МОЗОЦИ

Документите за транспортираните мозоци во САД можеби и не се чуваат во целост, вели Алиу кој не верува дека има злоупотреби при извозот кон САД

Министерот за здравство Азир Алиу изјавува дека е побарана детална анализа на сите достапни податоци поврзани со случајот во кој мозоци на починати македонски државјани со психијатриска дијагноза биле транспортирани како чекиран багаж на комерцијални летови во САД и Канада за медицински истражувања.„Барав да ги анализираат податоците поврзани со случајот. Ние не сме надлежни за истражувањата, бидејќи станува збор за истражувачки проект. Секој проект почнува со меморандум. Ние сме надлежни да дадеме дозвола за извоз или увоз на материјал од страна на некоја наша институција и токму во тој дел се фокусираме“, вели Алиу.Тој појаснува дека случајот датира од пред околу 30 години, период во кој, како што нагласува, не постоела Агенцијата за лекови и медицински средства, туку дозволите за ваков вид активности ги издавало директно Министерство за здравство. Според него, токму поради временската дистанца не треба да се брза со информации и заклучоци.Алиу оценува дека постои многу мал простор за злоупотреби, особено имајќи предвид дека, како што вели, втората држава вклучена во процесот е САД, а институцијата која го спроведувала истражувањето е престижен универзитет со научници со светска репутација.„Почнувајќи од себеси, не верувам дека таа држава, таа лабораторија или тој универзитет би дозволиле незаконски внес на материјал“, истакнува министерот.Тој додава дека од работната група конкретно побарал да утврди како бил испратен материјалот и по кои процедури, со цел да се добие јасна и документирана слика за целиот процес.Во однос на документацијата, Алиу укажува дека и според стариот и според новиот закон, постои реална можност дел од документите да не бидат достапни. „Ако земеме предвид дека станува збор за документи стари 30 години, страв ми е дека институциите можеби и ги немаат сите документи“, вели тој, објаснувајќи дека според старите законски решенија документацијата за изнесување биолошки материјал се чувала 15 години, додека според новите законски одредби рокот е 25 години.Министерот потенцира дека јавноста ќе биде информирана откако работната група ќе ги заврши анализите.

Македонија | пред 2 седмици

Обвинителство отвори предмет за случајот со „извоз на мозоци“ во САД

Јавното обвинителство на Република Северна Македонија, врз основа на повеќе објавени информации во медиумите, оформи предмет по допрен глас поради наводите од објавените документи во случајот за Џефри Епштајн кои упатуваат дека примероци од мозоци на починати лица од земјава наводно биле транспортирани за научно-истражувачки цели во САД.„Имајќи ја во вид природата на наводите, кои вклучуваат обработка, замрзнување и меѓународен транспорт на човечки ткива, како и евентуални прашања за усогласеноста со законските и етичките стандарди за експерименти со човечки ткива и примероци, Јавното обвинителство оформи предмет со цел да ги испита сите индиции за евентуално постоење на елементи на кривично дело кое се гони по службена должност.Предметот е доставен на надлежно постапување на Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција кое треба да преземе дејствија на прибирање официјални информации од надлежните органи, институции и здравствени установи, во насока на утврдување на евентуално нелегално постапување со човечки ткива и биоматеријали, пропусти или злоупотреби при добивање дозволи и согласности“, се вели во соопштението.

Македонија | пред 2 седмици

Министерство за здравство ќе го истражува „извозот на мозоци“ од Македонија

Министерството за здравство формираше работна група која ќе го истражува случајот „извоз на мозоци за научни цели“. Ќе се проверуваат сите информации и податоци за наводите поврзани со испраќање човечки мозоци од Македонија во САД. Ќе се проверува дали имало соодветна документација, дали се барала согласност од семејствата, дали е почитувана правната рамка и етичката димензија.Ресорниот министер вели дека многу скоро ќе се знае што точно се случувало во период од две децении, од 1994-та до 2015-та година, кога соработката со Универзитетот Колумбија прекинала.– Формиравме работна група која ќе го следи административниот дел за временскиот период кој е таму дефиниран, дали имало некаков документ или не во министерството или некој меморандум за научни истражувања или за клинички истражувања и анализи. Верувам дека за кратко време ќе ме информираат од различните департменти дали имало или немало таква активност. Засега се е шпеклуации и информации што ги слушаме насекаде – изјави за Коха, Азир Алиу, министер за здравство.Од Јавното Обвинителство засега нема реакција на објавените информации за тнр. „извоз на мозоци во научни цели“.

Македонија | пред 2 седмици

Документ на МАНУ на сајтот на американската Национална библиотека за медицина: како мозоци од Македонија станаа дел од светската психијатриска наука

