ДОНАЛД ТРАМП

Трамп: Иран сака договор, но Вашингтон „сѐ уште не е подготвен“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран сака да постигне договор со САД, но дека Вашингтон во овој момент не е подготвен да прифати спогодба. Изјавата ја даде во телефонско интервју за американска телевизија, нагласувајќи дека условите што се на маса, според него, „сѐ уште не се доволно добри“.Трамп одби да навлезе во детали за тоа што точно би значело „доволно добри“ услови, но посочи дека една од клучните точки во евентуален договор би била јасна обврска на Иран да се откаже од какви било нуклеарни амбиции. Со тоа тој ја зацврсти позицијата дека без конкретни гаранции околу нуклеарната програма не може да има напредок во разговорите.Во истиот разговор, Трамп наведе и дека неколку држави се обврзале да помогнат во обезбедувањето на Ормускиот Теснец – една од најважните поморски артерии за глобалната трговија со енергенси – но одби да ги именува земјите што би учествувале во таква коалиција.Реториката дополнително се заостри со неговата изјава дека САД „целосно го уништиле“ островот Харк, кој важи за клучна точка за извоз на иранска нафта. Трамп додаде дека целта би можеле повторно да ја погодат уште неколку пати, што во јавноста предизвика нови реакции и дополнителни тензии во веќе чувствителниот регионален контекст.Изјавите доаѓаат во период на засилени регионални тензии и растечки стравувања дека секое ново заострување околу Ормускиот Теснец може да има директни последици врз енергетските пазари и безбедноста на поморските рути. Во вакви околности, сигналите дека Техеран бара договор, а Вашингтон го одложува, ја отвораат дилемата дали следи дипломатска пауза или нова фаза на притисоци.

Свет | пред 1 ден

Трамп, Иран и Европа: војната ја враќа старата лекција дека сојузниците не се „опција“

По една година во која ја градел реториката врз притисок, закани и потценување на европските лидери, американскиот претседател Доналд Трамп, според напис на „Политико“, сега се соочува со непријатна вистина: во војна против Иран, Европа не е спореден актер, туку клучна алка – особено кога станува збор за бази, логистика и воена инфраструктура.Според текстот, првите денови од американско-израелската операција би биле „значително полесни“ доколку Лондон дозволел американските бомбардери да полетуваат од воздухопловни бази на територијата на Обединетото Кралство. Трамп, како што се наведува, јавно изразил незадоволство што британскиот премиер Кир Стармер одобрил само активности кои се квалификуваат како „одбранбени“ операции од објектите на Кралските воздухопловни сили.Слична линија, се додава, повлекол и шпанскиот премиер Педро Санчес, кој ја осудил операцијата на Блискиот Исток како кршење на законот и одбил да дозволи користење аеродроми под шпанска контрола за полетување на американски авиони. Во написот се наведува дека тоа предизвикало гнев во Вашингтон, а Трамп дополнително ја нападнал шпанската влада, опишувајќи ја како „непријателска“ и најавувајќи можни последици по трговските односи.Францускиот претседател Емануел Макрон, според „Политико“, предупредил дека војната е опасна, дека не е усогласена со меѓународното право и дека не може да добие поддршка. Таквиот фронт на воздржаност во Европа, се оценува, носи ризик од продлабочување на трансатлантскиот раздор и потсетува на траумата од 2003 година, кога војната во Ирак со години го нагризуваше довербата меѓу САД и дел од европските сојузници.Во исто време, Белата куќа, според написот, очекува европските сојузници да „соработуваат“ во мисијата, со образложение дека и Европа е директно изложена на заканата од Иран. Сепак, шпанската влада веднаш демантирала тврдења дека Мадрид се согласил на соработка, што дополнително ја нагласува тензијата и различните интерпретации на „поддршката“.Текстот наведува и дека не сите европски влади се подеднакво далеку од Вашингтон. Германија, на пример, била пофалена затоа што базата Рамштајн била ставена на располагање на американските сили, што во американската администрација се чита како доказ дека практичните, воено-логистички капацитети често се поважни од политичките симпатии.Во написот се појавува и оценка дека Вашингтон почнува повторно да ја учи лекцијата за границите на моќта без сојузници. Се наведува дека врвот на американската воена хиерархија предупредувал дека конфликтот со Иран носи поголеми ризици ако не постои поддршка од клучни партнери, додека европските влади, паралелно, распоредуваат сопствени капацитети кон регионот за да ги заштитат сопствените интереси – но со свест дека дури и „одбранбените“ мисии можат лесно да бидат вовлечени во ескалација.Заклучокот што провејува низ анализата е јасен: Европа се обидува да постави црвени линии за користење на својата територија и инфраструктура, а администрацијата во Вашингтон, соочена со оперативните потреби на фронтот, мора да признаe дека трансатлантската поддршка не се подразбира – и дека не се добива со ултиматуми.

