ВЕЛИКИ ЧЕТВРТОК

Ден кога се бојат јајцата: Што значи Велики четврток

Денес е Велики четврток, или Величетврток – еден од најзначајните денови во Страдалната седмица пред Велигден, кој во православната традиција има длабоко духовно и обредно значење. На овој ден се одбележуваат неколку клучни настани од животот на Исус Христос: миењето на нозете на апостолите, Тајната вечера, востановувањето на светата причест, првосвештеничката молитва и предавството на Христос.Величетврток е ден кога верниците се подготвуваат духовно за најголемиот христијански празник – Велигден, но и ден исполнет со богата народна традиција која се пренесува со генерации.Рано наутро, пред изгрејсонце, започнува еден од најпознатите обичаи – бојадисувањето на првите велигденски јајца. Според традицијата, домаќинките најпрво вкусуваат малку леб, се прекрстуваат и свртени кон исток ги бојат првите три јајца во црвена боја.Првото јајце, познато како „божјаче“, има посебно значење. Се остава да го „фатат“ првите сончеви зраци, а потоа со него се допираат лицата на децата за здравје и благосостојба. Ова јајце се чува цела година, како симбол на заштита и вера.Црвената боја на јајцата симболизира живот, воскресение и жртва – таа ја претставува крвта на Христос и победата над смртта. Самото јајце, пак, го симболизира гробот од кој произлегува нов живот, како што Христос воскреснал.Обичајот за бојадисување јајца се поврзува и со преданието за света Марија Магдалена, која му подарила црвено јајце на римскиот цар Тибериј, поздравувајќи го со зборовите „Христос воскресе“, ширејќи ја веста за воскресението.Покрај јајцата, на овој ден традиционално се подготвува и велигденскиот леб – обреден леб украсен со непарен број јајца, познат како кравај или богова пита. Во минатото, овој ден бил резервиран за домашни подготовки, особено за највозрасните жени во семејството.Во народното верување постои и симболика дека на полноќ на Велики четврток „се отвора небото“, а душите на починатите доаѓаат меѓу своите блиски, останувајќи на земјата до Спасовден.Величетврток претставува спој на вера, традиција и семејни обичаи, ден кој го означува почетокот на најинтензивниот духовен период пред Христовото воскресение.

Македонија | пред 5 дена

Домаќинките ги бојадисуваат првите велигденски јајца - обичаи за Велики четврток

Денес е Велики четврток или Величетврток — ден од Страдалната седмица. Според источното христијанство тој е шести ден од Страсната седмица, односно пет дена по Лазаровата сабота и четири по Цветници, а според западното христијанство тој е петти ден од страсната седмица, односно четири дена по Цветници.На овој ден се прави спомен на светото миење на нозете, Тајната вечера, предавањето на страшните тајни, Првосвештеничката натприродна молитва, и самото предавство на Христос.На овој ден рано наутро пред изгрејсонце, домаќинките ги бојадисуваат првите велигденски јајца. Најпрво каснуваат малку леб, се вртат кон исток, се прекрстуваат и ги бојат првите три црвени јајца.Првото јајце, божјаче, откако ќе се бојадиса се остава да го „фатат“ првите зраци од сонцето, а потоа се будат децата и со него на лицето им се прави „црвено-бело“. Божјачето се чува цела година, до наредниот Велики четврток, и само ова јајце не скапува!Црвената боја има посебно значење за Велигден. Нејзино значење на овој голем Христијански празник е дека Господ Исус Христос со своето воскресение ја победил смртта. Црвената боја ја претставува божјата сила и моќ, а воедно ја симболизира и христовата крв, која Исус ја пролеал на крстот за спасение на сите луѓе на земјава. Така, бојата на јајцето не потсетува на крвта христова и спасението.Црвените јајца во христијанството се симбол на воскресението Христово и на самиот празник Велигден. Формата го претставува гробот на Христос, како што од јајцето излегува живот кога ќе се испили, така од гробот излегол Исус Христос.Вапсањето на јајцата се прави во спомен на настанот кога света Марија Магдалена Мироносица (тоа е таа девојка која со Пресвета Богородица, постојано била покрај Христос во текот на неговото голготско страдање и на која Христос и се јавил прв по неговото воскреснување), патувала во Рим да проповеда Евангелие и да го посети царот Тибериј. Тогаш во знак на внимание, како новогодишен подарок му однела црвено јајце и го поздравила со зборовите: Христос Воскресе.Уште еден обичај поврзан за Велики петок е и отсуство на секаква радост. Имено, верниците тој ден не слушаат музика, не се предаваат на други радосни содржини, не се веселат, бидејќи Велики петок е најтажен христијански празник кога бил распнат Исус Христос.Според традицијата во минатото на Величетврток жените поминуваат најмногу време во кујната. Тогаш највозрасната жена во семејството замесува велигденски леб, нарекуван уште богова пита, велигденски кравај или квасник. Велигденските леб е обреден леб и се украсува со непарен број велигденски јајца.Велат, исто така, дека на полноќ на Величетврток небото се отвора, за да слезат кај своите блиски душите на мртвите, кои остануваат на земјата 40 дена. Во минатото на овој ден луѓето ги осветувале новите домови.

Македонија | пред 1 година