Биткоинот има строго ограничена понуда и никогаш нема да надмине 21 милион монети, што со години се истакнува како неговата клучна вредност и основа за споредбата со „дигитално злато“. И покрај тоа што бројот на биткоини е фиксен, пазарот овозможува тргување со изложеност чија вкупна вредност повеќекратно ја надминува реалната количина на постоечките монети.
Токму тука се создава парадоксот: биткоинот истовремено е средство со ограничена понуда и пазар на кој изложеноста може да се создава и укинува за неколку секунди. Клучната разлика е помеѓу вистинската купопродажба и тргувањето преку финансиски деривати. Само на спот-пазарот купувањето значи дека биткоинот навистина се префрла од еден сопственик на друг. Сите останати инструменти, како фјучерси и опции, не подразбираат реален пренос на биткоини, туку договори чија вредност зависи од цената, најчесто порамнети во готовина.
Особено влијание имаат таканаречените перпетуални фјучерси, кои ја следат спот-цената преку механизам на меѓусебни надоместоци меѓу трговците. Нивната главна карактеристика е користењето на финансиски лост, што овозможува со релативно мал износ капитал да се контролира многу поголема позиција. Така, мал капитал може да создаде огромна пазарна изложеност, што го прави овој сегмент привлечен за активни трговци кои сакаат брзи добивки и можност за обложување и на раст и на пад на цената.
Кога најголемиот дел од тргувањето се префрла на овие инструменти, цената почнува да се формира токму таму, а не на спот-пазарот. Краткорочните движења тогаш не се резултат на постепено акумулирање на биткоини, туку на отворање и затворање позиции, како и на присилни ликвидации кога цената ќе се движи спротивно од очекувањата на оние што користат полуга. Ваквите ликвидации често предизвикуваат дополнителен притисок и го забрзуваат падот на цената.
Податоците од тргувањето јасно го потврдуваат тоа. На пример, на една од најголемите берзи, обемот на тргување со перпетуални договори во одредени денови бил и седум до осум пати поголем од спот-обемот, додека цената на биткоинот во истиот период значително опаѓала. Овие односи покажуваат дека доминантниот дел од активноста се одвива таму каде што се достапни лост и шорт-позиции, па краткорочните ценовни поместувања се повеќе последица на дериватните пазари отколку на реалната побарувачка за биткоин.
Ова објаснува и зошто поддршката што се гледа во книгите на налози може да биде лажна. Налозите за купување и продавање можат да се повлечат или променат во секунда, а ако дериватниот пазар е значително поголем, тој лесно може да ја надвладее видливата побарувачка на спот-пазарот. Книгата на налози ги прикажува намерите, но не и гаранциите.
Дополнителен фактор се и американските спот-ЕТФ фондови поврзани со биткоинот, кај кои се забележуваат наизменични силни приливи и одливи на капитал. Сепак, начинот на создавање и повлекување удели кај овие фондови значи дека тие текови не мора да имаат непосредно влијание врз дневното движење на цената, особено во услови кога дериватите доминираат со обемот на тргување.
Значајна е и состојбата со резервите на биткоин на берзите. Во набљудуваниот период, тие пораснале за десетици илјади биткоини, што значи дека повеќе монети биле веднаш достапни за тргување. Поголемата достапност често создава дополнителен притисок врз цената.
Севкупно, пазарот може да се разбере низ три нивоа: протоколот со фиксен максимум од 21 милион биткоини, количината реално достапна за тргување на берзите и синтетичката изложеност создадена преку деривати. Кога најголемиот дел од активноста се одвива на третото ниво, токму таму се одредува краткорочната цена. Недостатокот останува реален и непроменлив, но сам по себе не е доволен да ги диктира дневните ценовни движења.
Затоа, за целосна слика потребно е истовремено да се следат тековите во ЕТФ фондовите, резервите на берзите и доминацијата на дериватните пазари. Кога сите показатели се движат во ист правец, трендот е појасен. Кога се разидуваат, се создава ситуација во која постои очигледна побарувачка, а цената сепак паѓа, бидејќи клучната битка се води на друго, помалку видливо место на пазарот.
