Рафинеријата на „Нафтена индустрија на Србија“ (НИС) во Панчево од утре, 2 декември, ќе мора да го запре производството, откако САД не ја обновија потребната лиценца, предупреди српскиот претседател Александар Вучиќ во изјава дадена синоќа.
Вучиќ порача дека граѓаните треба да останат спокојни, уверувајќи дека државата има механизми, резерви и финансиски капацитет да ги надмине последиците од стопирањето на рафинеријата. Сепак, тој призна дека Србија влегува во „тежок период“ и дека ќе мора „на различни начини да менаџира“ додека трае застојот.
„Не ја разбирам логиката на Американците“
Според претседателот, Белград на Вашингтон му доставил гаранции дека сопственичката структура на НИС – каде мнозински удел имаат руски компании под американски санкции – ќе биде променета во рокот што го поставиле САД.
Но, вели тој, и покрај дадените уверувања, лиценцата не била продолжена.
„Отворено ви кажувам – не ми е јасно што прават Американците. Ни рекоа дека санкциите се активни веќе осум-девет месеци, но од нас бараа да го промениме сопствеништвото и ние прифативме. Дадовме гаранции и повторно не добивме ништо“, изјави Вучиќ во вклучување за ТВ Информер.
Тој додаде дека не верува оти од вечерните разговори со американски претставници ќе произлезе некакво решение.
Србија без можност да влијае на Русите како мнозински сопственици
Вучиќ потсети дека Србија поседува малцински удел и дека правно не може да донесува одлуки во име на руските партнери.
Според него, единственото право што државата го имала било правото на првенствено откупување, но Белград се откажал од него за Русите слободно да одлучуваат доколку мораат да продаваат под притисок од санкциите.
Без сигнал од Вашингтон, Русите не брзаат
Претседателот оцени дека од американска страна не се очекува официјално образложение, а дека руските компании „не брзаат“, бидејќи им е важно што подолго да го задржат својот капитал.
Вучиќ посочи дека Србија е ставена во сложена геополитичка матрица:
„Секој ќе нè влече на своја страна. Ќе бараат да бираме кампус. А ние само сакаме да ја чуваме земјата“, рече тој.
Гасниот договор со Русија истекува — следуваат нови преговори
Дополнително, Србија има важечки договор за испорака на гас со Русија до 1 јануари. Вучиќ најави обиди за нови преговори, но нагласи дека државата е подготвена да бара алтернативи ако продолжувањето не биде возможно.
Односите со САД под притисок: царини, барања и „нејасни услови“
Вучиќ коментираше и за американските царини од 35 проценти на увозот од Србија, оценувајќи дека условите што Белград ги добил за нивно укинување се „екстремно тешки“, дури и „потешки од обврските за ЕУ-процесот“ — вклучувајќи барања поврзани со руско и кинеско присуство во Србија.
Тој притоа истакна дека вкупната трговија со САД е мала, па економскиот удар ќе биде ограничен, освен кај производството на автомобилски гуми, но увери дека „ќе се најде решение“.
„Ќе ги решиме проблемите – граѓаните да останат мирни“
И покрај сите предизвици, Вучиќ повтори дека државата има подготвени сценарија за справување со последиците од стопирањето на НИС и дека не очекува недостиг на нафтени деривати.
„Нè чека сериозна борба, но ќе ги обезбедиме потребите на земјата. Граѓаните нема за што да се грижат“, порача тој.
