Научници објавија значаен напредок во областа на синтетичката биологија, откако развија лабораториски создадена клетка која може да се храни, да расте и да се размножува користејќи синтетизирана ДНК. Според истражувачите, станува збор за првиот ваков систем што го завршува целиот клеточен циклус без да потекнува од постоечки жив организам.
Новата синтетичка клетка, наречена „SpudCell“, е создадена целосно од неживи хемиски соединенија. Таа успева да ги извршува основните функции што се карактеристични за живите клетки – се храни, расте, го копира својот генетски материјал и се дели, пренесувајќи ја генетската информација на новата генерација клетки.
Истражувањето, кое сè уште не поминало рецензија, претставува важен чекор кон подобро разбирање на основните механизми на животот. Научниците сметаат дека ваквите системи би можеле да помогнат во развојот на нови лекови, производство на храна и горива, како и во технологии за складирање на јаглерод диоксид и други индустриски примени.
Водач на проектот е синтетичката биолошка Кејт Адамала од Универзитетот во Минесота, која заедно со својот тим ја изградила клетката дел по дел, користејќи исклучиво неживи хемиски компоненти.
„SpudCell“ не е ниту растителна ниту животинска клетка, туку најмногу потсетува на едноставна бактерија. Нејзиниот геном е значително помал од оној кај природните клетки и содржи околу 90.000 базни парови, распределени во седум молекули на ДНК.
Иако системот сè уште не е самостоен како природните клетки, бидејќи зависи од хранлив медиум богат со протеини, ензими и други молекули, научниците нагласуваат дека станува збор за важен доказ дека од неживи молекули може да се создаде систем кој покажува однесување слично на живите клетки.
Истражувачите не тврдат дека создале живот во вистинска смисла на зборот, но посочуваат дека не постои единствена научна дефиниција за тоа што претставува живот. Според нив, „SpudCell“ ги извршува повеќето функции што традиционално се поврзуваат со живите организми, но е многу поедноставна од природните клетки.
Покрај големиот научен потенцијал, експертите предупредуваат дека ваквите истражувања отвораат и етички и безбедносни прашања. Сепак, оценките се дека сегашната верзија на „SpudCell“ не претставува непосреден ризик, туку е пред сè важен научен доказ за можностите на синтетичката биологија.
