ГРЕНЛАНД

Итен состанок во Данска за Гренланд: „Никој нема ни со прст да мрдне за да ни помогне“

Синоќа, на празникот Богојавление по католичкиот календар, под необично строги безбедносни и тајни мерки, во Копенхаген се состана државниот врв на Данска за да ја утврди стратегијата во кризата околу Гренланд. По околу два часа пред новинарите излезе министерот за надворешни работи Ларс Леке Расмусен и рече дека ќе побара средба со неговиот американски колега Марко Рубио за да се „разјасни недоразбирањето“.„Мораме да разјасниме одредени недоразбирања што настанаа. Веруваме дека ситуацијава е последица на погрешно толкување. На пример, неточно е дека руски и кинески бродови пловат во близина на Нуук, на Гренланд“, рече Расмусен, додавајќи дека заедно со министерската за надворешни работи на Гренланд, Вивиан Мотсфелд, ќе отпатуваат во Вашингтон, но дека засега не знае кога.Станува збор за очигледен обид да се смири тензијата и за многу поблага реторика од онаа на данската премиерка Метe Фредериксен последниве денови, која поради состанокот на Коалицијата на подготвени во Париз не присуствуваше на средбата во Копенхаген.Расмусен нагласи дека „САД не можат едноставно да го добијат Гренланд“, но веднаш додаде дека се согласува со американскиот претседател Доналд Трамп дека на Арктикот постојат одредени безбедносни предизвици.Соработка – да, предавање суверенитет – неТој изрази подготвеност за соработка и за зголемување на американското присуство на Гренланд, но не и за откажување од суверенитетот над најголемиот остров во светот. Не доаѓа предвид ниту продажба на Гренланд, за што изминативе 24 часа се зборува во Вашингтон, нагласи Расмусен.Но состанокот во Копенхаген не беше најдобро применет на самиот Гренланд. Пипалук Линге, претседателка на Комисијата за надворешна и безбедносна политика во парламентот на Гренланд, изрази незадоволство што ниту еден претставник од островот не бил поканет. Данските политичари веднаш одговорија дека поради чувствителноста на темата сите учесници морале физички да бидат присутни во Копенхаген.„Значи, тие одржуваат состанок за нас – историски состанок за нас – без нас. Тоа е неоколонијалистички пристап. Оваа фрустрација постои меѓу населението на Гренланд со години. Затоа сакаме независност, бидејќи немаме чувство дека сме рамноправни. Не сакаме да бидеме граѓани од втор ред“, изјави Линге за данската јавна телевизија ДР.И додека анкетите по улиците на данските градови покажуваат извесно незадоволство и разочараност од реакцијата на владата на американските претензии, данските експерти за меѓународни односи немаат никакви илузии што би се случило со Гренланд доколку Трамп истрае и стане поагресивен во своите намери.„Американската воена машина е пресилна“„Ако САД одлучат да го нападнат Гренланд, што засега е тешко замисливо, ќе останеме сами. Никој нема ни со прст да мрдне – во строго воена смисла. Никој нема да ни помогне“, изјави за ДР Петер Вигo Јакобсен, доцент на Институтот за стратегија и воени студии при Данската одбранбена академија.Според прописите, данската војска би морала да реагира во случај на напад без да чека наредба од Копенхаген, но Јакобсен смета дека секоја борба би била „целосно бесмислена“:„Гренланд е многу далеку, многу е студено и условите за борба се ужасни. Американската воена машина е едноставно преголема и пресилна за воопшто да може нешто да се направи.“На прашањето на ДР дали тогаш поддршката од европските сојузници се сведува само на убави зборови, Јакобсен заклучува:„Се разбира, никој нема да гине за Гренланд. Како што ни ние не планираме да гинеме за Украина. Даваме пари и оружје, но нема да гинеме. Ако Американците нападнат – играта е завршена. А Гренланѓаните ќе мора да се помират со тоа дека имаат нов газда.“„САД нема да го освојат Гренланд со воена сила“Со тоа се согласува и Јакоб Линет Шмид, докторанд во Данскиот институт за меѓународни студии и експерт за одбранбена политика, кој исто така не верува дека САД би го окупирале Гренланд воено, но доколку тоа се случи, не гледа никаква надеж за Данска.„Би било самоубиствено да се влезе во воен судир со САД на Гренланд. Дури и со помош на европските сојузници. Секако, Данска има поголеми воени капацитети отколку што Трамп признава кога се потсмева со коментарите за санки со кучиња – но тоа сепак не е доволно“, изјави Шмид за ДР.

