Планот на американскиот претседател Доналд Трамп САД да ја преземат контролата врз венецуеланската нафтена индустрија и да ги повикаат американските компании да учествуваат во нејзина обнова по апсењето на претседателот Николас Мадуро, најверојатно нема да има значително и непосредно влијание врз светските цени на нафтата, оценуваат аналитичари за Associated Press (AP).
Венецуеланската нафтена индустрија е во исклучително лоша состојба поради долгогодишно запоставување, корупција и меѓународни санкции. Според експертите, ќе бидат потребни години и огромни инвестиции пред производството значително да се зголеми. Иако постојат проценки дека земјата релативно брзо би можела да ја удвои или дури утрои сегашната продукција од околу 1,1 милион барели дневно, враќањето на историските нивоа останува долгорочен процес.
„Иако има извештаи дека американските воени акции не ја оштетиле нафтената инфраструктура, таа пропаѓа со години и ќе биде потребно време за да се обнови“, изјави Патрик Де Хан, главен нафтен аналитичар во GasBuddy.
Политичката стабилност клучна за инвестиции
Американските нафтени компании, сепак, не се подготвени за големи вложувања без јасна и стабилна политичка состојба. И покрај изјавите на Трамп дека САД ја преземаат контролата, ситуацијата во Венецуела останува неизвесна, со спротивставени ставови околу легитимитетот на новата власт.
„Доколку се покаже дека САД успешно управуваат со земјата, може да се појави оптимизам дека американските енергетски компании релативно брзо ќе влезат и ќе ја ревитализираат индустријата“, вели Фил Флин, висок пазарен аналитичар во Price Futures Group. Според него, доколку Венецуела повторно стане голема нафтена сила, тоа долгорочно би можело да придонесе за пониски цени и да изврши дополнителен притисок врз Русија.
Огромни резерви, но минимално производство
Според американската Управа за енергетски информации (EIA), Венецуела располага со најголеми докажани резерви на сурова нафта во светот – околу 303 милијарди барели, или 17 отсто од глобалните резерви. И покрај тоа, денес произведува помалку од еден процент од светската нафта.
Chevron е единствената американска компанија со значајни операции во земјата, каде што произведува околу 250.000 барели дневно преку заеднички вложувања со државната PDVSA. Компанијата соопшти дека продолжува да работи во согласност со законите и дека приоритет ѝ е безбедноста на вработените.
Историски товар и правни дилеми
Производството во Венецуела драстично опадна од околу 3,5 милиони барели дневно во 1999 година, делумно поради национализацијата на индустријата во 2007 година, кога тогашниот претседател Уго Чавез ги истисна големите странски компании. Аналитичарите нагласуваат дека клучниот проблем не е наоѓањето нафта, туку довербата дека идната власт ќе ги почитува договорите.
Дополнително, професорот по право на Универзитетот Колумбија, Метју Ваксман, предупредува дека преземањето контрола врз венецуелските ресурси отвора сериозни правни прашања за сопственоста на нафтата и почитувањето на меѓународното право.
Потенцијално олеснување на притисокот врз Русија
Венецуелската тешка сурова нафта е клучна за производство на дизел, кој моментално недостига на светскиот пазар. Зголемувањето на производството би можело да им помогне на европските и американските рафинерии и да ја намали зависноста од руските енергенси. „Русија имаше корист од колапсот на венецуеланската нафтена индустрија, бидејќи Венецуела беше нејзин конкурент“, истакна Флин.
Иако краткорочниот ефект врз цените се смета за минимален, аналитичарите предупредуваат дека долгорочните економски и геополитички последици од планот на Трамп би можеле значително да го променат глобалниот енергетски пазар.