На официјалниот сајт на американската Национална библиотека за медицина е објавен научен документ подготвен од Македонската академија на науките и уметностите – Оддел за медицина, депониран како авторски ракопис со слободен пристап во јули 2014 година. Станува збор за труд со наслов „Збирка за психијатриски мозоци во Македонија: Општи лекции за научна соработка меѓу земјите со различно богатство“, кој првично бил објавен во 2013 година во научното списание Prilozi.Документот не е клиничка студија со конкретни медицински дијагнози, туку аналитички и искуствен научен труд во кој авторите опишуваат и анализираат речиси две децении долга соработка меѓу македонски и американски институции во областа на невропатологијата и психијатријата, заснована на обдукциски мозочни примероци од Македонија.Како започнала соработкатаСпоред трудот, соработката започнала во 1996 година меѓу Универзитетот „Колумбија“ во Њујорк и Институтот за судска медицина во Скопје. Главната научна цел била проучување на мозочните промени кај шизофренија, а подоцна и кај други психијатриски нарушувања, вклучително нарушувања на расположението и случаи на самоубиство.Македонија била избрана како партнерска земја поради високата стапка на обдукции, релативно краткиот постмортем интервал и постоењето на квалификуван медицински кадар, но со ограничени ресурси за научни истражувања. Американската страна, пак, располагала со напредна технологија и лабораториска инфраструктура, но со сериозен недостиг од соодветни примероци за психијатриски истражувања.Од каде се мозоците и како се обработуваатВо документот јасно се наведува дека мозочните примероци потекнуваат од обдукции на психијатриски пациенти во Македонија, кои биле упатувани и обработувани преку Институтот за судска медицина во Скопје. Годишно се собирале од 25 до 75 мозоци, со медијан постмортем интервал од околу 13 часа, што е исклучително кратко во меѓународни рамки.По обдукцијата, дел од мозочното ткиво се замрзнувало со специјален медиум, а друг дел се фиксирал во формалин и потоа се чувал во бафер, со цел да се зачува неговата имунореактивност. Паралелно со физичката обработка, се спроведувале и психолошки обдукции, односно ретроспективни клинички проценки врз основа на медицинска документација и интервјуа. Авторите потенцираат дека без вакви клинички податоци, самиот биолошки материјал нема научна вредност.Што овозможила оваа соработкаИако трудот не наведува конкретни патолошки откритија, во него се истакнува дека благодарение на свежината и начинот на обработка на ткивото било можно да се развие нова и исклучително сигурна метода за Голџи-боење на човечки неврони, што претставува значаен методолошки напредок. Мозочниот материјал и клиничките податоци од Македонија биле искористени во 39 финансирани научни истражувачки проекти во САД, Канада и Македонија.Како директна последица на проектот, во Македонија биле воспоставени нови лабораториски капацитети за електронска микроскопија, стереологија и протеомика, а државата во следните години инвестирала значителни средства во научна опрема.Предизвици и улогата на клучните актериВо документот отворено се опишуваат и проблемите со кои се соочувала соработката, меѓу кои чувството на таканаречен „научен колонијализам“, административните бариери и недоволната традиција за меѓуинституционална соработка. Овие пречки, според авторите, биле надминати преку транспарентност, личен ангажман и воведување меѓународни етички и истражувачки стандарди.Посебно се нагласува улогата на Горазд Росоклија, професор на Универзитетот „Колумбија“ со потекло од Македонија, кој бил главната врска меѓу американските и македонските институции и лично ги решавал најсложените административни прашања, особено околу извозот на биолошки примероци. Клучна институционална улога имал и Алексеј Дума, тогашен директор на Институтот за судска медицина во Скопје, кој инсистирал Институтот активно да се вклучи во научни истражувања и ја отворил вратата за проектот. Трет автор на трудот е Ендру Џеј Дворк, професор на Универзитетот „Колумбија“, кој учествувал во научниот и методолошкиот развој на соработката.Пораката на документотВо заклучокот, авторите порачуваат дека успешната меѓународна научна соработка не смее да се сведува на едноставно користење ресурси, туку мора да гради локален научен капацитет и институционална култура. Документот, објавен во 2013 година и јавно достапен од 2014 година преку американската Национална библиотека за медицина, претставува редок писмен доказ како Македонија, преку обдукциски систем и стратешка соработка, станала релевантен партнер во светската психијатриска и невропатолошка наука.И овој документ „Psychiatric brain collection in Macedonia: General lessons for scientific collaboration among countries of differing wealth“ е јавно достапенMејлови на Епштајн: мозоци од Македонија користени во истражување за нов лек - Скопје1.мк

Свет | пред 2 седмици

Mејлови на Епштајн: мозоци од Македонија користени во истражување за нов лек

Македонија се споменува во мејловите на осудениот милијардер, сексуален предатор, педофил и трговец со малолетнички за бело робје, Џефри Епштајн.Во еден од мејловите што се појавија во јавноста, Епштајн е информиран за научно истражување поврзано со развој на лек кој, според тврдењата, би можел да ги стопира самоубиствените нагони. Во рамки на ова истражување, како што стои во пораката, биле користени и човечки мозоци од Македонија.„Ги зеле примероците и мозоците, најпрво на Универзитетот во Питсбург, а потоа, во 1994 година, во Колумбија. Досега имаат собрано колекција од околу 1.000 човечки мозоци — некои од жртви на самоубиство, други контролни мозоци — уредно складирани во замрзнувачи на -112°F. Малата балканска земја Македонија ги придонесува најновите мозоци, благодарение на член на факултетот на Колумбија кој потекнува од таму и помогнал во организацијата. Македонските мозоци се замрзнуваат веднаш по нивното отстранување и се транспортираат во сандаци, под надзор, околу 4.700 милји, за да завршат во црни кутии со големина на кутија за чевли, обележани со QR-кодови. Внатре се наоѓаат исечени делови од розево ткиво во пластични кеси, означени со маркери: десна страна, лева страна, датум на собирање“, се наведува во мејлот, испратен до Епштајн од лице чие име е целосно цензурирано.Станува збор за информативна електронска порака во која, според содржината, му се презентира истражувачкиот проект и неговата научна позадина, најверојатно со цел да се побуди интерес за можна инвестиција во компанија која би го комерцијализирала потенцијалниот лек. Мејлот е комбиниран со објава и анализа од „Блумберг“, што дополнително укажува на обидот проектот да се прикаже како сериозна научна и бизнис-можност.Иако во пораката не се наведуваат имиња на институции или поединци од Македонија, самото споменување на земјата во ваков контекст отвора сериозни прашања за начинот на прибирање, користење и изнесување на човечки биолошки материјал, како и за етичките и правните аспекти на ваквите истражувања.Целиот меил, објавен од страна на Департментот за правда на САД

Македонија | пред 2 седмици