Свет | пред 4 седмици

Страв во Данска дека Трамп сака американска контрола и врз Гренланд

По „киднапирањето“ на венецуелскиот претседател Николас Мадуро, кое Вашингтон го оправдува со безбедносни причини, во Данска сè погласни стануваат стравувањата дека американската администрација може да направи сличен потег и кон Гренланд. Загриженоста расте поради повторените изјави на Доналд Трамп дека САД треба да воспостават контрола врз овој арктички остров од стратешко значење.Гренланд, кој има околу 57.000 жители и статус на полуавтономна територија во рамките на Данското кралство, формално има право на независност согласно договорот од 2009 година. Сепак, локалните власти не го користат тоа право бидејќи економијата е силно зависна од риболовот и данските субвенции. И Копенхаген и властите во Нуук категорично повторуваат дека островот „не е на продажба“ и нема да стане дел од Соединетите Американски Држави.Трамп, кој веќе неколку пати јавно го поврзува Гренланд со американската национална безбедност, тврди дека Русија и Кина веќе имаат присуство таму и дека Данска не е во состојба да се справи со геополитичкиот притисок. Зборувајќи во авионот „Ер Форс Уан“ за време на летот од Мар-а-Лаго кон Вашингтон, тој најави дека прашањето ќе биде повторно разгледано во наредните месеци, оценувајќи дека островот е клучен за одбранбениот ракетен штит и за обезбедување на ресурсите потребни за САД.Американскиот претседател тврдеше и дека Европската Унија е свесна за улогата на Вашингтон во Арктикот, истакнувајќи дека „на ЕУ ѝ е потребно САД да ја преземат таа одговорност“. Во јавноста овие пораки се толкуваат како сигнал дека Белата куќа не отстапува од идејата за проширување на своето влијание над островот.Стратешката положба на Гренланд меѓу Европа и Северна Америка веќе одамна го прави важна точка во безбедносните пресметки на НАТО-сојузниците. Но, повтореното спомнување на можноста за американска јурисдикција — дури и со потенцијална употреба на сила — предизвикува особена вознемиреност во Данска, која потсетува дека островот има сопствен политички статус и дека одлуките за неговата иднина не се предмет на трговија.

Свет | пред 4 седмици

Огромен скандал во Данска, откриени тројца Американци кои тајно работеле за Трамп: „Се подготвувале да го преземат Гренланд“

