Просечната нето плата во Црна Гора за десет години се зголемила од 499 на 1.012 евра, а во јули годинава достигнала 1.037 евра. Иако номиналниот раст е повеќе од двоен, кога ќе се земе предвид инфлацијата, куповната моќ на просечната плата во 2025 година била околу 43 проценти поголема отколку во 2016 година.
Најавата на премиерот Милојко Спајиќ дека од јануари 2027 година минималните плати треба да изнесуваат од 1.000 до 1.400 евра повторно го отвори прашањето за движењето на заработките во земјата и нивната реална вредност.
Според најавениот „евро модел“, минималната нето плата би била 1.000 евра за работните места за кои е потребно основно или пониско образование, 1.250 евра за средно образование и 1.400 евра за работните места за кои е потребно високо образование. Владата соопшти дека се донесени закони за примена на моделот од јануари 2027 година.
Според податоците на МОНСТАТ, просечната нето плата во 2016 година изнесувала 499 евра, а до 2025 година пораснала на 1.012 евра. Во јули 2026 година достигнала 1.037 евра.
Година | Просечна нето плата |
|---|---|
2016 | 499 евра |
2017 | 510 евра |
2018 | 511 евра |
2019 | 515 евра |
2020 | 524 евра |
2021 | 532 евра |
2022 | 712 евра |
2023 | 792 евра |
2024 | 876 евра |
2025 | 1.012 евра |
Јули 2026 | 1.037 евра |
Најголемото забрзување на растот на платите се случило по 2021 година. Во периодот од 2016 до 2021 година просечната нето плата се зголемила за само 33 евра, од 499 на 532 евра. Само до 2025 година, пак, пораснала за дополнителни 480 евра.
Една од главните пресвртници била програмата „Европа сега“, која почнала да се применува во 2022 година. Со реформата минималната нето плата била зголемена од 250 на 450 евра, а биле направени и промени во придонесите и даночниот систем.
Ефектот бил забележлив во статистиката. Просечната нето плата од 532 евра во 2021 година пораснала на 712 евра во 2022 година, што е раст од речиси 34 проценти. И покрај инфлацијата од 13 проценти, реалната заработка таа година пораснала за 18,4 проценти.
Нов раст следел со „Европа сега 2“ во 2024 година. Минималната плата била зголемена на 600 евра за вработените со средно ниво на квалификации и на 800 евра за повисоките нивоа на образование. Воедно биле намалени придонесите за пензиско и инвалидско осигурување на товар на вработениот.
Како резултат, просечната нето плата од 876 евра во 2024 година пораснала на 1.012 евра во 2025 година. МОНСТАТ за 2025 година регистрирал номинален раст од околу 15,5 проценти и реален раст од 11,2 проценти.
Сепак, растот на платите не може целосно да се поврзе само со владините мерки. Влијание имале и состојбите на пазарот на трудот, побарувачката за работници, зголемувањето на платите во јавниот сектор и промените во приватниот сектор.
Инфлацијата во изминатите години делумно го намали ефектот од номиналниот раст. Од 2016 до 2025 година, нивото на цените пораснало за околу 42 проценти. Во истиот период просечната нето плата се зголемила за речиси 103 проценти.
Тоа значи дека просечната плата од 499 евра во 2016 година, кога би се пресметала според цените во 2025 година, би имала вредност од околу 708 евра. Со просечна плата од 1.012 евра во 2025 година, разликата е околу 300 евра.
Реалниот раст продолжил и во следните години. Во 2023 година реалната заработка пораснала за 2,4 проценти, во 2024 година за 7,1 процент, а во 2025 година за 11,2 проценти.
Во јули 2026 година просечната нето плата изнесувала 1.037 евра, а бруто платата 1.238 евра. Во однос на истиот месец претходната година, нето платата пораснала за 2,3 проценти, додека во споредба со јуни растот бил 0,1 процент. Тоа укажува на значително поспоро темпо на раст во однос на големите зголемувања забележани во 2022, 2024 и 2025 година.
Со најавениот модел за 2027 година повторно би се променила структурата на минималните плати. Од сегашните 600 и 800 евра, минималните износи би се движеле од 1.000 до 1.400 евра, зависно од потребното образование.
Доколку минималната плата од 600 евра се зголеми на 1.000 евра, тоа би било раст од околу 67 проценти, додека зголемувањето од 800 на 1.400 евра би изнесувало 75 проценти.
Станува збор за најавени износи, па нивниот конечен ефект врз просечните плати, куповната моќ, трошоците за работна сила и цените ќе може да се процени откако моделот ќе почне да се применува.
За една деценија просечната нето плата во Црна Гора пораснала од 499 на повеќе од 1.000 евра. Номинално, заработката повеќе од двојно се зголемила, додека реалната куповна моќ пораснала за околу 43 проценти. Најголемиот дел од растот е остварен по 2021 година.
