваат дел од приходите и да создаваат финансиска резерва, други најголемиот дел од средствата ги трошат за храна, домување, струја, греење и превоз.

Затоа растот на депозитите не мора да значи и подобрување на животниот стандард на целото население. За да се добие вистинска слика за финансиската состојба на граѓаните, потребни се податоци за тоа колку домаќинства имаат заштеда за неколку месеци, колку не можат да покријат непредвиден трошок и кај кого се концентрирани најголемите депозитни средства.

Милијардите во банките покажуваат дека банкарскиот систем располага со сè повеќе средства, но сами по себе не значат дека секој граѓанин има поголема финансиска сигурност.