Свет | пред 1 седмица

Трампов сојузник и нафтен милијардер им порача на Американците: „Издржете еден месец“ додека растат цените на горивата

Њујоршкиот милијардер Џон Катсиматидис, близок сојузник на американскиот претседател Доналд Трамп и сопственик на нафтената компанија United Refining Company, им порача на потрошувачите да не паничат поради поскапувањето на горивата во сенката на војната со Иран, оценувајќи дека станува збор за „привремена флуктуација“.Во интервју за „Форбс“, Катсиматидис предвиде дека цената на нафтата „во следните неколку дена“ може да се искачи и до 100 долари за барел, но истовремено изрази уверување дека ќе се намали „исто толку брзо“ кога ќе се овозможи нормално движење низ Ормутскиот Теснец. Тој, исто така, рече дека не направил промени во набавките или работењето на компанијата бидејќи очекува конфликтот да заврши за „помалку од 30 дена“.„Издржете еден месец“, порача Катсиматидис, додавајќи дека САД треба да можат да „ги елиминираат терористите“.Тој предупреди и дека „никој не треба ни да помисли да им се спротивстави на Соединетите Американски Држави“, тврдејќи дека ќе биде „срамнет“.Катсиматидис смета дека дел од меѓународните нафтени компании „ја сакаат паниката“ затоа што би можеле да заработат повеќе, но нагласи дека тоа, според него, не е случајот со неговиот бизнис. Рече и дека со Трамп не разговарал конкретно за цените на горивата, но дека би му советувал побрзо да ги заврши операциите.Во меѓувреме, цените на горивата на бензинските пумпи во САД во петокот достигнале 3,45 долари за галон, според податоците на организацијата AAA, што е речиси 50 центи повеќе отколку една недела претходно. Цената на нафтата во петокот се искачила на 90 долари за барел, а катарскиот министер за енергетика предупредил дека до крајот на месецот може да достигне и 150 долари.„Ние само произведуваме гориво. Тоа е светски пазар. Сите ќе ги почувствуваме последиците“, посочи Катсиматидис, објаснувајќи дека кога влезните трошоци растат, цените мора да се прилагодат и на пумпите.Според проценка на „Форбс“, Катсиматидис располага со богатство од околу 4,8 милијарди долари. Тој е основач и извршен директор на холдингот Red Apple Group, во чие сопствеништво е и United Refining Company, која располага и со рафинерија во Ворен, Пенсилванија, со капацитет за преработка од околу 70.000 барели сурова нафта дневно. Компанијата, според објавените податоци, снабдува околу 400 бензински пумпи под брендовите Kwik Fill и Country Fair во Пенсилванија, Њујорк и Охајо.Во текстот се потсетува и на неговите реакции во американската внатрешна политика: Катсиматидис, кој го поседува и синџирот супермаркети Gristedes во Њујорк, минатото лето остро реагирал по подемот на демократскиот кандидат за градоначалник Зохран Мамдани, кој во кампањата зборувал за поевтини намирници и градски продавници, најавувајќи дека би можел да затвори повеќе свои продавници.

