Новите царински давачки за мали пратки во Европската Унија веќе имаат забележливо влијание врз увозот од азиските онлајн платформи. Од 1 јули, за пратките со вредност до 150 евра се применува давачка од три евра, а според податоците од Франција, бројот на ваквите пратки во ЕУ се намалил за 30 до 40 отсто.
Мерката особено ги засега платформите „Тему“, „Шеин“ и „АлиЕкспрес“, преку кои европските потрошувачи со години купуваат евтина облека, електронски уреди, додатоци и други производи директно од Кина.
Француското Министерство за економија оценува дека намалувањето на бројот на мали пратки покажува оти построгите правила можат да влијаат врз навиките на потрошувачите и да ја намалат доминацијата на големите кинески интернет-продавници.
Пад на продажбата е забележан и кај самите платформи. Кај „Тему“ продажбата во јули била за околу 50 отсто пониска во споредба со јуни. „АлиЕкспрес“ бележи пад од 37 отсто, додека кај „Шеин“ падот изнесува околу 15 отсто.
Сепак, платформите веќе бараат начини да ги намалат последиците од новите правила. Еден од плановите е отворање магацин во Полска до крајот на 2026 година, што би овозможило поголем дел од стоката да се испорачува од територијата на ЕУ и да се избегнат дел од царинските трошоци.
Европската Унија ги воведе новите давачки со образложение дека сака да обезбеди порамноправна конкуренција за европските трговци и поголема заштита на потрошувачите.
Само во текот на 2025 година во ЕУ пристигнале околу 5,9 милијарди предмети со ниска вредност, односно повеќе од 16 милиони пратки дневно. Според европските институции, огромниот број евтини пратки создавал значителна предност за продавачите од трети земји.
Дополнителна причина се безбедносните стандарди. Истражување од 2025 година покажало дека повеќе од 60 отсто од проверените производи со ниска вредност не ги исполнувале европските правила и безбедносни стандарди.
Сепак, сегашната давачка се смета за привремена мерка и е дел од поширока реформа на царинскиот систем на ЕУ, која треба да се спроведува до 2028 година. Дополнителни долгорочни такси за обработка на малите пратки би можеле да бидат воведени и во следниот период.
