Семејното насилство не смее да се согледува само преку статистика, затоа што зад секоја бројка стои конкретна жртва и реална потреба од институционална заштита, истакна вршителката на должност јавна обвинителка на Република Северна Македонија, Анита Тополова–Исајловска.
Таа говореше на тркалезната маса на тема „Предизвици во обезбедувањето поддршка и заштита на жртвите на насилство врз жени и семејно насилство“, организирана од Министерството за внатрешни работи.
Според неа, насилството врз жените и семејното насилство претставуваат сериозно кршење на човековите права и еден од најраспространетите облици на родово базирано насилство, со сериозни последици не само за жртвите и нивните семејства, туку и за целото општество.
„Институционалната реакција мора да биде навремена, координирана и ефикасна“, нагласи Тополова–Исајловска.
Таа се осврна и на проблемите што во минатото ги создавале законските решенија кои дозволувале жртвите да го повлечат предлогот за кривично гонење. Според податоците што ги изнесе, од почетокот на 2024 година до денес во јавните обвинителства се евидентирани 1.715 постапки за телесна повреда сторена при семејно насилство, од кои 798 биле запрени поради повлекување на предлогот за гонење од жртвата.
Таа посочи дека измените на Кривичниот законик од јануари 2026 година претставуваат значаен исчекор, бидејќи му овозможуваат на јавниот обвинител да го преземе гонењето по службена должност и во случаи кога жртвата се повлекува од постапката.
Во своето обраќање, Тополова–Исајловска предупреди и на недостигот од пријави и информации од центрите за социјална работа, нагласувајќи дека неадекватното препознавање на семејното насилство на терен може да има сериозни последици.
Таа се осврна и на последниот трагичен случај во скопската населба Карпош, посочувајќи дека по утврдените неправилности во постапувањето на Центарот за социјални работи, Јавното обвинителство ќе испита дали постојат елементи на кривично дело.
Обвинителката посочи дека дополнителен проблем претставува и благата казнена политика, бидејќи условните казни не се доволни за да се прекине трендот на раст на ваквите кривични дела.
Тополова–Исајловска ја нагласи и важноста на соработката со невладините организации, посочувајќи дека обвинителството веќе соработува со повеќе организации, меѓу кои и Хелсиншкиот комитет, во рамки на националните механизми за заштита на жртвите.
„Кога жртвата молчи од страв, институциите мора да знаат да ја слушнат. Кога жртвата се повлекува од притисок или зависност, системот мора да биде доволно силен да ја заштити“, истакна Тополова–Исајловска.
Таа порача дека најсилната порака што институциите можат да ја испратат е дека секоја жена има право да живее без страв и насилство, и во домот и во општеството.
