Дваесет и пет години по терористичките напади во САД на 11 септември 2001 година, последиците од трагедијата и натаму се присутни во животите на луѓето кои биле директно или индиректно погодени. Меѓу нив се син на загинат пожарникар, лекар кој се грижел за спасувачите и поранешен работник на авиокомпанија кој им помогнал на двајца од киднаперите пред нивниот лет.
Скот Ларсен имал само четири години кога неговиот татко, 35-годишен пожарникар од Њујорк, загинал при уривањето на Светскиот трговски центар. Тој бил еден од 343 припадници на противпожарната служба на Њујорк кои ги загубија животите во нападите.
Денес, 29-годишниот Ларсен тргнал по стапките на својот татко. Се приклучил во противпожарната служба и побарал да биде распореден во истата станица во Вудсајд, Квинс, каде што работел неговиот татко. Неговото име денес е врежано на спомен-плоча и на противпожарно возило, а негови фотографии се наоѓаат во просториите на станицата.
И неговиот помлад брат, кој е роден само два дена по нападите, го положил приемниот испит и се надева дека следната година ќе стане дел од противпожарната служба.
Последиците од нападите, сепак, не се ограничиле само на директните жртви. По уривањето на кулите, со месеци траела потрагата по преживеани и останки, додека спасувачите и работниците биле изложени на огромни количества прашина и токсични материи.
Докторот Мајк Крејн во тоа време бил медицински директор на енергетската компанија „Кон Едисон“ и бил задолжен за здравствената заштита на спасувачите и работниците кои ги расчистувале урнатините на Граунд зиро. Денес, на 74 години, работи како медицински директор на здравствената програма на Светскиот трговски центар во болницата „Маунт Синај“.
„Тогаш сфатив дека ова не е само национална или државна работа, ова е лично. Беше лично за многу од оние луѓе кои изгубија некого таму“, се присетил Крејн.
Според податоците на американските центри за контрола и превенција на болести, програмата за здравје на Светскиот трговски центар обезбедува здравствена заштита за повеќе од 150.000 спасувачи, работници и други луѓе изложени на последиците од нападите. На учесниците досега им се издадени околу 85.000 сертификати за здравствени состојби поврзани со Светскиот трговски центар. Околу половина се однесуваат на последици од вдишување или голтање токсична прашина, а околу 30 отсто на рак.
Повеќе од 9.000 лица следени во рамките на програмата починале по нападите, иако здравствените власти нагласуваат дека тешко може прецизно да се утврди во колкава мера изложеноста по 11 септември придонела за нивната смрт.
Меѓу луѓето кои и денес живеат со прашања без одговор е и Мајкл Туохи, поранешен вработен во авиокомпанија. На 11 септември тој им помогнал на Мохамед Ата и Абдул Азиз ал Омари да се пријават за лет на аеродромот во Портланд, Мејн. Двајцата потоа се качиле на летот 11 на „Американ ерлајнс“, кој бил киднапиран и удрил во Северната кула на Светскиот трговски центар.
Туохи се присетил дека Ата и ал Омари пристигнале на шалтерот само половина час пред полетувањето. Билетите биле купени недели претходно, со кредитни картички, и биле за прва класа, па во тој момент немало очигледна причина да ги спречи.
„Моето претчувство не беше погрешно, но постоеја закони против профилирање луѓе. Не го послушав мојот инстинкт. И се покажа дека тоа беше страшно“, рекол Туохи, кој денес има 80 години.
Тој вели дека и денес се прашува дали нешто можело да биде поинаку доколку тогаш постапел поинаку.
Нападите од 11 септември, во кои загинаа околу 3.000 луѓе, го променија животот на милиони луѓе и го преобликуваа американскиот безбедносен систем. Во годините што следеа, особено внимание беше посветено и на пропустите на американските разузнавачки и безбедносни служби кои не успеале навреме да го спречат заговорот на Ал Каеда.
