Од ракетите до нуклеарната програма: Колку успеа Трамп во конфликтот со Иран

Во пресрет на официјалното потпишување на мировниот договор меѓу САД и Иран, се отвора прашањето колку американскиот претседател Доналд Трамп успеа да ги реализира целите што ги постави на почетокот на конфликтот.

Кога САД и Израел започнаа воени операции против Иран, Трамп јасно посочи дека целта е слабеење на иранските воени капацитети, ограничување на влијанието на Техеран во регионот и спречување на развој на нуклеарно оружје.

— реклама —

Според американски извори, значителен дел од иранскиот арсенал на балистички ракети бил уништен или оштетен во текот на конфликтот. Пред војната, Иран располагал со најголем арсенал балистички ракети на Блискиот Исток, но точниот број на преостанатото оружје и натаму не е познат. И покрај тоа, Техеран задржа способност да изведува ракетни напади врз цели во регионот.

— реклама —

Вашингтон тврди дека сериозно се нарушени и конвенционалните воени способности на Иран. Американските власти наведуваат дека биле уништени голем број воени бродови и системи за противвоздушна одбрана. Сепак, Иран успеа привремено да го блокира Ормутскиот Теснец, покажувајќи дека и понатаму располага со одредени стратешки капацитети.

Најважната цел на Трамп беше спречување на иранската нуклеарна програма. Иако американската администрација тврдеше дека извршила силен притисок врз Техеран, проценките на разузнавачките служби укажуваат дека времето потребно за евентуален развој на нуклеарно оружје останало речиси непроменето.

— реклама —

САД исто така настојуваа да го ограничат влијанието на Иран врз вооружените групи во Ирак, Либан, Газа и Јемен. Американските воени претставници тврдат дека капацитетот на Техеран за снабдување на овие групи е значително намален, иако не се објавени детали за степенот на тоа ограничување.

Една од најконтроверзните цели беше можноста за промена на власта во Иран. Иако Трамп во почетокот отворено ги охрабруваше противниците на режимот, војната не доведе до пад на иранската власт. Сепак, во текот на конфликтот беше убиен врховниот лидер, ајатолахот Али Хамнеи, по што беше заменет од неговиот син.

Иако Вашингтон тврди дека постигнал значајни воени и стратешки резултати, аналитичарите оценуваат дека конечната оценка за успехот на американската политика ќе зависи од тоа дали мировниот договор ќе донесе трајна стабилност и дали Иран навистина ќе се откаже од спорните делови на својата воена и нуклеарна програма.