Свет | пред 1 седмица

Белата куќа со куп различни верзии за ударот врз Иран: Трамп и врвот на администрацијата не се усогласени за причините

Една недела по почетокот на американската воена операција „Епски бес“ против Иран, во Вашингтон сè појасно се гледа дека администрацијата на претседателот Доналд Трамп не успева да понуди единствено и доследно образложение за тоа зошто конфликтот е започнат и кои се неговите конечни цели.Според наративот што Трамп го претставил при објавата на војната на 28 февруари, операцијата истовремено била претставена како одбранбен одговор на „децении иранска агресија“, како удар за уништување на ракетните капацитети, но и како чекор што треба да го отвори патот Иранците да ја „вратат својата земја“. Во истото обраќање, Трамп ја опишал кампањата и како напор за отстранување на „непосредна нуклеарна закана“.Неколку часа подоцна, реториката дополнително се проширила. Во разговор за медиуми, Трамп навестил два крајно различни сценарија – од долгорочно водење на војната со можност за поширок исход, до брзо завршување со ограничени удари од „два-три дена“, оставајќи отворено дека судирот може да биде и кратка казнена операција.Потоа следувале нови несогласувања. На 1 март, наводно на брифинг за персонал на Конгресот, претставници на Пентагон признале дека Иран не планирал да нападне американски сили или бази, освен ако прво не биде нападнат од Израел – изјава што ја поткопува тезата за „непосредна“ закана што ја повторувале претставници на Белата куќа.На првата прес-конференција во Пентагон по почетокот на ударите, министерот за одбрана Пит Хегсет ја претставил мисијата како прецизно дефинирана: уништување на иранските офанзивни ракети, нивното производство, морнарицата и делови од безбедносната инфраструктура, со цел Иран никогаш да не дојде до нуклеарно оружје. Истовремено, тој инсистирал дека ова не е војна за промена на режимот, но со изјави за „променет режим“ и повици Иранците да ја искористат „можноста“ оставил впечаток на спротивна порака.Само неколку часа по тој настап, државниот секретар Марко Рубио изнел поинакво објаснување: дека Вашингтон знаел оти Израел планира едностран напад врз Иран и дека Техеран однапред дал овластувања за автоматски одговор врз американските сили – па САД, според таа логика, дејствувале „превентивно“ за да спречат поголеми загуби.Веќе следниот ден, Трамп јавно го отфрлил тој пристап, тврдејќи дека одлуката била исклучиво негова и дека мотивот бил убедувањето дека Иран ќе нападнел прв. Со тоа, во јавноста паралелно циркулирале најмалку три меѓусебно исклучиви објаснувања: дека постои непосредна нуклеарна опасност, дека Иран ќе удри поради израелска акција, или дека Иран сам се подготвувал за напад.Во вториот брифинг во Пентагон, во услови кога пристигнале вести за загинување на шест американски војници, Хегсет настапил со уште поостра формулација за исходот, тврдејќи дека иранскиот режим е „готов“ и најавувајќи систематско уништување на капацитетите. Дополнително, вовел и ново оправдување: тврдење дека Иран се обидел да го убие Трамп, како и дека е убиен командант на единица на Револуционерната гарда која наводно стоела зад план за атентат.Кулминацијата на конфузните пораки дошла во петокот, кога Трамп објавил максималистичко барање – „безусловна предавање“ на Иран – и говорел за иднина во која по „избор на голем и прифатлив лидер“ Иран би бил „вратен од работ на уништувањето“. Потоа, портпаролката на Белата куќа Каролин Ливит се обидела да го стесни значењето на пораката, тврдејќи дека „безусловната предавање“ во суштина значи Иран да престане да претставува закана за САД и дека целта на операцијата е „целосно остварена“.Низ сите овие пораки, од Пентагон до Белата куќа, останува впечатокот дека во врвот на американската власт се води паралелна борба за тоа која верзија ќе стане официјална: ограничена воена операција со конкретни цели, долгорочно стратешко разорување на иранските капацитети или политички проект што директно ја допира иднината на иранската власт.

Свет | пред 1 седмица

Трамп тврди дека тивко се преселуваат илјадници луѓе „од Исток“, го пофали Стејт департментот и Марко Рубио

Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека е во тек „преселување на илјадници луѓе“ од различни земји „од Исток“, наведувајќи дека операцијата се спроведува дискретно и без проблеми.Пораката ја објави на својата платформа Truth Social, а во неа изрази пофалби за Стејт департментот и за државниот секретар Марко Рубио, оценувајќи дека институцијата „врши одлична работа“ во организацијата на процесот.„Преместуваме илјадници луѓе од различни земји низ Исток. Тоа се прави тивко, но беспрекорно. Стејт департментот, под водство на секретарот Марко Рубио, врши одлична работа!“Објавата доаѓа во период на зголемени тензии на Блискиот Исток, поради што вниманието на јавноста е насочено кон можни операции поврзани со безбедност, дипломатија и хуманитарни мерки. Американските институции досега не објавија дополнителни официјални детали што би ја разјасниле изјавата.