Данската влада ги отповика американските вршители на должност во земјата откако локалните разузнавачки служби открија дека најмалку тројца американски државјани работеле на „операции за влијание“ во Гренланд за да ја оддалечат земјата од Данска и да ја приближат до САД, објави DR.Разузнавачките служби, објави DR, открија мрежа во која најмалку три лица биле вклучени во операциите. Тие исто така објавија дека ги знаат нивните имиња и дека се блиски до претседателот Доналд Трамп, но одлучија да не ги објавуваат нивните идентитети за да ги заштитат своите извори. Сè уште не е познато дали работеле по директни наредби од Белата куќа или независно.Министерот за надворешни работи Ларс Леке Расмусен изјави дека „секој обид за мешање во внатрешните работи на Кралството е неприфатлив“.Создаде мрежа на контактиСе вели дека еден од мажите го посетил Гренланд за да присуствува на состаноци таму и да состави список на потенцијални сојузници и противници на плановите на Трамп за преземање на територијата. Тој, исто така, како што објавува ДР, ги повикал жителите на Гренланд да пријават случаи што би можеле да се искористат за прикажување на Данска во лошо светло во американските медиуми.Другите двајца мажи наводно работеле на изградба на мрежа на контакти со политичари, бизнисмени и лидери на заедницата за да ги спроведат плановите на Трамп. Парламентарната претставничка Аја Кемниц, исто така, коментираше за информациите.- Неприфатливо е што се обиделе да се инфилтрираат во гренландското општество на таков начин. На Гренланд е сам да одлучи каква иднина сакаат - рече таа.„Сериозен удар за односите“Расмусен рече дека состанок со импичираниот вршител на должноста ќе се одржи подоцна денес. Тој во моментов е највисок американски дипломат во Копенхаген, бидејќи нема амбасадор. Тој истакна дека целта на состанокот е да им се стави до знаење на Соединетите Американски Држави дека доколку има официјално мешање во политиката на Гренланд, тоа е кршење на меѓународните правила.Лидерот на Радикалната партија, Мартин Лидегард, исто така, го коментираше случајот. Тој оцени дека ова е сериозна и непријатна ситуација, „особено ако се покаже дека работеле по официјална наредба“.- Тешко е да се докаже, но исто така е тешко да не се сомневаме во тоа. Ова значи дека не можеме да ѝ веруваме на американската администрација. Тоа е сериозен удар за односите меѓу САД и Данска, но секако и на Гренланд и САД - рече Лидегард.

Свет | пред 5 месеци

Нема фотографија

Гренланѓаните му порачаа на Трамп: „Не сакаме да бидеме Американци“

Доналд Трамп во неколку наврати изјави дека сака да го направи Гренланд дел од САД, а тоа го повтори и синоќа во својот говор пред Конгресот, пренесува Sky News.Тој го поддржа „правото на Гренланд да ја одреди сопствената иднина“, но додаде, донекаде заканувачки рече дека САД ќе го добијат островот „на овој или оној начин“.Премиерот на Гренланд на ова одговори: „Не сакаме да бидеме Американци“.„Гренланд е наш. Не сакаме да бидеме Американци, ниту Данци, ние сме Гренланѓани“, рече премиерот Муте Егеде.„Американците и нивните лидери треба да го разберат ова. Ние не сме на продажба и не може да нè одземат. Нашата иднина одлучуваме ние на Гренланд“, додаде тој.

Свет | пред 10 месеци

Премиерот на Гренланд: Сакаме блиски односи со Америка и Данска, но до одредена граница

Премиерот на Гренланд Муте Егеде изјави дека островот сака блиски односи со САД и Данска, но до одредена граница.Гренланѓаните не сакаат да бидат Данци. Гренланѓаните не сакаат да бидат Американци“, рече Егеде во интервју за Фокс њуз.Неговите забелешки може да го фрустрираат новоизбраниот американски претседател Доналд Трамп, кој претходно покажа интерес да ја преземе контролата врз стратешки лоцираниот и богат со ресурси остров.Премиерката на Данска, Мете Фредериксен, го поддржа тврдењето на Егед дека „Гренланд не е на продажба“ и ја повтори таа порака до Трамп за време на телефонскиот разговор пред два дена во средата.Во интервјуто со Брет Баер, Егеде го поздрави силното партнерство со ЕУ и САД и изрази отвореност за зголемени европски и американски инвестиции во рударскиот сектор на островот. Слични ставови изрази и министерката за природни ресурси на Гренланд, Наја Х. Натаниелсен, во авторски текст за Вашингтон пост.Егеде рече дека Гренландците би избрале независност доколку имаат можност да гласаат на референдум, нагласувајќи дека одлуката им припаѓа исклучиво на народот на Гренланд.„Гренландскиот народ ќе одлучи за иднината на Гренланд“, изјави тој.Доколку оваа данска територија постигне независност, Егеде посочи дека Гренланд би сакал да остане дел од НАТО како членка на алијансата и да одржува силно безбедносно и одбранбено партнерство со САД и ЕУ.„Важно е да се разбере дека ако Гренланд тргне по тој пат, таа секогаш ќе биде дел од западната алијанса и силен партнер на САД“, рече тој. „Затоа што вашата безбедност е наша безбедност.

Свет | пред 1 година