Голем приватен инвестициски фонд вреден 300 милијарди долари би можел да стане еден од клучните елементи на идниот мировен договор меѓу САД и Иран, објави Ројтерс, повикувајќи се на извор директно запознаен со преговорите.
Според информациите, повеќе од половина од предвидените средства веќе се обезбедени, а фондот е замислен како економски поттик за двете страни да постигнат конечен договор за ставање крај на конфликтот.
Изворот наведува дека фондот целосно ќе биде финансиран од приватниот сектор и нема да вклучува средства од државни буџети или пари од даночните обврзници. Во неговото финансирање, наводно, ќе учествуваат компании од САД, земјите од Персискиот Залив, Азија, Јужна Америка и Африка.
Планираните инвестиции ќе бидат насочени кон енергетиката, логистиката, производството и транспортот, области што се сметаат за клучни за закрепнување и модернизација на иранската економија.
Американски и ирански претставници во неделата потврдија дека постигнале рамковен договор за завршување на војната, која започна на 28 февруари со нападите на американските и израелските сили врз Иран.
Договорот предвидува и укинување на американската блокада кон Иран, како и повторно отворање на Ормускиот теснец, еден од најважните светски поморски коридори за транспорт на нафта и природен гас.
Според високи ирански извори, Техеран првично барал 400 милијарди долари како компензација за воените штети, но Вашингтон не го прифатил тоа барање. Наместо тоа, била предложена идејата за формирање „Фонд за обнова и развој“, преку кој би се финансирале проекти за реконструкција и развој.
Средствата би можеле да бидат искористени за обновување на индустриски капацитети, рафинерии, аеродроми и друга инфраструктура оштетена за време на конфликтот.
Иран важи за една од најголемите економии на Блискиот Исток и располага со втори најголеми резерви на природен гас и четврти најголеми резерви на нафта во светот. Сепак, поради децениските санкции, земјата остана ограничена во пристапот до меѓународните финансиски пазари и странските инвестиции.
Според информациите, фондот нема да стане оперативен сè додека не биде постигнат конечен договор меѓу двете страни. Претстојниот меморандум за разбирање ќе претставува рамка за преговори во следните 60 дена, во текот на кои ќе се разработуваат деталите за нуклеарната програма, санкциите и регионалната безбедност.
Потпретседателот на САД, Џеј Ди Венс, претходно изјави дека Иран би можел да добие пристап до фондот доколку ги исполни обврските од договорот, меѓу кои демонтирање на нуклеарната програма, отстранување на збогатениот нуклеарен материјал и прифаќање строг режим на инспекции.