Свет | пред 1 седмица

Трамп го нападна Такер Карлсон: „Скренал од патот“ и „не е МАГА“

Американскиот претседател Доналд Трамп остро го критикуваше конзервативниот коментатор Такер Карлсон, откако Карлсон јавно се спротивстави на војната со Иран и ја нарече „апсолутно одвратна и зла“.Според главниот дописник на ABC News од Вашингтон, Џонатан Карл, кој разговарал со Трамп, претседателот рекол дека Карлсон „скренал од патот“ и дека „не е МАГА“. Во истата изјава Трамп ја бранеше својата политичка платформа „Америка на прво место“, оценувајќи дека Карлсон „не е ништо од тоа“ и додавајќи навредлива забелешка за неговата интелигенција.Во текстот се наведува дека Карлсон, поранешен водител на Fox News, наводно се обидувал да го одврати Трамп од влегување во војна со Иран. Карлсон во изминатиот месец трипати се сретнал со Трамп во Овалната соба за да го убеди да се откаже од воената опција, за која се тврди дека ја поттикнувал израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.Според наводите, Карлсон предупредил на ризиците за американските војници, можниот притисок врз цените на енергенсите и последиците врз партнерствата на САД со арапските држави во регионот. Откако конфликтот почнал, Карлсон јавно повикал Соединетите Држави да го „воздржат Бенјамин Нетанјаху“, тврдејќи дека неговите одлуки можат да доведат до загинување Американци и да влијаат врз текот на светските настани.

Свет | пред 1 седмица

Трамп: „Сакам да победам во Иран. Сакам да победувам!“

Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека ќе преземе „многу силни мерки“ доколку иранските власти оваа недела започнат со бесење антивладини демонстранти.Предупредување до иранскиот режим„Ќе преземеме многу силни мерки. Ако направат нешто такво, ќе преземеме многу силни мерки“, изјави Трамп во ексклузивно интервју за CBS Evening News, разговарајќи со водителот Тони Докупил. Интервјуто е снимено во Дирборн, во сојузната држава Мичиген, и ќе биде емитувано во вторник навечер.Трамп рече дека е свесен оти во повеќе од две недели протести бил убиен „прилично голем број“ луѓе. Извори за Си-Би-Ес њуз наведуваат дека постои стравување оти загинале најмалку 12.000 лица, а можно е бројот да надмине и 20.000. Снимки, како што се наведува, прикажуваат вреќи со тела наредени во мртовница во Техеран.Во објава на социјалните мрежи, Трамп во вторникот предупреди дека иранските функционери ќе „платат висока цена“ за секое насилство, а до иранските граѓани упати порака дека „ПОМОШТА Е НА ПАТ“. Тој додаде дека ќе ги откаже сите средби со ирански претставници додека убиствата не престанат.„Целта е да се победи, сакам да победувам“За време на интервјуто, Трамп повтори дека „многу помош е на пат“ за иранските граѓани, наведувајќи дека таа доаѓа во „различни форми“, вклучително и економска поддршка. Тој ги спомена и американските воздушни напади минатата година врз три ирански нуклеарни постројки, но без да навлегува во дополнителни детали.На прашањето која е неговата крајна цел во Иран, Трамп одговори: „Крајната цел е да се победи. Сакам да победувам.“Запрашан што точно подразбира под „победа“, тој наведе низа воени операции од неговиот прв и втор мандат, меѓу кои и неодамнешното апсење на венецуелскиот лидер Николас Мадуро, операцијата во Сирија во 2019 година што заврши со смртта на основачот на ИСИС, Абу Бакр ал-Багдади, како и убиството на Касем Солејмани, командант на елитната иранска единица Кудс, во 2020 година.„Не сакаме ова што се случува во Иран да продолжи. Ако сакаат да протестираат, тоа е едно. Но кога почнуваат да убиваат илјадници луѓе, а сега зборуваме и за бесења – ќе видиме како ќе им заврши тоа. Нема да им заврши добро“, рече Трамп.

