Западните сојузници на НАТО во текот на пролетта откриле руски подморници во арктичките води во близина на архипелагот Свалбард, за кои се тврди дека увежбувале употреба на тајно оружје за онеспособување на подморски кабли, објави „Ројтерс“, повикувајќи се на двајца западни претставници.
Според нивните наводи, операцијата ја спроведувала руската Главна управа за длабоководни истражувања – ГУГИ, која користела длабоководни подморници и пловила за да симулира поставување на напредна технологија наменета за оштетување на подморската инфраструктура.
Во заедничката операција Велика Британија, Норвешка и САД ги следеле руските пловила и се соочиле со нив на море, велат западните претставници, кои зборувале под услов на анонимност. Според нив, руските сили биле спречени да ја завршат вежбата и на крајот го напуштиле подрачјето.
Велика Британија и Норвешка уште во април соопштија дека откриле тајна руска активност во арктичките води. Сепак, информациите за новото оружје, точната локација на операцијата и учеството на САД досега не беа јавно објавени.
Случајот доаѓа во период кога дел од западните разузнавачки претставници стравуваат дека Москва ги засилува активностите за саботажа во Европа и се подготвува за можен поширок конфликт со НАТО.
Тројца американски претставници за „Ројтерс“ изјавиле дека дел од американските разузнавачки аналитичари се сè позагрижени дека Русија би можела да го тестира членот 5 од Северноатлантскиот договор, кој предвидува заемна одбрана на членките. Според западни претставници, евентуалното оштетување на подморските кабли би можело да биде дел од таков обид.
Подморските кабли се од клучно значење за глобалната интернет-комуникација и финансиските трансакции. Иако се релативно тенки, тие се поставени на морското дно или непосредно под него и пренесуваат огромни количини податоци меѓу континентите.
Два оптички кабли, секој долг околу 1.400 километри, го поврзуваат Свалбард со копното на Норвешка и се протегаат на длабочина до 2.700 метри. Преку нив се пренесуваат големи количини сателитски податоци од земната станица SvalSat, најголемата станица од таков вид во светот и дел од мрежата Near Space Network на НАСА.
Руското Министерство за одбрана не одговорило на прашањата на „Ројтерс“ за инцидентот. Кремљ постојано ги отфрла обвинувањата дека Москва спроведува саботажни операции во земјите членки на НАТО или дека планира конфликт со Алијансата.
Западни претставници, сепак, тврдат дека Русија во последните месеци ги засилила активностите насочени кон европски држави, во период кога линијата на фронтот во Украина главно мирува.
Полска, Литванија и Романија пријавиле различни случаи на нарушување на нивната територија или воздушен простор. Во август, обид за напад со дрон врз аеродромот Лајпциг/Хале предизвика реакции во Германија, меѓу кои и затворање на рускиот конзулат во Бон и културниот центар во Берлин.
Во август Москва ја посети и директорот на ЦИА, Џон Ретклиф. Две лица запознаени со неговата посета изјавиле дека една од целите била да ја предупреди Русија да не ги засилува саботажните активности во Европа.
„Ројтерс“ не успеал независно да утврди дали Ретклиф во разговорите со руските претставници ги споменал и тајните операции поврзани со подморската инфраструктура. Кремљ не соопшти детали за разговорите.