Свет | пред 2 месеци

„Ако ги обесат, ќе видите што ќе следи“: Трамп со силни закани кон Иран

Повеќе од 2.400 демонстранти се убиени, а над 18.000 се уапсени откако иранските власти минатиот месец започнаа со задушување на протестите, покажуваат податоци на американска организација за човекови права. Според „Си-Би-Ес њуз“, постои стравување дека бројот на загинати би можел да надмине 12.000.Реакција на САДАмериканскиот претседател Доналд Трамп ги повика иранските демонстранти да продолжат со протестите, порачувајќи дека „помошта е на пат“. Тој го предупреди Иран да не ги погубува демонстрантите и најави дека Соединетите Американски Држави ќе преземат „силна акција“ како одговор. Од американскиот Стејт департмент изразија загриженост дека еден од демонстрантите би можел да биде погубен уште денес.Трамп: Ако ги обесат...Претседателот Доналд Трамп изјави дека САД ќе преземат „многу силни мерки“ против Иран доколку дојде до погубување на демонстранти, додека организациите за човекови права наведуваат дека во насилната пресметка на иранските власти досега се убиени повеќе од 2.400 антивладини демонстранти.Говорејќи за Си-Би-Ес њуз, Трамп рече: „Ако ги обесат, ќе видите што ќе следи... Ќе преземеме многу силни мерки ако направат нешто такво.“

Свет | пред 2 месеци

Трамп се закани со трговски казни за цели држави: 25 отсто царина за секој што тргува со Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп најави воведување царина од 25 отсто за сите држави што имаат трговска соработка со Иран, предупредувајќи дека мерката ќе се однесува на целокупната трговија што тие земји ја остваруваат со САД.„Итно соопштение: секоја земја што прави бизнис со Исламската Република Иран ќе плаќа царина од 25 отсто за сите трансакции со Соединетите Американски Држави“, објави Трамп на својата социјална мрежа Трут соушал.Тој нагласи дека одлуката е конечна и дека нема можност за исклучоци или жалби.Кина, Обединетите Арапски Емирати, Индија и Турција се меѓу најголемите трговски партнери на Иран, што значи дека новата најава може да има пошироки последици врз глобалната трговија и односите со Вашингтон.Заканата доаѓа во услови на зголемени тензии, откако портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, изјави дека Трамп не ја исклучува можноста за употреба на воена сила против Иран.Според неа, воздушните напади се „една од повеќето опции на масата“, при што додаде дека американскиот претседател, како врховен командант, внимателно ги следи случувањата во Техеран.

Свет | пред 2 месеци

Путин лично му се јавил на Трамп: „Ме информираше за нападот со дронови врз неговата резиденција - Москва најавува одговор

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека неговиот руски колега Владимир Путин утрово телефонски го информирал за наводниот украински напад со беспилотни летала врз претседателска резиденција во Новгородската област. Трамп оцени дека таков потег „не е добар“, но додаде дека е можно руските тврдења да не се точни.„Тукушто слушнав за тоа, но не знам ништо повеќе. Тоа не би било добро,“ изјави Трамп пред средбата со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во Мар-а-Лаго, додавајќи дека разговорот со Путин бил „продуктивен“, но дека сè уште постојат чувствителни прашања што треба да се решат за да се постигне мир во Украина.Руските власти претходно соопштија дека ноќеска бил спречен масовен напад со 91 дрон со долг дострел насочен кон претседателската резиденција на Путин во северна Русија. Министрот за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека сите летала биле соборени од противвоздушната одбрана и дека нема повредени ниту материјална штета.Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, изјави дека Москва ќе одговори на, како што го нарече, „обидот за украински напад“.„Ќе има одговор на ова,“ рече таа за националната телевизија, обвинувајќи го украинскиот претседател Володимир Зеленски дека со ваквите чекори ги поткопува можностите за мировни преговори.Во исто време, Киев категорично ги отфрли руските наводи, нарекувајќи ги неосновани и политички мотивирани. Украинските власти сметаат дека Москва преку вакви обвинувања се обидува да изгради алиби за евентуална ескалација и притисок врз мировниот процес.Досега, руската страна не објави независно потврдени докази за нападот.Настанот се случува во чувствителен дипломатски момент, кога секоја информација за напад врз „симболични“ цели добива дополнителна тежина — и на теренот, и на преговарачката маса.

Свет | пред 2 месеци